Program "Aktywny Rodzic" — co oznacza dla dziadków?
Od 1 października 2024 roku w Polsce obowiązuje program "Aktywny Rodzic", który zastępuje wcześniejsze instrumenty wsparcia (jak dofinansowanie do żłobka czy rodzinny kapitał opiekuńczy) i wprowadza trzy nowe formy świadczeń dla rodziców i opiekunów małych dzieci. Program ma na celu m.in. pomoc w pogodzeniu obowiązków rodzinnych z aktywnością zawodową.
Jedna z kluczowych form wsparcia nosi nazwę "Aktywni rodzice w pracy". Jej celem jest dofinansowanie opieki nad dzieckiem przez opiekuna przy warunku, że rodzic (lub opiekun) jest aktywny zawodowo. Dzięki temu rozwiązaniu osoba starsza — jeśli zostanie zatrudniona formalnie jako opiekun — może otrzymywać wynagrodzenie.
W praktyce to oznacza, że babcia lub dziadek może stać się opiekunem – formalnie zatrudnionym – nad wnukiem, i dzięki temu uzyskać dodatkowy dochód, który może być — w efekcie — pewnym "bonusowym" uzupełnieniem emerytury.
Ile można uzyskać? — stawki i warunki
W ramach świadczenia "Aktywni rodzice w pracy” można uzyskać 1 500 zł miesięcznie (lub 1 900 zł, jeśli dziecko ma orzeczenie o niepełnosprawności z odpowiednimi wskazaniami).
Warto pamiętać, że warunkiem otrzymania świadczenia jest aktywność zawodowa rodzica/opiekuna. Ponadto, by móc formalnie zatrudnić babcię lub dziadka jako opiekuna i płacić im wynagrodzenie, stosuje się tzw. umowę uaktywniającą, w ramach której m.in. składki społeczne (emerytalne, rentowe, zdrowotne) są obowiązkowe.
Wpływ świadczenia na emeryturę i składki
Jedną z ważnych kwestii, o których warto pamiętać, jest relacja między taką działalnością a prawem do emerytury. Warto pamiętać o poniższych kwestiach:
Wliczanie do okresów składkowych
Jeżeli osoba starsza (np. babcia/dziadek) jest formalnie zatrudniona jako opiekun i odprowadzane są składki emerytalne, ten czas pracy będzie wliczany do okresów składkowych, co z kolei może korzystnie wpłynąć na wysokość przyszłej emerytury (lub jej waloryzację).
Warto pamiętać, że z wynagrodzenia opiekuna będą potrącane składki (emerytalne, rentowe, zdrowotne).
Kto może skorzystać?
Kto może zostać opiekunem w ramach programu "Aktywny Rodzic”? Świadczenie "Aktywni rodzice w pracy” i "Aktywnie w domu” przysługują na dzieci w wieku od 12 do 35 miesiąca życia. Świadczenie "Aktywnie w żłobku” przysługuje do końca roku szkolnego, w którym dziecko kończy 3 lata.
Osoba ubiegająca się o świadczenie musi spełniać warunki aktywności zawodowej i mieć określoną podstawę wymiaru składek (minimalne progi). Nie można być całkowicie nieaktywnym zawodowo.
