Dyrektor jednego z kieleckich żłobków zwróciła się do Regionalnej Izby Obrachunkowej z konkretnym problemem. Trzech pracowników zatrudnionych od września 2025 roku nie osiągnęło wymaganego stażu 6 miesięcy pracy w danym roku kalendarzowym. Dyrekcja miała wątpliwości, czy wypłata "trzynastki" będzie legalna, jeśli pracownicy ci wezmą urlop opiekuńczy.
RIO w Kielcach rozwiało te wątpliwości. Izba uznała, że skorzystanie z urlopu opiekuńczego automatycznie znosi obowiązek przepracowania pół roku u danego pracodawcy, aby nabyć prawo do dodatkowej pensji.
Urlop opiekuńczy jako ustawowy wyjątek
Standardowo ustawa o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym wymaga, aby pracownik przepracował co najmniej 6 miesięcy w roku, za który przysługuje nagroda. Istnieje jednak tzw. zamknięty katalog wyjątków, które pozwalają ominąć ten wymóg. Zastępca prezesa RIO w Kielcach, Zbigniew Rękas, wskazał, że "art. 2 ust. 3 pkt 6 lit. af ustawy wymienia wprost urlop opiekuńczy jako sytuację uprawniającą do trzynastki bez stażu 6 miesięcy". W takim przypadku nagrodę wypłaca się proporcjonalnie do okresu faktycznie przepracowanego. Oznacza to, że jeśli pracownik był zatrudniony np. przez 4 miesiące i w tym czasie wziął choćby jeden dzień urlopu opiekuńczego, otrzyma trzynastkę za te 4 miesiące pracy.
Wyjaśnienia RIO mają kluczowe znaczenie dla dyscypliny finansów publicznych. Potwierdzają one, że wypłata świadczenia w opisanej sytuacji nie stanowi naruszenia prawa. Izba przyznała rację stanowisku Państwowej Inspekcji Pracy, na które powoływali się pracownicy.
Urlop opiekuńczy to stosunkowo nowe rozwiązanie w polskim Kodeksie pracy. Pozwala on na 5 dni bezpłatnej nieobecności w roku kalendarzowym w celu zapewnienia osobistej opieki członkowi rodziny lub osobie mieszkającej w tym samym gospodarstwie domowym.
Co to oznacza dla pracownika?
Jeśli pracujesz w jednostce budżetowej (np. żłobek, szkoła, urząd) i Twoje zatrudnienie w danym roku trwa krócej niż 6 miesięcy, sprawdź staż. Jeśli pracujesz krócej niż pół roku, standardowo trzynastka Ci nie przysługuje. Skorzystanie z urlopu opiekuńczego sprawia, że nabywasz prawo do trzynastki wyliczonej proporcjonalnie do Twojego czasu pracy. Nie otrzymasz pełnej trzynastki, a jedynie kwotę odpowiadającą miesiącom, w których faktycznie świadczyłeś pracę.
