Subskrybuj nas na Youtube
Zapisz się na newsletter
Orzeczenie TSUE w sprawie klauzul w kredytach hipotecznych
W ten sposób TSUE odpowiedział na pytania prejudycjalnie Sądu Okręgowego w Częstochowie, dotyczące wskaźnika referencyjnego WIBOR w umowie kredytu hipotecznego ze zmiennym oprocentowaniem. Konsument zawarł umowę na kredyt na 20 lat w sierpniu 2019 r., pożyczył ponad 400 tys. zł. W swoim pozwie domagał się stwierdzenia, że klauzula umowna, dotycząca stopy procentowej, jest nieuczciwa i w związku z tym nie jest dla niego wiążąca.
Wątpliwości sądu w Częstochowie dotyczą tego, czy dyrektywa w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich pozwala na badanie postanowień umowy na kredyt, dotyczących zmiennego oprocentowania w oparciu o WIBOR. Sąd chce też wiedzieć, czy postanowienia te należy uznać za nieuczciwe, m.in. ze względu na niepoinformowanie konsumenta o sposobie ustalania tego wskaźnika.
TSUE zauważył w swoim wyroku, że - co do zasady - dyrektywa w sprawie nieuczciwych warunków ma zastosowanie w niniejszej sprawie. "Przepisy krajowe określają jedynie ogólne ramy ustalania takiego oprocentowania, pozostawiając przedsiębiorcy możliwość określenia umownego wskaźnika referencyjnego lub stałej marży, którą się dodaje. Klauzula umowna, ustalająca oprocentowanie zmienne, oparte na wskaźniku referencyjnym, takim jak WIBOR, może być zbadana w świetle tej dyrektywy"- podkreślił.
"Nie nakłada na bank obowiązku"
Trybunał stwierdził jednak, że wymóg przejrzystości, przewidziany w dyrektywie, nie nakłada na bank obowiązku przekazania konsumentowi szczegółowych informacji na temat metodologii wskaźnika referencyjnego, takiego jak WIBOR.
TSUE przypomniał, że WIBOR jest przedmiotem wyczerpujących ram prawnych na poziomie Unii, których przestrzeganie zapewniają właściwe organy krajowe. "W związku z tym, o ile wskaźnik referencyjny, taki jak WIBOR, można uznać za zgodny z tymi ramami prawnymi, klauzula, która go zawiera, nie powoduje, co do zasady, sama w sobie znaczącej nierównowagi między stronami na niekorzyść konsumenta" - orzekł TSUE.
Odpowiedzi na pytania prejudycjalne nie rozstrzygają sprawy przed polskim sądem. Spór rozstrzygnie sąd krajowy.
Komentarz ekspertów
Dzisiejszy wyrok TSUE potwierdza legalność i uczciwość stosowania wskaźnika referencyjnego WIBOR w umowach kredytu z konsumentami. Trybunał wskazuje, że sądy krajowe mogą kontrolować, czy klient został prawidłowo poinformowany o skutkach ekonomicznych zastosowania WIBOR w umowie. Argumentacja kredytobiorców o obowiązku przekazywania specjalistycznych informacji o zasadach wyznaczenia wskaźnika nie została przez Trybunał uwzględniona. – mówi Michał Romanowski z Kancelarii Romanowski i Wspólnicy, reprezentującej PKO Bank Polski przed TSUE.
Wyrok TSUE stanowi ważny punkt odniesienia dla sądów. Nie będzie rewolucji w sprawach o WIBOR. TSUE potwierdził dotychczasowe orzecznictwo polskich sądów – podsumowuje Anna Cudna-Wagner, radca prawny z kancelarii CMS Cameron McKenna, która razem z kancelarią Romanowski i Wspólnicy, reprezentuje PKO Bank Polski przed TSUE.
Co to oznacza w praktyce?
•Trybunał nie podzielił zarzutów podważających wiarygodność i rynkowość WIBOR-u.
• Wyrok TSUE nie stanowi podstawy do podważania umów kredytowych opartych o WIBOR.
• Trybunał nie zakwestionował zmiennej stopy procentowej w kredytach konsumenckich. W ostatnich kwartałach, wraz ze spadkiem inflacji i rozpoczętym cyklem obniżek stóp procentowych, WIBOR systematycznie maleje, co bezpośrednio przekłada się na obniżenie rat kredytów dla klientów