ZUS wypłaci 689 zł od marca. Kto dostanie specjalny dodatek?

Dodatek dla sieroty zupełnej – kto może otrzymać świadczenie z ZUS?

Dodatek dla sieroty zupełnej to świadczenie przyznawane na podstawie art. 76 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przysługuje osobie uprawnionej do renty rodzinnej, która utraciła oboje rodziców albo której matka zmarła, a ojciec był nieznany w chwili urodzenia lub nie potwierdzono jego śmierci.

Dodatek ten wypłacany jest wyłącznie przez okres pobierania renty rodzinnej. Aby zachować do niego prawo, konieczne jest kontynuowanie nauki – co do zasady maksymalnie do ukończenia 25 lat. Inaczej jest w przypadku osób, które przed 16. rokiem życia lub w trakcie nauki stały się całkowicie niezdolne do pracy – wtedy renta rodzinna oraz powiązany z nią dodatek przysługują bez ograniczeń wiekowych. Jeśli natomiast 25. urodziny przypadają w trakcie ostatniego roku studiów, wypłata świadczenia zostaje przedłużona do końca roku akademickiego.

Dodatek dla sieroty zupełnej – w jakiej kwocie przysługuje świadczenie?

Obecnie, czyli od 1 marca 2025 r., dodatek dla sieroty zupełnej wynosi 654,48 zł miesięcznie. Jego kwota co roku ulega podwyższeniu zgodnie ze wskaźnikiem waloryzacji emerytur i rent, a wzrost następuje w miesiącu przeprowadzania waloryzacji.

Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, waloryzacja świadczeń odbywa się corocznie od 1 marca. Polega ona na przemnożeniu kwoty świadczenia oraz podstawy jego wymiaru przez ustalony wskaźnik waloryzacji. Wskaźnik ten odpowiada średniorocznej inflacji z poprzedniego roku, powiększonej o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. Kolejnej podwyżki dodatku dla sieroty zupełnej można więc oczekiwać 1 marca 2026 r.

Dodatek dla sieroty zupełnej – do jakiej kwoty świadczenie wzrośnie od 1 marca 2026 r.?

W związku z komunikatem Prezesa GUS z 9 lutego 2026 r., dotyczącym realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. w porównaniu z 2024 r., który wyniósł 5,5% i stanowił ostatni element potrzebny do ustalenia wskaźnika waloryzacji na 2026 rok, wiadomo już, o ile wzrośnie dodatek dla sieroty zupełnej od 1 marca 2026 r.

Wskaźnik waloryzacji emerytur i rent tworzy suma średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych z poprzedniego roku (dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów wyniósł on 4,2%) oraz co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 31 lipca 2025 r., w 2026 r. przyjęto minimalny poziom 20%, co oznacza dodatkowe 1,1% (czyli 20% z 5,5%).

Ostatecznie wskaźnik waloryzacji na 2026 r. wyniesie 5,3% (4,2% + 1,1%). Oznacza to, że od 1 marca 2026 r. emerytury, renty oraz dodatki do tych świadczeń – w tym m.in. dodatek dla sieroty zupełnej – wzrosną właśnie o 5,3%. Od 1 marca 2026 dodatek dla sieroty zupełnej będzie więc wypłacany w kwocie 689,17 zł.

Dodatek dla sieroty zupełnej – jak ubiegać się o dodatkowe 689,17 zł z ZUS?

Wniosek o dodatek dla sieroty zupełnej należy złożyć w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, który realizuje wypłatę tego świadczenia. Formularz powinien zawierać dane dziecka, informacje dotyczące rodziców oraz wymagane dokumenty potwierdzające prawo do dodatku. Dokumenty można przekazać osobiście w oddziale ZUS, przez pełnomocnika albo przesłać pocztą.

Do wniosku trzeba dołączyć przede wszystkim dokumenty potwierdzające śmierć rodziców, czyli akty zgonu lub inne urzędowe zaświadczenia. Jeśli ojciec nie był wpisany do aktu urodzenia od momentu narodzin dziecka, konieczne jest przedstawienie aktu urodzenia bez danych ojca oraz dokumentu potwierdzającego zgon matki. W zależności od sytuacji ZUS może wymagać:

• aktów zgonu obojga rodziców,
• aktu urodzenia dziecka oraz dokumentu potwierdzającego datę śmierci matki.

Po złożeniu kompletu dokumentów sprawę rozpatruje właściwy oddział ZUS według miejsca zamieszkania wnioskodawcy lub jednostka wyznaczona przez Prezesa ZUS. Decyzja wydawana jest w ciągu 30 dni od wyjaśnienia wszystkich okoliczności. Termin ten zależy od tego, czy dokumentacja jest kompletna i prawidłowo przygotowana.

W przypadku decyzji odmownej przysługuje prawo do odwołania. Można je wnieść pisemnie albo ustnie do protokołu w oddziale ZUS, który wydał decyzję. Sprawa trafia następnie do sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Odwołanie należy złożyć w ciągu 30 dni od doręczenia decyzji. Postępowanie odwoławcze jest bezpłatne, więc wnioskodawca nie ponosi żadnych kosztów sądowych.

