1974,36 zł miesięcznie od ZUS. Wkrótce zaczną się wypłaty

Czym jest renta z tytułu niezdolności do pracy i na jakich zasadach przysługuje osobom uzależnionym od alkoholu?

Renta z tytułu niezdolności do pracy to świadczenie dla osób uznanych za całkowicie lub częściowo niezdolnych do pracy. Może zostać przyznana również osobom uzależnionym od alkoholu, jednak samo uzależnienie nie stanowi podstawy do otrzymania świadczenia. Kluczowe znaczenie ma udowodnienie, że choroba alkoholowa doprowadziła do poważnych problemów zdrowotnych lub trwałego uszczerbku na sprawności organizmu. Zgodnie z art. 12 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, za osobę niezdolną do pracy uznaje się kogoś, kto wskutek naruszenia sprawności organizmu całkowicie lub częściowo utracił zdolność do wykonywania pracy zarobkowej i nie ma rokowań na jej odzyskanie nawet po przekwalifikowaniu. Oznacza to, że:

• całkowita niezdolność do pracy dotyczy osób, które nie są w stanie wykonywać żadnej pracy,
• częściowa niezdolność do pracy obejmuje osoby, które w znacznym stopniu utraciły możliwość pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami.

Schorzenia spowodowane uzależnieniem od alkoholu, które mogą uprawniać do renty z tytułu niezdolności do pracy

Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy mogą dawać choroby będące bezpośrednim następstwem wieloletniego nadużywania alkoholu, o ile skutkują trwałym lub długotrwałym ograniczeniem możliwości wykonywania pracy zarobkowej. Decydujące znaczenie ma tutaj opinia lekarza orzecznika oraz pełna, rzetelna dokumentacja medyczna potwierdzająca stan zdrowia pacjenta. Wśród schorzeń i powikłań najczęściej analizowanych przez ZUS znajdują się m.in.:

• marskość wątroby – trwałe i nieodwracalne uszkodzenie narządu, często wykluczające aktywność zawodową,
• encefalopatia wątrobowa, powodująca zaburzenia neurologiczne oraz problemy natury psychicznej,
• ostre i przewlekłe zapalenie trzustki, prowadzące do silnych bólów, osłabienia i znacznego obniżenia wydolności organizmu,
• polineuropatia alkoholowa, objawiająca się uszkodzeniem nerwów, zaburzeniami czucia, osłabieniem mięśni i trudnościami w poruszaniu się,
• choroby układu sercowo-naczyniowego, takie jak kardiomiopatia alkoholowa czy niewydolność serca,
• zaburzenia psychiczne, w tym depresja, stany lękowe oraz psychozy alkoholowe (np. zespół Korsakowa),
• nowotwory powiązane z nadużywaniem alkoholu, m.in. rak wątroby, trzustki czy przełyku.

Coraz częściej lekarze biorą pod uwagę również długofalowe skutki psychiczne uzależnienia, które w połączeniu z chorobami somatycznymi mogą w znaczący sposób ograniczać zdolność do pracy oraz samodzielnego funkcjonowania.

Renta z tytułu niezdolności do pracy stała i okresowa – na czym polega różnica?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych może przyznać rentę z tytułu niezdolności do pracy w dwóch wariantach:

• renta stała – przysługuje osobom, u których lekarz orzecznik stwierdził trwałą niezdolność do wykonywania pracy,
• renta okresowa – przyznawana w sytuacji, gdy niezdolność do pracy ma charakter czasowy i została określona na konkretny okres, maksymalnie do 5 lat.

W decyzji wydanej przez ZUS zawsze wskazany jest czas obowiązywania świadczenia. Po upływie tego terminu konieczne może być ponowne badanie lekarskie oraz weryfikacja, czy nadal spełnione są warunki do dalszego pobierania renty.

Ile wynosi renta z tytułu niezdolności do pracy?

Wysokość renty ustala Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a jej poziom uzależniony jest od tego, czy lekarz orzecznik stwierdził całkowitą, czy częściową niezdolność do pracy. Oba rodzaje świadczeń podlegają corocznej waloryzacji. Po podwyżce obowiązującej od 1 marca 2025 r. stawki renty z tytułu niezdolności do pracy wynoszą:

• 1878,91 zł – przy całkowitej niezdolności do pracy,
• 1409,18 zł – przy częściowej niezdolności do pracy.

Ile wyniesie renta z tytułu niezdolności do pracy od 1 marca 2026 roku?

Następna waloryzacja emerytur i rent zaplanowana jest na 1 marca 2026 roku. Według obecnych szacunków świadczenia mają wzrosnąć o ok. 5,08 proc. Przy takim scenariuszu renty z tytułu niezdolności do pracy, mogłyby wynosić:

• 1974,36 zł – w przypadku całkowitej niezdolności do pracy,
• 1480,77zł – w przypadku częściowej niezdolności do pracy.

Należy jednak pamiętać, że są to wartości prognozowane. Ostateczny wskaźnik waloryzacji zostanie ustalony dopiero po opublikowaniu pełnych danych statystycznych. Decydujący będzie komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego dotyczący realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. w porównaniu z 2024 r.

Zgodnie z art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy o FUS, informacje o dynamice wynagrodzeń muszą zostać opublikowane najpóźniej do 10 lutego 2026 r. Dopiero wtedy, w lutym 2026 roku, poznamy finalny wskaźnik waloryzacji, który przesądzi o wysokości przyszłorocznych podwyżek świadczeń.

Jak ubiegać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy?

Aby ubiegać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy, należy złożyć wniosek na formularzu ZUS-ERN – można to zrobić osobiście w oddziale ZUS albo elektronicznie poprzez platformę PUE ZUS. Do formularza trzeba dołączyć dokumenty potwierdzające zarówno przebieg zatrudnienia, jak i stan zdrowia. Wymagane są m.in. druk ERP-6 dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych, świadectwa pracy oraz zaświadczenia o wynagrodzeniu i ubezpieczeniu.

Konieczne jest także aktualne zaświadczenie lekarskie OL-9, wystawione nie wcześniej niż 30 dni przed złożeniem wniosku. Jeśli dokumentacja medyczna jest niekompletna, należy dołączyć formularz OL-9A. Osoby, które wciąż pracują, muszą dodatkowo przedstawić wywiad zawodowy OL-10. Wniosek rozpatruje oddział ZUS właściwy dla miejsca zamieszkania osoby składającej dokumenty.