Świadczenie sołtysowe stanowi dodatek do emerytury. W marcu 2026 roku przeszło ono trzecią waloryzację od momentu wprowadzenia. W efekcie miesięczna kwota wzrosła z 354,86 zł do 373,67 zł. Pierwsi uprawnieni otrzymali już wypłaty po podwyżce, a suma świadczeń za trzy miesiące wyniosła łącznie 1121,01 zł.
Dodatek emerytalny dla sołtysów. Podstawa prawna
Wypłata dodatku odbywa się na podstawie ustawy z dnia 26 maja 2023 roku o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz.U. 2023 poz. 1073). Przepisy te przewidują, że byli sołtysi spełniający określone warunki mogą otrzymywać stałe, miesięczne wsparcie finansowe. Początkowo świadczenie wynosiło 300 zł, jednak co roku podlega waloryzacji, dzięki czemu jego wysokość jest dostosowywana do aktualnej sytuacji ekonomicznej.
Funkcja sołtysa ma charakter społeczny, a wysokość diet ustalanych przez rady gmin często różni się w zależności od miejsca. Wprowadzony dodatek ma więc stanowić formę uznania i rekompensaty za wieloletnią działalność na rzecz lokalnej społeczności.
Ile wynosi dodatek emerytalny dla sołtysów od 1 marca 2026?
Podwyżki emerytur i dodatków, w tym świadczenia dla byłych sołtysów, odbywają się na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wskaźnik waloryzacji wyliczany jest w oparciu o dwa czynniki: średnioroczny wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw emerytów i rencistów oraz realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia.
Do końca lutego 2025 roku dodatek dla byłych sołtysów wynosił 354,86 zł. Po marcowej waloryzacji na poziomie 5,3 proc. świadczenie wzrosło do 373,67 zł. Wysokość tej kwoty została potwierdzona przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w komunikacie z 16 lutego 2026 roku dotyczącym świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (M.P. 2026, poz. 213).
Kto może otrzymać dodatek dla sołtysów?
Dodatek dla byłych sołtysów przysługuje osobom, które jednocześnie spełnią kilka warunków. Przede wszystkim konieczne jest pełnienie funkcji sołtysa przez minimum 7 lat oraz osiągnięcie wieku emerytalnego – 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.
Nie ma przy tym obowiązku, aby kadencje następowały bezpośrednio po sobie – okresy sprawowania funkcji mogą być rozdzielone. Jeśli wnioskodawca nie posiada dokumentów potwierdzających wymagany staż, może złożyć pisemne oświadczenie. Powinno ono zostać potwierdzone przez co najmniej trzy osoby mieszkające w danym sołectwie w czasie, gdy pełnił on funkcję sołtysa.
Komu nie przysługuje dodatek dla sołtysa?
Nawet spełnienie warunku wieku oraz minimum 7-letniego pełnienia funkcji sołtysa nie gwarantuje przyznania świadczenia. Zgodnie z art. 1 ust. 4 ustawy z 26 maja 2023 r., prawo do dodatku nie przysługuje osobom prawomocnie skazanym za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, jeśli czyn był związany z wykonywaniem obowiązków sołtysa.
Jak ubiegać się o dodatek dla sołtysa?
Aby uzyskać dodatek dla sołtysów, należy złożyć wniosek w jednostce organizacyjnej KRUS – w oddziale regionalnym lub właściwej placówce terenowej. Dokument można dostarczyć na kilka sposobów:
- osobiście w placówce KRUS,
- za pośrednictwem poczty,
- przez elektroniczną skrzynkę podawczą KRUS (ePUAP),
- w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym.
KRUS jest jedyną instytucją odpowiedzialną za przyznawanie i wypłatę tego świadczenia, również dla osób pobierających emerytury lub renty z ZUS albo innych organów emerytalno-rentowych.
Do wniosku należy dołączyć:
- zaświadczenie od wójta, burmistrza lub prezydenta miasta potwierdzające okres pełnienia funkcji sołtysa (a w razie jego braku – własne oświadczenie oraz potwierdzenia od co najmniej trzech mieszkańców sołectwa),
- oświadczenie o niekaralności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji sołtysa.
Ile osób otrzymuje dodatek dla sołtysa?
Według danych z lipca 2024 roku, w Polsce dodatek emerytalny dla byłych sołtysów pobierało około 32,5 tysiąca osób. Oznacza to wzrost w stosunku do stycznia 2024 roku, kiedy świadczenie otrzymywało 31 457 osób. Zwiększenie liczby beneficjentów było efektem zmian w przepisach, które ułatwiły dostęp do dodatku. Nowelizacja m.in. skróciła wymagany staż pełnienia funkcji sołtysa z ośmiu do siedmiu lat oraz rozszerzyła uprawnienia na osoby, które sprawowały tę funkcję przed 1990 rokiem.
