ZUS zabiera, choć nie musi
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłacając emerytury i renty, standardowo potrąca dwie rzeczy: składkę zdrowotną oraz zaliczkę na podatek dochodowy. I tu pojawia się kluczowa informacja, o której wielu seniorów nigdy nie zostało poinformowanych.
Osoby z niskimi świadczeniami — mieszczącymi się w tzw. kwocie wolnej od podatku — w ogóle nie powinny płacić PIT. Limit ten wynosi 30 000 zł rocznie. Mimo to ZUS przez cały rok pobiera zaliczki, które później… oddaje dopiero przy rocznym rozliczeniu podatkowym. Bez odsetek. Bez rekompensaty. Po kilkunastu miesiącach
W praktyce wygląda to tak. Jeśli emerytura nie przekracza 30 tys. zł rocznie, senior i tak dostaje zwrot podatku w PIT. Tyle że wcześniej przez 12 miesięcy pieniądze są potrącane z bieżących wypłat. Innymi słowy: ZUS przez rok trzyma środki, które powinny zostać w portfelu emeryta. I właśnie temu ma zapobiec jeden prosty dokument.
Formularz EPD-21. Co tak naprawdę daje?
EPD-21 to krótkie oświadczenie składane w ZUS, w którym emeryt informuje ZUS, by ten nie pobierał zaliczki PIT, bo dochód nie przekroczy danej kwoty. Efekt? Nie rośnie emerytura brutto, ale rośnie kwota "na rękę", która co miesiąc trafia na konto. Senior nie musi czekać do rozliczenia rocznego — pieniądze zostają u niego od razu. W skali roku może to oznaczać nawet około 400 zł więcej.
Kto może skorzystać z EPD-21?
Z rozwiązania mogą skorzystać osoby, których łączny roczny dochód nie przekroczy 30 000 zł. Do tego limitu wliczają się również trzynasta i czternasta emerytura.
Jak złożyć wniosek?
Formularz EPD-21 można złożyć na kilka sposobów:
- osobiście w dowolnym oddziale ZUS,
- ustnie do protokołu,
- przez pełnomocnika,
- listownie (także przez konsulat),
- elektronicznie przez PUE/eZUS.
Nie trzeba co roku składać nowego dokumentu. Raz złożony wniosek obowiązuje także w kolejnych latach — aż do momentu, gdy zmieni się sytuacja finansowa emeryta.
Kiedy pieniądze trafią na konto?
Wniosek zaczyna działać od miesiąca jego złożenia. Jeśli więc świadczenie wypłacane jest np. 10. dnia miesiąca, a dokument trafi do ZUS kilka dni wcześniej, wyższa kwota może pojawić się już przy najbliższym przelewie. Nie ma jednego, sztywnego terminu — EPD-21 można złożyć w dowolnym momencie roku.
Uwaga: nie każdy powinien składać ten formularz
ZUS wyraźnie podkreśla, że EPD-21 nie jest dla wszystkich. Dokument nie zwalnia z podatku — jedynie wstrzymuje jego pobieranie. Nie warto składać wniosku, jeśli:
- emerytura przekracza 30 000 zł rocznie,
- senior dorabia (umowa, zlecenie, działalność),
- planowane są dodatkowe dochody w trakcie roku,
- następuje wspólne rozliczenie z małżonkiem (dochody się sumują),
- korzysta się z innych ulg podatkowych.
W takich przypadkach może dojść do niedopłaty podatku, którą trzeba będzie uregulować przy rocznym PIT.
A jeśli ZUS pobrał podatek niesłusznie?
W sytuacji, gdy emeryt uważa, że zaliczka została pobrana bezpodstawnie, istnieje możliwość złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku do właściwego urzędu skarbowego. Można to zrobić w terminie do pięciu lat od momentu pobrania podatku.
Mały wniosek, realna ulga w domowym budżecie
Choć EPD-21 to zaledwie jedno oświadczenie, dla wielu seniorów może oznaczać realną poprawę płynności finansowej. Zamiast czekać rok na zwrot podatku, pieniądze trafiają na konto co miesiąc.
