Dokładne przeszukanie domowego archiwum może zaowocować znalezieniem niezwykle cennych dokumentów, które pomogą zwiększyć kwotę otrzymywanej emerytury. Jest to jak najbardziej realne w przypadku osób zatrudnionych przed 1999 rokiem. W tamtym czasie miała miejsce reforma systemu emerytalnego, która wiązała się ze sporym zamieszaniem. Może się zatem okazać, że ZUS nie posiada naszej pełnej historii zatrudnienia.
Jak udokumentować staż pracy?
Składki, które zostały odtworzone na podstawie stażu pracy i zarobków emeryta lub rencisty przed 1999 rokiem są określane jako kapitał początkowy. Jest on zapisany na indywidualnym koncie w ZUS. Wysokość tego kapitału zależy od okresów składkowych i nieskładkowych oraz dochodu, od którego były naliczane składki społeczne. Tę wartość ustala się w momencie, gdy dana osoba występuje o emeryturę. Obliczenia mogą również zostać dokonane wcześniej lub później, jeśli zainteresowany złoży wniosek. W praktyce lepiej zrobić to w miarę szybko, bowiem część zakładów pracy jest likwidowanych lub przekształcanych, co utrudnia odnalezienie potrzebnych dokumentów.
Jakich dokumentów należy szukać w domowym archiwum?
Świadectw pracy.
Zaświadczeń od pracodawców.
Legitymacji ubezpieczeniowej z wpisami o zatrudnieniu.
Umów o pracę.
Legitymacji służbowych lub legitymacji związków zawodowych.
Pism, które pracodawca kierował bezpośrednio do pracownika (np. dotyczących mianowania, urlopu, zwolnienia).
Jako dowód posłużą nam także uwierzytelnione kopie dokumentów lub ich odpisy wydane przez jednostkę przechowującą archiwum (jeśli zakład pracy już nie istnieje), zeznania świadków (współpracowników) złożone na druku ZUS Rp-8 oraz własne oświadczenie dotyczące braku dokumentów. Warto dodać, że ZUS może samodzielnie potwierdzić niektóre okresy zatrudnienia, o ile w tym czasie były odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne. Konieczne jest jednak podanie pewnych danych, m.in. nazwy zakładu pracy, adresu oraz numeru NKP.
Jakie dokumenty można jeszcze dostarczyć do ZUS?
Świadectwa pracy i pisma związane ściśle z zatrudnieniem to nie wszystko. Warto dokładnie przeszukać domowe archiwum, bo może się okazać, że mamy w nim jeszcze kilka innych potrzebnych dokumentów. O czym dokładnie mowa?
Zaświadczenie z urzędu pracy o pobieraniu zasiłku dla bezrobotnych.
Zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej o pobieraniu stałego zasiłku.
Kserokopia książeczki wojskowej lub zaświadczenie wojskowej komendy uzupełnień, w której znajdują się informacje o zasadniczej służby wojskowej lub zastępczych formach tej służby, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej lub odbywaniu ćwiczeń wojskowych.
Zaświadczenie organów potwierdzające odbywanie służby zawodowej.
Odpis aktu urodzenia dzieci (aby zaliczyć okres niewykonywania zatrudnienia z powodu opieki nad dzieckiem lub dziećmi).
Zaświadczenie z uczelni potwierdzające ukończenie studiów przed 1999 rokiem, okres ich trwania oraz programowy wymiar studiów.
Oprócz tego można dołączyć zaświadczenie wystawione przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (w przypadku osób, które były internowane na podstawie dekretu o stanie wojennym), zaświadczenie wystawione przez prezesa sądu okręgowego (w przypadku osadzenia w więzieniu za działalność polityczną), dokumenty potwierdzające zatrudnienia za granicą lub decyzję Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych (w przypadku pracy rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, które były nielegalne po 1956 roku).
Jak złożyć dokumenty do ZUS?
W przypadku osób, które przed 1999 rokiem były zatrudnione, ale nie złożyły dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego wynagrodzenia, do ustalenia kapitału początkowego zostanie przyjęta kwota obowiązującego w danym czasie wynagrodzenia minimalnego. Wniosek o ustalenie kapitału początkowego można złożyć w każdej placówce ZUS, wysłać dokumenty pocztą lub złożyć je przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS.
Konieczne jest dostarczenie oryginałów. Osoby, które chcą złożyć kopie, muszą pamiętać o ich poświadczeniu przez notariusza. Wniosek można złożyć nawet w momencie, gdy emerytura jest już wypłacana, ale odnaleźliśmy dodatkowe dokumenty mogące mieć wpływ na wysokość świadczenia.