Kto może ubiegać się o rentę rodzinną – świadczenie, którego otrzymywanie jest kluczowym warunkiem uzyskania dodatku dla sieroty zupełnej

Aby otrzymać dodatek dla sieroty zupełnej, trzeba najpierw mieć prawo do renty rodzinnej. Przysługuje ona członkom rodziny osoby zmarłej, która w chwili śmierci:

• miała ustalone prawo do emerytury lub spełniała warunki do jej uzyskania,
• pobierała emeryturę pomostową,
• otrzymywała rentę z tytułu niezdolności do pracy bądź spełniała kryteria do jej przyznania,
• korzystała z zasiłku przedemerytalnego,
• pobierała świadczenie przedemerytalne,
• była uprawniona do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.

O rentę rodzinną mogą ubiegać się:

1. Dzieci własne, dzieci małżonka oraz dzieci przysposobione:

• do 16. roku życia,
• do 25. roku życia, jeśli kontynuują naukę (gdy 25. urodziny przypadają w trakcie ostatniego roku studiów, renta przysługuje do końca roku akademickiego),
• bez względu na wiek, jeśli przed ukończeniem 16 lat lub w trakcie nauki przed 25. rokiem życia stały się całkowicie niezdolne do pracy.

2. Wnuki i rodzeństwo, pod warunkiem że zostały przyjęte na wychowanie i utrzymanie co najmniej rok przed śmiercią ubezpieczonego i przed osiągnięciem pełnoletności.

3. Inne dzieci, które były wychowywane i utrzymywane przez zmarłego przez minimum rok przed jego śmiercią, o ile nie przebywały w rodzinie zastępczej ani rodzinnym domu dziecka.

4. Małżonek (wdowa lub wdowiec) pozostający ze zmarłym we wspólności małżeńskiej, jeśli:

• w chwili śmierci współmałżonka miał ukończone 50 lat lub był niezdolny do pracy,
• wychowuje dziecko, wnuka lub rodzeństwo zmarłego uprawnione do renty rodzinnej (do 16 lat, a w przypadku kontynuowania nauki – do 18 lat),
• opiekuje się dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy lub do samodzielnej egzystencji,
• ukończył 50 lat lub stał się niezdolny do pracy w ciągu 5 lat od śmierci współmałżonka albo od zakończenia wychowywania uprawnionych dzieci.

Ile wynosi renta rodzinna w 2026 roku – świadczenie niezbędne do uzyskania dodatkowych 689,17 zł z ZUS?

Wysokość renty rodzinnej zależy od liczby osób uprawnionych do świadczenia i wynosi:

• 85 proc. świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu (np. emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy) – jeśli renta rodzinna należy się jednej osobie,
• 90 proc. świadczenia zmarłego – gdy do renty rodzinnej uprawnione są dwie osoby,
• 95 proc. świadczenia zmarłego – gdy prawo do renty rodzinnej ma trzy lub więcej osób.

Łączna kwota renty rodzinnej nie może być niższa niż 1878,91 zł, co odpowiada obowiązującej od 1 marca 2025 r. najniższej wysokości tego świadczenia. Należy pamiętać, że renta rodzinna, podobnie jak inne świadczenia emerytalno-rentowe, podlega corocznej waloryzacji, dlatego jej minimalna kwota zostanie ponownie podniesiona od 1 marca 2026 r. i wyniesie 1978,49 zł.

Dodatek dla sieroty zupełnej a renta socjalna

Zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dodatek dla sieroty zupełnej przysługuje osobie mającej ustalone prawo do renty rodzinnej.

Oznacza to, że podstawowym warunkiem otrzymania tego świadczenia jest faktyczne pobieranie renty rodzinnej. Dodatek nie może być przyznany samodzielnie – stanowi wyłącznie uzupełnienie renty rodzinnej wypłacanej przez ZUS. Nie przysługuje również jako dodatek do renty socjalnej.

Co istotne, samo posiadanie uprawnień do renty rodzinnej lub możliwość ubiegania się o nią nie wystarczą. Świadczenie to przysługuje tylko wtedy, gdy renta rodzinna jest rzeczywiście wypłacana.

Możliwe jest natomiast jednoczesne pobieranie renty rodzinnej i renty socjalnej. W takim przypadku renta socjalna podlega obniżeniu tak, aby łączna kwota obu świadczeń nie przekroczyła 300% najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Jednocześnie renta socjalna – nawet po zmniejszeniu – nie może być niższa niż 10% tej najniższej renty. Jeśli jednak renta rodzinna sama w sobie przekroczy limit 300%, renta socjalna w ogóle nie będzie przysługiwać.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118)
• Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. 2003 Nr 135 poz. 1268)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. (Dz.U. z 2025 r., poz. 1048)
• Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 stycznia 2026 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2025 r.
• Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 stycznia 2026 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r.
• Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. w stosunku do 2024 r.