Dziennik Gazeta Prawana logo

Koniec 800 plus oraz 13. i 14. emerytury? Petycja już w Sejmie

12 listopada 2025, 05:57
Ten tekst przeczytasz w 3 minuty
świadczenie wychowawcze 800 plus
Koniec 800 plus oraz 13. i 14. emerytury? Petycja już w Sejmie/Shutterstock
Do Sejmu wpłynęła petycja, która może wstrząsnąć polskimi finansami i systemem socjalnym. Autor dokumentu domaga się zniesienia podatku dochodowego od osób fizycznych w zamian za natychmiastową likwidację programów "800 plus" oraz "13." i "14." emerytury. Petycja argumentuje, że rozwiązanie to jest neutralne dla budżetu, a jednocześnie bardziej sprawiedliwe i powszechne. Choć rząd nie prowadzi obecnie prac w tej sprawie, propozycja wywołała głośną debatę o biurokracji i realnej skuteczności programów socjalnych.

Autor petycji opiera swoją propozycję na bilansie finansowym. Twierdzi, że likwidacja trzech głównych programów socjalnych oraz podatku PIT byłaby niemal neutralna dla budżetu państwa. Oszacował, że wpływy z PIT w 2024 r. wyniosły ok. 97,6 mld zł. Łączny koszt programów socjalnych osiągnął ok. 97 mld zł (800+ to ok. 70 mld zł, 13. emerytura to ok. 13 mld zł, a 14. emerytura to ok. 14 mld zł). Dochody z PIT są niemal równe wydatkom na te trzy świadczenia. Petycja zauważa również, że brak możliwości odliczenia składki zdrowotnej od podatku pojawił się już po podwyższeniu kwoty wolnej od podatku do 30 tys. zł, co osłabia ten kontrargument.

Głównym postulatem petycji jest wprowadzenie rozwiązania, które będzie bardziej sprawiedliwe i powszechne, w przeciwieństwie do obecnego systemu, który obejmuje tylko wybrane grupy społeczne. Obecne programy obejmują tylko rodziny z dziećmi i emerytów. Zniesienie podatku PIT stałoby się rozwiązaniem powszechnym, z którego skorzystaliby wszyscy podatnicy, w tym emeryci i pracujący rodzice.

Uproszczenie systemu

Autor uważa, że obecny system podatkowy stałby się prostszy, bardziej przejrzysty i sprawiedliwy. Wskazuje na dane Ministerstwa Finansów, które pokazują, że efektywna stawka podatkowa, ze względu na liczne ulgi i odpisy, jest znacząco niższa niż nominalne progi podatkowe. Dla I progu (dochód do 120 tys. zł, stawka 12 proc.) efektywna stawka wyniosła w 2022 roku 4,13 proc., a w 2023 roku wzrosła do 4,50 proc. Dla II progu (dochód powyżej 120 tys. zł, stawka 32 proc.) efektywna stawka wyniosła w 2022 roku 15,58 proc., a w 2023 roku osiągnęła 16,00 proc. Petycja kwestionuje skuteczność i ideę obecnych programów celowych, określając je jako nieskuteczne.

800 plus

Program nie doprowadził do wzrostu dzietności, co było jego głównym celem. Stał się on de facto programem socjalnym bez progów dochodowych, co kłóci się z ideą wsparcia socjalnego.

13. i 14. emerytura

Dodatkowe emerytury przekształciły się w stały dodatek, który obciąża budżet, ale ma ograniczony wpływ na poprawę sytuacji materialnej seniorów. Lepszy efekt daje już kwota wolna w PIT na poziomie 30 tys. zł.

Petycja wskazuje na szereg korzyści, które odniosłoby państwo i obywatele po wprowadzeniu proponowanych zmian. Obywatele otrzymaliby większe dochody netto (przychody podlegające PIT) i mieliby większą samodzielność finansową. Zmiana zmniejszyłaby biurokrację i koszty administracyjne, eliminując roczne rozliczenia PIT, ulgi i skomplikowane formularze. Rozwiązanie wychodzi naprzeciw postulatom (w tym wyborczym) dotyczącym zwiększenia kwoty wolnej od podatku do 60 tys. zł, co jest trudne do zrealizowania przy obecnym deficycie budżetowym i dużych wydatkach zbrojeniowych.

Rekompensata dla samorządów

Aby zapewnić stabilność finansową jednostkom samorządu terytorialnego, które utraciłyby wpływy z PIT, petycja rekomenduje wprowadzenie mechanizmu rekompensacyjnego. Proponowane mechanizmy rekompensacyjne:

  • Zwiększenie udziału JST w podatku VAT (np. z 46 proc. do 50–55 proc.) oraz wprowadzenie stałego udziału w podatku CIT (np. 10–15 proc.).
  • Wprowadzenie corocznej rekompensaty z budżetu państwa odpowiadającej utraconym wpływom PIT.
  • Możliwość połączenia kilku źródeł (np. 50 proc. z VAT + 10 proc. z CIT + reszta z budżetu centralnego).
  • Rekomenduje także coroczną indeksację rekompensaty, proporcjonalną do wzrostu PKB lub inflacji.
Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło dziennik.pl
Zapisz się na newsletter
Najważniejsze wydarzenia polityczne i społeczne, istotne wiadomości kulturalne, najlepsza rozrywka, pomocne porady i najświeższa prognoza pogody. To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik.pl. Trzymamy rękę na pulsie Polski i świata. Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj