Osobom po 56. roku życia przysługuje 1993,76 zł brutto co miesiąc

Kobietom, które skończyły 56 lat i mężczyznom, którzy skończyli 61 lat, Kodeks Pracy zapewnia ochronę przed zwolnieniem

Zgodnie z art. 39 Kodeksu pracy pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę są objęci szczególną ochroną, jeśli do osiągnięcia wieku emerytalnego – 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn – brakuje im mniej niż cztery lata oraz mają odpowiedni staż, który pozwoli im nabyć prawo do emerytury po jego osiągnięciu.

W praktyce oznacza to, że pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę kobiecie, która ukończyła 56 lat, ani mężczyźnie po 61. roku życia. Regulacje te mają zapewnić większą stabilność zatrudnienia osobom w wieku przedemerytalnym, dla których znalezienie nowej pracy bywa szczególnie trudne.

W tych sytuacjach ochrona przedemerytalna pracownika po 56. roku życia nie obowiązuje

Choć ochrona przedemerytalna często skutecznie zabezpiecza pracowników przed zwolnieniem, nie obowiązuje w każdej sytuacji. Nie obejmuje m.in. osób zatrudnionych na czas określony, jeśli ich umowa kończy się przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Przestaje mieć zastosowanie także w przypadku ogłoszenia upadłości pracodawcy lub likwidacji firmy. W takich przypadkach pracownicy mogą jednak skorzystać z innych form wsparcia, w tym przewidzianych prawem świadczeń oraz dodatkowych mechanizmów ochronnych.

Ustawa o specjalnym świadczeniu dla osób po 56. roku życia, których nie obowiązuje ochrona przedemerytalna

Chodzi o świadczenie przedemerytalne, uregulowane w ustawie z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych. Jest to comiesięczne wsparcie finansowe przeznaczone dla osób, które straciły pracę z przyczyn od siebie niezależnych – np. w wyniku likwidacji zakładu – i mimo podejmowanych prób nie mogą znaleźć nowego zatrudnienia, a jednocześnie są w wieku zbliżonym do emerytalnego.

Świadczenie to ma zapewnić utrzymanie w okresie przejściowym między zakończeniem pracy a nabyciem prawa do emerytury. Aby je otrzymać, trzeba spełnić określone warunki, m.in. dotyczące wieku, odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego oraz rejestracji w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna.

Jakie warunki należy spełnić, żeby otrzymać świadczenie przedemerytalne?

Kryteria przyznania świadczenia przedemerytalnego są ściśle określone w przepisach i uwzględniają różne sytuacje, w jakich mogą znaleźć się pracownicy lub przedsiębiorcy tuż przed osiągnięciem wieku emerytalnego.

Prawo do tego wsparcia ma osoba, która spełnia przynajmniej jeden z poniższych warunków:

• utraciła pracę z powodu likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy i w dniu rozwiązania umowy miała ukończone co najmniej 56 lat (kobieta) lub 61 lat (mężczyzna), a jej staż emerytalny wynosił odpowiednio minimum 20 i 25 lat;
• została zwolniona z przyczyn dotyczących zakładu pracy, przepracowała u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy, ukończyła 55 lat (kobieta) lub 60 lat (mężczyzna) oraz posiada 30 lub 35 lat okresów składkowych i nieskładkowych;
• prowadziła działalność gospodarczą przez co najmniej 24 miesiące, opłacając składki na ubezpieczenia społeczne, a następnie zakończyła ją wskutek ogłoszenia upadłości;
• utraciła prawo do renty po minimum 5 latach jej pobierania albo przestała otrzymywać świadczenie opiekuńcze (np. pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy), które było wypłacane nieprzerwanie przez co najmniej 365 dni;
• legitymuje się bardzo długim stażem pracy – co najmniej 35 lat w przypadku kobiet i 40 lat w przypadku mężczyzn – i została zwolniona z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.

Dodatkowo konieczne jest zarejestrowanie się jako osoba bezrobotna, pobieranie zasiłku dla bezrobotnych przez minimum 180 dni oraz złożenie wniosku do ZUS w ciągu 30 dni od otrzymania dokumentu potwierdzającego ten okres.

Spełnienie wszystkich wymogów umożliwia uzyskanie stałego świadczenia, które zapewnia dochód do momentu nabycia prawa do emerytury. Świadczenie przedemerytalne stanowi więc pomost między utratą zatrudnienia a przejściem na emeryturę, dając osobom w wieku przedemerytalnym większą stabilność finansową.

Ile wynosi świadczenie przedemerytalne?

Do 28 lutego 2026 roku wysokość świadczenia przedemerytalnego wynosi 1893,41 zł brutto, co po potrąceniu podatku i składek daje średnio około 1417,90 zł „na rękę”. Jednak podobnie jak emerytury i renty, zasiłek przedemerytalny podlega corocznej waloryzacji przeprowadzanej 1 marca. Zatem w kolejnym miesiącu jego wysokość wzrośnie.

Ile wyniesie świadczenie przedemerytalne od 1 marca 2026 roku?

Po ogłoszeniu przez Prezesa GUS 9 lutego 2026 r. komunikatu o realnym wzroście przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. względem 2024 r. – który wyniósł 5,5 proc. – znany jest już pełny wskaźnik waloryzacji na 2026 rok. Tym samym wiadomo także, o ile od 1 marca 2026 r. zwiększy się świadczenie przedemerytalne.

