W Polsce od kilku lat istnieją specjalne formy wsparcia dla osób, które w czasach PRL działały w opozycji lub były represjonowane z powodów politycznych. Jednym z takich świadczeń jest comiesięczna wypłata dla działaczy opozycji antykomunistycznej, której wysokość odpowiada minimalnej emeryturze, czyli w praktyce równa jest kwocie trzynastej emerytury. Różnica polega na tym, że „trzynastka” jest przyznawana wszystkim emerytom raz w roku, natomiast świadczenie dla działaczy opozycji wypłacane jest co miesiąc. W ten sposób część seniorów może liczyć na regularny dodatek o wartości pełnej trzynastej emerytury. Jakie kryteria trzeba spełnić, aby otrzymać to świadczenie?
Świadczenie pieniężne dla działaczy opozycji w 2026 roku. Podstawa prawna
Świadczenie pieniężne przysługujące działaczom opozycji antykomunistycznej oraz osobom represjonowanym z powodów politycznych zostało wprowadzone ustawą z dnia 20 marca 2015 roku o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych (Dz.U. 2015 poz. 693). Do 2023 roku jego wysokość wynosiła 565,67 zł, a dopiero nowelizacja z 13 lipca 2023 roku, obejmująca ustawę o finansach publicznych oraz kilka innych aktów prawnych, podniosła świadczenie do poziomu minimalnej emerytury.
Komu przysługuje co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości 13. emerytury?
Świadczenie przysługuje wyłącznie osobom, które uzyskały status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z przyczyn politycznych. Aby je otrzymać, konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
Kandydaci ubiegający się o status muszą spełnić określone kryteria, w tym przede wszystkim:
- udokumentowanie co najmniej rocznej działalności w ramach zorganizowanych struktur opozycji antykomunistycznej,
- udowodnienie co najmniej miesięcznego pobytu w więzieniu w związku z aktywnością antykomunistyczną.
Świadczenie pieniężne nie jest zarezerwowane wyłącznie dla emerytów – prawo do jego pobierania przysługuje wszystkim działaczom opozycji antykomunistycznej i osobom represjonowanym, również tym, którzy nadal pracują zawodowo.
Jak złożyć wniosek o świadczenie pieniężne dla działacza opozycji, by otrzymać dodatek w wysokości 13. emerytury co miesiąc?
Świadczenie odpowiadające wysokości minimalnej emerytury przysługuje wyłącznie po złożeniu wniosku do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Zgodnie z informacjami udostępnionymi na stronie rządowej, decyzję o jego przyznaniu wydaje Szef urzędu na podstawie wniosku osoby posiadającej status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z przyczyn politycznych.
Formularz wniosku jest dostępny w formie elektronicznej. Świadczenie nie podlega opodatkowaniu i nie wlicza się do dochodu, co sprawia, że comiesięczna wypłata w wysokości 1978,49 zł stanowi realne dodatkowe wsparcie finansowe – porównywalne do drugiej emerytury. Warto podkreślić, że ta sama kwota brutto obowiązuje również przy wypłacie 13. emerytury.
Ile osób dostaje dodatek dla opozycjonistów w wysokości 13. emerytury?
W Polsce świadczenie pieniężne pobiera kilkanaście tysięcy osób. Jak informuje strona Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na początku 2025 roku pod opieką UdSKiOR znajdowało się 15 345 działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z przyczyn politycznych.
