Opłata za śmieci od wagi? Rewolucja w systemie gospodarowania odpadami już blisko

Koniec z ryczałtowymi opłatami za śmieci? Rząd właśnie przyjął projekt nowelizacji tzw. ustawy czystościowej, który całkowicie zmieni zasady rozliczania odpadów. Gminy zyskają możliwość różnicowania stawek na podstawie masy odpadów oraz jakości segregacji. To ma zwiększyć skuteczność i sprawiedliwość systemu, a także zachęcić nas do dokładniejszej segregacji.

Projekt ustawy odpowiada na liczne postulaty samorządów i mieszkańców, a także ma pomóc Polsce osiągnąć unijne cele recyklingowe. Samorządy narzekały na brak skutecznych narzędzi do egzekwowania selektywnej zbiórki i brak możliwości reagowania na uchylanie się od obowiązków przez właścicieli nieruchomości. Mieszkańcy i gminy domagali się poszerzenia listy zwolnień i ulg z opłat za śmieci.

Polska ma problem z osiągnięciem unijnych wskaźników recyklingu. W 2023 roku wyniósł on około 32 proc., podczas gdy do 2030 roku musimy osiągnąć 60 proc.. Nowe przepisy mają pomóc w poprawie tych wskaźników.

Jakie konkretnie zmiany nas czekają?

Projekt Ministerstwa Klimatu i Środowiska wprowadza szereg nowości:

Płacimy za masę i jakość segregacji: To kluczowa zmiana. Gminy będą mogły uzależnić opłatę od rzeczywistej wagi produkowanych odpadów i od tego, jak dokładnie je segregujemy. Ma to być sprawiedliwsze i motywować do lepszej segregacji.
Więcej ulg i zwolnień: Katalog fakultatywnych zwolnień z opłat za śmieci rozszerzy się o ulgi dla osób starszych, niepełnosprawnych, w trudnej sytuacji życiowej i materialnej, a także dla drobnych rzemieślników.
Łatwiejsze rozliczanie w blokach: Przepisy doprecyzują zasady indywidualnego rozliczania opłat w budynkach wielolokalowych, co ma zachęcić do częstszego stosowania tego rozwiązania. Odpowiedzialność za identyfikację odpadów ma być uzgadniana między stronami.
Ulgi za kompostowanie bioodpadów: Możliwość obniżenia opłat za kompostowanie bioodpadów obejmie teraz także nieruchomości w zabudowie wielolokalowej, działki rekreacyjno-wypoczynkowe oraz rodzinne ogrody działkowe.
Wzmocnienie kontroli i uszczelnienie systemu: Gminy zyskają lepsze narzędzia do weryfikacji poprawności złożonych deklaracji, np. poprzez wykorzystanie danych z przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych. Ma to uszczelnić system i sprawiedliwiej rozkładać opłaty.
Minimalna liczba PSZOK-ów: Gminy będą musiały zapewnić minimalną liczbę Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych w stosunku do liczby mieszkańców i odległości, aby poprawić dostępność tych miejsc. PSZOK-i będą też mogły odpłatnie przyjmować odpady inne niż komunalne.