Gospodarka

Ceny ropy na światowych rynkach gwałtownie rosną w poniedziałek, zyskując ponad 4 proc. To efekt kolejnej eskalacji napięć między USA a Iranem oraz niepewności wokół sytuacji w strategicznej cieśninie Ormuz, przez którą przebiega znacząca część światowego transportu ropy.

"W sezonie wakacyjnym ceny w lokalach gastronomicznych nad Bałtykiem są najwyższe w miejscach o największym natężeniu ruchu turystycznego, co wynika z tzw. ekonomii deptaka" – oceniła ekonomistka Justyna Osuch-Mallett. Średnia cena za 100 gr dorsza to ok. 20 zł, za gofra z dodatkami od 20 do 30 zł.

Osoba, która podejrzewa naruszenie AI Act, może złożyć skargę do właściwego organu nadzoru rynku. Rozporządzenie daje takie prawo zarówno osobom fizycznym, jak i prawnym. W określonych przypadkach osoba dotknięta decyzją opartą na wyniku systemu wysokiego ryzyka będzie mogła również żądać jasnego i znaczącego wyjaśnienia roli AI oraz głównych elementów rozstrzygnięcia.

System sztucznej inteligencji używany do oceny zdolności kredytowej osoby fizycznej lub ustalenia jej punktowego wyniku kredytowego jest w AI Act klasyfikowany jako rozwiązanie wysokiego ryzyka. Ustawodawca uznał, że taki wynik może przesądzić o dostępie do mieszkania, energii, telekomunikacji i innych podstawowych usług. Po zmianie harmonogramu szczegółowe obowiązki dla tej kategorii mają być stosowane od 2 grudnia 2027 r.

Systemy sztucznej inteligencji używane do oceny ryzyka i ustalania cen w ubezpieczeniach na życie i ubezpieczeniach zdrowotnych zostały w AI Act zaliczone do kategorii wysokiego ryzyka. Nie obejmuje ona automatycznie wszystkich narzędzi używanych przez ubezpieczycieli ani każdej polisy. Regulacja koncentruje się na dwóch rodzajach ochrony, w których algorytmiczna ocena może zdecydować o dostępie do świadczenia i jego cenie.

Agent AI może samodzielnie odczytać wiadomość, wybrać usługę, uzupełnić formularz, wysłać polecenie do innego programu, zarezerwować podróż albo uruchomić płatność. AI Act nie tworzy dla takich rozwiązań osobnej kategorii prawnej i nie przyznaje im podmiotowości. Komisja Europejska wyjaśnia, że agent zwykle pozostaje systemem AI, często opartym na modelu ogólnego przeznaczenia, a zakres obowiązków zależy od funkcji i kontekstu użycia. Firma nie może przenieść odpowiedzialności na program tylko dlatego, że wykonał operację bez każdorazowego kliknięcia człowieka.

Małe przedsiębiorstwo nie musi tworzyć własnego modelu językowego, aby podlegać AI Act. Wystarczy, że korzysta z chatbota do obsługi klientów, generatora treści, narzędzia filtrującego CV albo systemu oceniającego zachowanie pracowników. Zakres obowiązków zależy od roli firmy i zastosowania systemu, a nie wyłącznie od wielkości zatrudnienia lub obrotu. MŚP korzystają z ułatwień, w tym łagodniejszej konstrukcji maksymalnych kar i środków wsparcia, ale nie są generalnie wyłączone z rozporządzenia.

Tradycyjna niemiecka firma z branży tekstylnej, Zego, złożyła wniosek o upadłość. Przyczyną kryzysu okazał się zmasowany atak cybernetyczny, który sparaliżował działalność przedsiębiorstwa na półtora miesiąca. Teraz zarząd walczy o restrukturyzację i zachowanie miejsc pracy.

Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie istotnych zmian w zasadach zatrudniania i wynagradzania lekarzy w publicznym systemie ochrony zdrowia. Jak czytamy na łamach portalu "Fakt", resort zdrowia pod kierownictwem minister Jolanty Sobierańskiej-Grendy rozważa ograniczenie zarobków medyków, argumentując to wysokimi kosztami, jakie budżet państwa ponosi na ich wykształcenie. A ile państwo wydaje na wykształcenie jednego lekarza? Oto wyliczenia.

