Wielu Polaków pracuje dziś na umowie zlecenie – czasem z wyboru, częściej z konieczności.
Czy umowa zlecenie liczy się do emerytury?
Odpowiedź brzmi: tak – umowa zlecenie może wliczać się do emerytury, ale tylko wtedy, gdy odprowadzane są składki na ubezpieczenia społeczne, w tym składka emerytalna do ZUS. To właśnie wysokość i długość opłacania składek decyduje o przyszłym świadczeniu.
W praktyce, jeśli zleceniodawca odprowadza składki emerytalne okres pracy zwiększa kapitał emerytalny. Natomiast jeśli składki nie są opłacane praca nie wpływa na emeryturę.
System emerytalny w Polsce jest oparty na zasadzie zdefiniowanej składki – im więcej środków trafi na konto w ZUS, tym wyższe świadczenie w przyszłości.
Kiedy od umowy zlecenia płaci się składki?
Nie każda umowa zlecenie automatycznie podlega pełnemu oskładkowaniu. Obowiązek zależy od sytuacji zleceniobiorcy.
Składki są obowiązkowe m.in. gdy:
- jest to jedyne źródło dochodu,
- osoba nie ma etatu z wynagrodzeniem co najmniej minimalnym,
- zleceniobiorca nie jest studentem do 26. roku życia.
Składki mogą nie być opłacane, gdy:
- zleceniobiorca jest studentem poniżej 26 lat,
- osoba ma już etat z pensją co najmniej minimalną (zlecenie może być wtedy nieoskładkowane społecznie),
- umowa obejmuje tylko składkę zdrowotną.
W tych przypadkach okres pracy nie zwiększa kapitału emerytalnego, ponieważ nie są odprowadzane składki emerytalne.
Jak umowa zlecenie wpływa na wysokość emerytury?
Wysokość emerytury w Polsce zależy głównie od sumy składek zgromadzonych na koncie w ZUS, waloryzacji tych składek i wieku przejścia na emeryturę. Każda składka emerytalna odprowadzona z umowy zlecenia powiększa indywidualne konto ubezpieczonego. Nawet niewielkie kwoty mają znaczenie w długim okresie – szczególnie przy wieloletniej pracy.
Eksperci ZUS podkreślają, że osoby pracujące wyłącznie na umowach nieoskładkowanych mogą w przyszłości otrzymać bardzo niskie świadczenia lub nie spełnić warunków do emerytury minimalnej.
Emerytura minimalna a umowa zlecenie
Aby otrzymać minimalną emeryturę gwarantowaną przez państwo, trzeba udowodnić odpowiedni staż ubezpieczeniowy. Jest to 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Do stażu liczą się tylko okresy, w których opłacano składki emerytalne. Jeśli umowa zlecenie była nieoskładkowana, nie zwiększy stażu. To jeden z najczęstszych problemów osób pracujących latami w elastycznych formach zatrudnienia.
Co wlicza się do stażu pracy?
Do stażu pracy wliczają się przede wszystkim okresy zatrudnienia na umowie o pracę – niezależnie od wymiaru etatu. Liczy się zarówno pełny etat, jak i jego część, a także kolejne umowy zawierane u różnych pracodawców. Do stażu zaliczane są również niektóre okresy niewykonywania pracy, np. urlop macierzyński, rodzicielski czy zwolnienie chorobowe, o ile w tym czasie pracownik pozostaje w stosunku pracy i podlega ubezpieczeniom społecznym. W przypadku działalności gospodarczej okres ten może być uwzględniony w stażu emerytalnym tylko wtedy, gdy były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne.