Według opracowanego przez Najwyższą Izbę Kontroli raportu o sytuacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami 80 proc. z nich nie miało pracy ani jej nie szukało. Pod względem wskaźnika bierności zawodowej tej grupy Polska plasuje się na piątym miejscu w Europie.
NIK: 3 mln osób niepełnosprawnych w Polsce
NIK przypomina, że "w Polsce jest ok. 3 mln osób niepełnosprawnych, czyli takich, które – zgodnie z definicją zawartą w ustawie o rehabilitacji – ukończyły 16 lat i mają orzeczenie o niepełnosprawności".
Problemem jest brak ofert pracy dla osób z niepełnosprawnościami. W 2020 r. w skontrolowanych miejscach zebrano 574 oferty pracy niesubsydiowanej, czyli takiej, gdzie koszty zatrudnienia pracownika są pokrywane w całości przez pracodawcę. Stanowi to jedynie 3 proc. ofert ogółem. Wśród ofert pracy subsydiowanej, gdzie koszty zatrudnienia pracownika są pokrywane z Funduszu Pracy lub z Europejskiego Funduszu Społecznego, jedynie 1,2 proc. stanowiły oferty pracy dla osób z niepełnosprawnościami.
– zaznacza NIK.
Z raportu "Badanie potrzeb osób niepełnosprawnych", opublikowanego przez PFRON w 2017 r., wynika, że "większość takich osób rejestruje się w urzędach pracy, ale w rzeczywistości nie chce podjąć zatrudnienia". Wśród głównych powodów braku chęci podjęcia pracy raport wyróżnił: ograniczenia związane ze stanem zdrowia i niepełnosprawnością, niskie kompetencje i wykształcenie, wiek, niedostosowanie miejsc pracy do potrzeb niepełnosprawnych, bariery architektoniczne czy transportowe, a także obecne w przestrzeni publicznej stereotypy.
– wymienił NIK.
Osoby z niepełnosprawnością jako "tania siła robocza"
Według Izby bariery pojawiły się także po stronie pracodawców, ponieważ "niechętnie zatrudniali osoby niepełnosprawne, zwłaszcza starsze, mimo iż takie zatrudnienie dawało pracodawcom szereg korzyści".
Kontrolerzy stwierdzili, że część pracodawców traktuje osoby z niepełnosprawnością jak "tanią siłę roboczą".
– wytłumaczono w raporcie.
NIK zwróciła także uwagę na niski stopień finansowania aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami. – przekazała Izba. W ocenie NIK także samorządy powiatowe wspierały "bierność zawodową osób niepełnosprawnych".
Kontrolę przeprowadzono od 20 stycznia 2021 r. do 28 lipca 2021 r. i obejmowała ona lata 2018-2020. Skontrolowano 21 powiatowych urzędów pracy. Finansowe lub sprawozdawcze skutki nieprawidłowości wyniosły 255 469,70 zł, a korzyści finansowe 3720,70 zł.
