Zakład Ubezpieczeń Społecznych co kwartał ogłasza nowe limity przychodów dla osób pobierających wcześniejsze emerytury, czyli świadczenia przyznawane przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego. Wysokość tych progów ustalana jest na podstawie danych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny dotyczących przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, zgodnie z art. 104 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Z najnowszego komunikatu z 11 maja 2026 r. wynika, że przeciętne miesięczne wynagrodzenie w I kwartale 2026 roku wyniosło 9562,88 zł brutto. To właśnie ta wartość została przyjęta do wyliczenia nowych limitów dorabiania obowiązujących wcześniejszych emerytów.
Limity dorabiania dla rencistów i wcześniejszych emerytów obowiązujące do 1 marca do 31 maja 2026 roku
W lutym ZUS podał limity przychodów dla osób pobierających wcześniejsze emerytury, obowiązujące od 1 marca 2026 r. do 31 maja 2026 r. W tym czasie świadczeniobiorcy musieli zwracać uwagę na dwa progi dochodowe:
- 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, czyli 6438,50 zł brutto,
- 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, czyli 11 957,20 zł brutto.
Przekroczenie niższego limitu skutkowało zmniejszeniem świadczenia, przy czym obniżka nie mogła być wyższa niż określona ustawowo maksymalna kwota. Natomiast przekroczenie górnego progu powodowało zawieszenie wypłaty emerytury lub renty przez ZUS.
Limity dorabiania dla rencistów i wcześniejszych emerytów obowiązujące od 1 czerwca do 31 sierpnia 2026 roku
Od 1 czerwca 2026 roku obowiązują wyższe limity dorabiania dla osób pobierających wcześniejsze emerytury. Wynika to z komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 11 maja 2026 r., dotyczącego przeciętnego wynagrodzenia w I kwartale 2026 roku. Średnia płaca wyniosła w tym okresie 9562,88 zł brutto, czyli była o 365,09 zł wyższa niż kwartał wcześniej, co przełożyło się na wzrost progów przychodów.
Zgodnie z obowiązującymi zasadami osiąganie przychodu przekraczającego 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia skutkuje zmniejszeniem świadczenia, natomiast przekroczenie 130 proc. tej kwoty powoduje jego zawieszenie. Oznacza to, że od 1 czerwca 2026 r.:
- przychód do 6694,10 zł brutto miesięcznie nie wpłynie na wysokość świadczenia,
- przychód przekraczający 6694,10 zł, ale nie wyższy niż 12 431,80 zł brutto miesięcznie, spowoduje zmniejszenie emerytury lub renty,
- przychód powyżej 12 431,80 zł brutto miesięcznie będzie skutkował zawieszeniem wypłaty świadczenia przez ZUS.
Kwota maksymalnego zmniejszenia – na czym polega i ile wynosi?
Kwota maksymalnego zmniejszenia określa najwyższą wartość, o jaką ZUS może obniżyć emeryturę lub rentę po przekroczeniu niższego progu dorabiania. Oznacza to, że nawet jeśli wcześniejszy emeryt osiągnie przychód wyższy niż 70% przeciętnego wynagrodzenia, jego świadczenie nie zostanie pomniejszone bardziej niż ustalony limit. Wysokość tej kwoty jest co roku aktualizowana w ramach marcowej waloryzacji i zależy od rodzaju pobieranego świadczenia. Od 1 marca 2026 roku obowiązują następujące stawki:
- 989,41 zł – dla emerytur oraz rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
- 742,10 zł – dla rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy,
- 841,05 zł – dla rent rodzinnych wypłacanych jednej osobie.
Jakie zarobki spowodują, że ZUS zawiesi lub zmniejszy świadczenie?
O tym, czy ZUS zmniejszy wysokość świadczenia lub całkowicie zawiesi jego wypłatę, decyduje przede wszystkim poziom przychodów osiąganych z działalności objętej obowiązkiem odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne.
Pod uwagę brane są m.in. dochody uzyskiwane:
- z zatrudnienia na podstawie umowy o pracę,
- z umów zlecenia, agencyjnych oraz współpracy przy ich realizacji,
- z umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
- z umów zlecenia, agencyjnych, o świadczenie usług lub o dzieło zawartych z własnym pracodawcą albo wykonywanych na jego rzecz, nawet jeśli formalnie podpisano je z innym podmiotem,
- z prowadzenia działalności gospodarczej oraz współpracy przy jej prowadzeniu,
- z pracy nakładczej,
- z pracy wykonywanej w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych i spółdzielniach kółek rolniczych,
- z odpłatnej pracy wykonywanej podczas odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
- ze stypendiów sportowych,
- z wykonywania mandatu posła, senatora lub posła do Parlamentu Europejskiego,
- z pełnienia funkcji członka rady nadzorczej za wynagrodzeniem,
- ze służby w formacjach mundurowych, takich jak Policja czy Państwowa Straż Pożarna,
- z pracy wykonywanej poza granicami kraju,
- z zasiłków chorobowych, macierzyńskich i opiekuńczych,
- z wynagrodzenia za okres niezdolności do pracy,
- ze świadczeń rehabilitacyjnych i wyrównawczych,
- z zasiłku wyrównawczego oraz dodatku wyrównawczego.
To właśnie suma takich przychodów jest podstawą do oceny, czy świadczenie emerytalne lub rentowe powinno zostać zmniejszone albo zawieszone.
Kogo dotyczą limity dorabiania?
Nowe limity dorabiania odnoszą się wyłącznie do osób, które pobierają świadczenia przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. W praktyce regulacje te obejmują m.in.:
- osoby na wcześniejszych emeryturach,
- nauczycieli korzystających ze świadczeń kompensacyjnych,
- osoby pobierające emerytury pomostowe,
- rencistów.
Po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego ograniczenia dotyczące dorabiania przestają obowiązywać. Oznacza to, że seniorzy mogą podejmować pracę bez obawy o zmniejszenie lub zawieszenie wypłaty świadczenia.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 1998 Nr 162 poz. 1118)
- Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 maja 2026 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w pierwszym kwartale 2026 r.
- Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 maja 2026 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70 % i 130 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za I kwartał 2026 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rent (M.P. 2026 poz. 499)