Choć ceny kawy w lokalach Europy Środkowo-Wschodniej wydają się niskie, to mieszkańcy bogatszych stolic mogą pozwolić sobie na częstsze wizyty w kawiarniach. Z raportu przygotowanego przez Przyjaciół Kawy wynika, że liderem dostępności espresso jest Amsterdam, podczas gdy w Warszawie przeciętne wynagrodzenie wystarcza na 791 filiżanek tego napoju, co daje stolicy Polski 17. miejsce w zestawieniu.

W lipcu 2026 roku część emerytów może zauważyć na swoich rachunkach bankowych dwa przelewy z ZUS, zamiast standardowo jednej wypłaty. Wyjaśniamy, skąd wynika taka zmiana w harmonogramie przekazywania świadczeń oraz których seniorów będzie dotyczyć.

Przyszłość płatności w Europie czeka rewolucja, która bezpośrednio wpłynie na każdego konsumenta oraz przedsiębiorcę. Unia Europejska wprowadza zaostrzone regulacje dotyczące obrotu gotówkowego, które zaczną obowiązywać we wszystkich państwach członkowskich już w lipcu 2027 roku.

Podział największego polskiego województwa i stworzenie woj. warszawskiego zaproponował w swoim raporcie dr Łukasz Zaborowski z Instytutu Sobieskiego. W opracowaniu znalazły się dwa warianty przekształcenia województwa mazowieckiego.

Ponad 80 proc. rekruterów przy równych kompetencjach woli zatrudnić osobę szczupłą niż z nadmierną masą ciała – wynika z badań socjolożki AHE w Łodzi dr Martyny Krogulec-Łęskiej. Analizy pokazują, że wygląd i masa ciała coraz częściej stają się nieformalnymi, lecz silnie działającymi kryteriami oceny kandydatów na rynku pracy.

W 2026 roku seniorzy mogą korzystać z kilku programów zapewniających wsparcie finansowe na wypoczynek. Obejmują one m.in. dopłaty do turnusów rehabilitacyjnych oraz świadczenia przyznawane w ramach tzw. wczasów pod gruszą. Sprawdź, z jakich form pomocy mogą skorzystać emeryci, kto spełnia warunki ich otrzymania oraz jakie kryteria należy spełnić, aby uzyskać dofinansowanie do wyjazdu wypoczynkowego lub rehabilitacyjnego.

Rada Polityki Pieniężnej pozostawiła stopy procentowe NBP bez zmian. Oznacza to, że podstawowa stopa referencyjna nadal utrzymuje się na poziomie 3,75 proc.

Przez ostatnie trzy dekady Polska była stawiana za wzór spektakularnego rozwoju gospodarczego. Dynamiczny wzrost PKB, napływ zagranicznych inwestycji i rosnący poziom życia sprawiły, że coraz częściej pojawiają się prognozy, według których w ciągu najbliższych lat Polacy mogą dogonić, a nawet wyprzedzić Brytyjczyków pod względem wybranych wskaźników dobrobytu. Zdaniem części ekonomistów ten sukces może jednak wkrótce wyhamować. Powód? Model, który napędzał rozwój kraju przez lata, coraz bardziej się wyczerpuje.

Kolejny sklep odzieżowy znika z mapy handlowej Niemiec. Mimo wieloletniej obecności na rynku i starań właścicielki, biznes nie przetrwał trudnej sytuacji ekonomicznej. W lokalu rozpoczęła się wielka wyprzedaż asortymentu.

Ta oferta z pewnością ucieszy wszystkich miłośników kawy. Jedna ze znanych sieci dużych sklepów oferuje ten produkt w naprawdę dużo niższej cenie. Dobrą kawę można kupić w cenie 6,99 zł za opakowanie. Jaka sieć proponuje swoim klientom taką promocję? Jakie są zasady zakupów? Czy obowiązują limity? Jakie produkty są objęte tą promocją?

Rosyjskie ślady wokół wielkiej inwestycji Orlenu. Rosjanie w załodze statku pracującego przy budowie Baltic Power wywołali alarm w Orlenie i rządzie. Sprawa trafiła do ABW. Orlen zapewnia, że Rosjanie nie pracują przy inwestycji, a dostęp do farmy podlega ścisłej kontroli – pisze w środę "Business Insider Polska".