Ogólnopolskie Forum Rad Pracowników organizowane jest przez Obywatelski Akcelerator Innowacji we współpracy z Instytutem Spraw Obywatelskich i ESG PRO. Wydarzenie było okazją do wymiany doświadczeń i zdobycia konkretnych narzędzi do zwiększania wpływu pracowników w miejscu pracy.
20 lat od uchwalenia ustawy o radach pracowników
Podczas konferencji przypomniano, że w tym roku mija 20 lat od uchwalenia ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji, potocznie nazywanej ustawą o radach pracowników.
Na podstawie ustawy, w firmach zatrudniających od 50 pracowników może działać rada pracowników. To rozwiązanie ma dać pracownikom możliwość wpływu na decyzje pracodawcy, konsultowania z nim zmian oraz dostęp do informacji o sytuacji firmy. W wielu organizacjach pracownicy wciąż nie korzystają z tego prawa – często dlatego, że o nim nie wiedzą.
Prezes zarządu Instytutu Spraw Obywatelskich Rafał Górski zwrócił uwagę, że według raportu Instytutu Gallupa 70-79 proc. pracowników jest niezaangażowanych w swoje obowiązki zawodowe.
- Wynika to z faktu, że pracownicy nie są słuchani, to znaczy słucha się ich, ale się ich nie słyszy. To zdecydowana różnica. Nie są traktowani jako źródło przewagi konkurencyjnej. Rady pracowników są najczęściej traktowane jako rady po prostu na papierze - ocenił Górski.
Potrzebne zmiany i propozycje nowelizacji
Jak dodał, przez 20 lat „nikt palcem nie kiwnął”, by systemowo wzmocnić działalność rad pracowniczych i znowelizować ustawę o informowaniu pracowników. Prezes zauważył też, że „większość ludzi w Polsce nie wie, czym są rady pracowników”, a związki zawodowe uważają je za konkurencję.
Górski zwrócił uwagę że w ciągu 20 lat były trzy projekty nowelizacji przepisów w tej sprawie, jednak żaden nie ukończył procesu legislacyjnego.
Prezes Instytutu Spraw Obywatelskich wyjaśnił, że zmiany powinny dotyczyć m.in. utworzenia budżetu na działania rady pracowników, w zależności od liczebności pracowników przedsiębiorstwa, od jednokrotności do czterokrotności przeciętnego, miesięcznego wynagrodzenia z ostatniego kwartału roku gospodarczego. Ponadto - jak dodał - potrzebne jest wprowadzenie szczegółowej zasady, że rada pracowników działa od dnia pierwszego posiedzenia nowo wybranej rady pracowników. Ma to umożliwić kontynuację reprezentowania pracowników, także w czasie procesu wyborczego do rady nowej kadencji.
Według Górskiego, potrzebna jest też większa popularyzacja wiedzy o radach pracowniczych w przedsiębiorstwach.
W wydarzeniu zorganizowanym w Sali Kolumnowej Sejmu wzięło udział ponad 200 gości - przedstawicieli instytucji publicznych, ekspertów oraz członków rad pracowników z różnych organizacji.
Forum było okazją do rozmowy o tym, jak w praktyce budować realny wpływ pracowników w organizacjach, jak prowadzić dialog z pracodawcą, jak powołać radę pracowników oraz jakie rozwiązania sprawdzają się w innych instytucjach i przedsiębiorstwach.
Uczestnicy Forum otrzymali też publikację „Bezrobocie technologiczne. Fakty i mity”, w której eksperci przyglądają się zagrożeniom związanym z automatyzacją, AI i zarządzaniem algorytmicznym oraz szukają odpowiedzi na pytanie, jak przygotować pracowników i organizacje na nadchodzące zmiany technologiczne.
Patronem medialnym wydarzenia jest m.in. Polska Agencja Prasowa.
