Bon senioralny
Jednym z najważniejszych nowych rozwiązań jest bon senioralny, który ma wejść w życie w 2026 roku. Jest on skierowany do pracujących rodzin, które opiekują się osobami powyżej 75. roku życia. Bon sfinansuje usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania seniora, takie jak pomoc w codziennych czynnościach, przygotowanie posiłków czy kontakt z otoczeniem. Maksymalna wartość bonu wyniesie 2150 zł brutto miesięcznie. Aby go otrzymać, pracujący członek rodziny (zstępny) musi złożyć wniosek w gminie. Bon nie przysługuje, jeśli senior mieszka z inną dorosłą osobą, która może mu pomóc, a dochód zstępnego nie może przekroczyć określonych limitów.
Świadczenie wspierające
Od 1 stycznia 2024 roku weszło w życie świadczenie wspierające, które zastąpiło niektóre świadczenia opiekuńcze. Przysługuje ono dorosłym osobom z niepełnosprawnościami, które uzyskały odpowiedni poziom wsparcia (co najmniej 70 punktów). Wysokość świadczenia zależy od liczby przyznanych punktów i waha się od 40 proc. do 220 proc. renty socjalnej. Oznacza to, że świadczenie wspierające może wynieść od 751,56 zł do 4133,60 zł. W 2025 roku świadczenie jest dostępne dla osób z poziomem wsparcia od 78 do 86 punktów. Od 2026 roku obejmie wszystkich uprawnionych. Co ważne, ZUS będzie opłacał składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za opiekuna, który zrezygnował z pracy, aby wspierać osobę pobierającą świadczenie. Wniosek o świadczenie wspierające należy złożyć elektronicznie do ZUS.
Renta socjalna
Renta socjalna przysługuje osobom, które spełniają dwa główne warunki:
- Wiek: Musisz być osobą pełnoletnią (ukończone 18 lat), lub kobietą, która wyszła za mąż po ukończeniu 16 lat.
- Niezdolność do pracy: Lekarz orzecznik ZUS musi stwierdzić całkowitą niezdolność do pracy. Co kluczowe, problem zdrowotny, który jest tego przyczyną, musiał powstać: przed 18. rokiem życia, w trakcie nauki (w szkole, na studiach) do 25. roku życia, w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.
Aby złożyć wniosek o rentę socjalną, musisz przygotować kilka dokumentów:
- Wniosek o rentę socjalną.
- Zaświadczenie ze szkoły lub uczelni, potwierdzające okres nauki.
- Zaświadczenie o stanie zdrowia (druk OL-9), wypełnione przez twojego lekarza (nie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku).
- Inna dokumentacja medyczna, która potwierdza stan zdrowia (np. wyniki badań, karty leczenia).
- Jeśli pracujesz, potrzebne będzie zaświadczenie od pracodawcy o umowie i dochodach, a także wywiad zawodowy (druk OL-10).
- Oświadczenie o posiadaniu nieruchomości rolnej powyżej 5 hektarów.
Wniosek możesz złożyć osobiście, przez przedstawiciela ustawowego, opiekuna prawnego, a nawet inną osobę z pisemnym pełnomocnictwem. ZUS przyznaje rentę socjalną na dwa sposoby, w zależności od twojego stanu zdrowia. Na stałe – jeśli twoja niezdolność do pracy jest trwała. Na czas określony – jeśli twoja niezdolność do pracy jest okresowa. Wysokość renty socjalnej to 1878,91 zł brutto. Dodatkowo osoby całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji otrzymują dodatek dopełniający w wysokości 2610,72 zł brutto.
Dodatek pielęgnacyjny
Dodatek pielęgnacyjny w 2025 roku wynosi 348,22 zł miesięcznie. ZUS przyznaje go automatycznie osobom, które ukończyły 75. rok życia. Młodsze osoby muszą złożyć wniosek i uzyskać orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji.