Wskaźnik waloryzacji emerytur i rent stanowi sumę średniorocznej inflacji z poprzedniego roku (dla gospodarstw emerytów i rencistów wyniosła ona 4,2 proc.) oraz co najmniej 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 31 lipca 2025 r. w 2026 r. zastosowano minimalny, 20-procentowy udział, co przełożyło się na dodatkowe 1,1 proc. (20 proc. z 5,5 proc.).

W efekcie wskaźnik waloryzacji na 2026 r. wynosi 5,3 proc. (4,2 proc. + 1,1 proc.). Wysokość wskaźnika została także potwierdzona w Komunikacie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 lutego 2026 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. Oznacza to, że od 1 marca 2026 r. wszystkie emerytury i renty, a także świadczenie przedemerytalne, wzrosną właśnie o 5,3 proc. Świadczenie przedemerytalne po podwyżce wyniesie zatem 1993,76 zł brutto.

Jak długo można pobierać świadczenie przedemerytalne?

Świadczenie przedemerytalne wypłacane jest do momentu osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego, który obecnie wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Ma ono charakter tymczasowy i ma zapewnić środki do życia w okresie pomiędzy zakończeniem pracy a uzyskaniem prawa do emerytury. Po osiągnięciu odpowiedniego wieku wypłata świadczenia ustaje automatycznie, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznaje emeryturę z urzędu – bez konieczności składania dodatkowego wniosku.

Dorabianie na świadczeniu przedemerytalnym. Można, ale są limity

Osoby pobierające świadczenie przedemerytalne mogą dorabiać, jednak powinny na bieżąco pilnować wysokości uzyskiwanych dochodów. Przekroczenie ustalonych progów może spowodować obniżenie świadczenia, a w niektórych sytuacjach nawet jego czasowe zawieszenie. Podjęcie pracy jest więc dopuszczalne, ale wymaga przestrzegania obowiązujących limitów i stałej kontroli przychodów.

Świadczenie przedemerytalne może zostać zmniejszone lub wstrzymane, gdy uprawniony:

• uzyskuje dochody z działalności gospodarczej, od których odprowadzane są składki na ubezpieczenia społeczne,
• odbywa czynną służbę wojskową bądź pełni służbę w formacjach mundurowych, takich jak Policja, Straż Graniczna, Państwowa Straż Pożarna, Służba Więzienna, Służba Celno-Skarbowa, CBA, ABW, AW, SKW czy SWW,
• nabędzie prawo do innego świadczenia, np. renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej, renty strukturalnej lub podobnego świadczenia wypłacanego z zagranicy – wówczas wypłata świadczenia przedemerytalnego zostaje całkowicie zawieszona.

Świadczenie przedemerytalne – limity dorabiania do 28 lutego 2026

Świadczenie przedemerytalne jest pomniejszane, gdy miesięczny przychód osoby uprawnionej przekroczy 25 proc. przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego roku ogłaszanego przez Prezesa GUS – to tzw. dopuszczalny limit przychodu. Jeżeli dochód nie przekracza 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia (tzw. granicznej kwoty), świadczenie zostaje jedynie obniżone, a nie całkowicie wstrzymane.

W praktyce oznacza to, że po przekroczeniu niższego progu świadczenie jest zmniejszane o kwotę przekroczenia. Natomiast uzyskanie przychodu powyżej granicznej kwoty skutkuje zawieszeniem wypłaty w całości.

W okresie od 1 marca 2025 r. do 28 lutego 2026 r. obowiązują następujące limity:

• dopuszczalna kwota przychodu (25 proc. przeciętnego wynagrodzenia za 2024 r.) – 2045,50 zł; jej przekroczenie powoduje zmniejszenie świadczenia,
• graniczna kwota przychodu (70 proc. przeciętnego wynagrodzenia za 2024 r.) – 5727,20 zł; dochód powyżej tej sumy oznacza zawieszenie wypłaty świadczenia.

Świadczenie przedemerytalne – limity dorabiania od 1 marca 2026

Jak ogłosił w komunikacie z 9 lutego 2026 roku Prezes Głównego Urzędu Statystycznego, przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2025 r. wyniosło 8903,56 zł. W związku z tym od 1 marca 2026 roku będą obowiązywać następujące limity dorabiania do świadczenia przedemerytalnego:

• dopuszczalna kwota przychodu (25 proc. przeciętnego wynagrodzenia za 2025 r.) – 2255,90 zł; jej przekroczenie powoduje zmniejszenie świadczenia,
• graniczna kwota przychodu (70 proc. przeciętnego wynagrodzenia za 2025 r.) – 6232,50 zł; dochód powyżej tej sumy oznacza zawieszenie wypłaty świadczenia.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 1974 Nr 24 poz. 141)
• Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. 2004 nr 120 poz. 1252)
• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 1998 Nr 162 poz. 1118)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. (Dz.U. z 2025 r., poz. 1048)
• Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 stycznia 2026 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2025 r.
• Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 stycznia 2026 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r.
• Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. w stosunku do 2024 r.
• Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2025 r.
• Komunikat Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 lutego 2026 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. (M.P. 2026 poz. 202)