14. emerytura: Co to za świadczenie i komu przysługuje?
14. emerytura – tzw. ”czternastka” - to świadczenie pieniężne, które zostało wprowadzone w 2021 roku. Jest ona wypłacana raz w roku osobom, które mają prawo do jednego z wymienionych w ustawie świadczeń długoterminowych. Zgodnie z tym czternastą emeryturę mogą otrzymać osoby mające prawo do:
emerytury, w tym także emerytury: pomostowej, okresowej, kapitałowej czy też częściowej;
świadczenia i zasiłku przedemerytalnego;
renty z tytułu niezdolności do pracy i renty dla inwalidów wojennych, wojskowych oraz wypadkowych;
renty szkoleniowej, socjalnej i rodzinnej;
rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego;
świadczeń pieniężnych dla cywilnych niewidomych ofiar działań wojennych;
nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.
Warto zwrócić uwagę na fakt, że aby otrzymać 14. emeryturę, wypłata świadczenia głównego (czyli jednego z wyżej wymienionych) nie może być zawieszona.
Ile wyniesie 14. emerytura w 2024 roku?
Wysokość 14. emerytury nie jest taka sama dla wszystkich. Jest ona zależna od kwoty brutto emerytury lub innego należnego świadczenia głównego danego obywatela. Pełna kwota czternastej emerytury w 2024 roku równa jest kwocie emerytury minimalnej. Wynosi ona zatem maksymalnie 1780,96 zł brutto.
Wszystkie osoby, których świadczenie główne (podstawowe) nie przekracza 2900 zł brutto, otrzymają pełną wartość czternastej emerytury. Natomiast w przypadku osób o wyższym świadczeniu podstawowym, ”czternastka” będzie pomniejszona o kwotę przewyższającą podstawę 2900 zł.
Kto otrzyma, a kto nie otrzyma 14. emerytury?
Czternasta emerytura nie jest świadczeniem, które otrzymają wszyscy emeryci i renciści. W naliczaniu jej wysokości obowiązują następujące zasady:
Pełną kwotę 14. emerytury wynoszącą 1780,96 zł brutto otrzymają osoby, których świadczenie podstawowe wynosi maksymalnie 2900 zł brutto;
W przypadku osób, których świadczenie wyniesie między 2900 a 4630,96 zł, brutto, wysokość "czternastki" zostanie pomniejszona zgodnie z zasadą złotówka za złotówkę.
Dlaczego maksymalna kwota do otrzymania ”czternastki” to 4630,96 zł, nie zaś 4680,96 zł (jako suma kwot: 2900 zł i 1780,96 zł)? Otóż minimalna wysokość czternastej emerytury to 50 zł brutto. Poniżej tej kwoty nie jest ona wypłacana.
Jak obliczyć przysługującą kwotę czternastej emerytury ?
Przykładowo: jeżeli emeryt ma emeryturę w wysokości 3900 zł, to kwota 14. emerytury zostanie pomniejszona o 1000 zł jako różnica między 3900 a 2 900. Zatem zamiast otrzymać on 1780,96 zł, otrzyma on czternastą emeryturę w wysokości 780,96 zł brutto.
Czy aby otrzymać 14. emeryturę, trzeba złożyć wniosek?
Czternasta emerytura to świadczenie wypłacane z tzw. automatu. A to oznacza, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych sam wypłaca odpowiednio naliczoną kwotę 14. emerytury każdemu, komu ona przysługuje. Nie potrzeba składać jakichkolwiek wniosków.
Kiedy wypłata 14. emerytury?
Wypłaty czternastej emerytury odbędą się w drugiej połowie 2024 roku. Prawdopodobnie wypłaty będą realizowane we wrześniu lub październiku tego roku. Wypłata tego świadczenia następuje w taki sam sposób, w jaki przekazywane jest świadczenie podstawowe typu emerytura lub renta. ”Czternastki” wypłacane są przez ZUS oraz inne instytucje zajmujące się ubezpieczeniem społecznym.
