Nierówności płacowe to nie tylko problem ekonomiczny, ale przede wszystkim kwestia praw człowieka. Według Eurostatu, w Europie luka płacowa między kobietami a mężczyznami wynosi około 14 proc. W Polsce jest to 4,5 proc. Główny Inspektor Pracy, Marcin Stanecki, podkreśla, że dyskryminacja płacowa (kobiety zarabiające mniej za tę samą pracę) narusza podstawowe prawa człowieka i zasadę równości.
Przedsiębiorcy muszą przygotować się na pełną implementację unijnej dyrektywy w sprawie przejrzystości wynagrodzeń, która powinna nastąpić w połowie przyszłego roku.
Rewolucyjne zmiany od 24 grudnia 2025 roku
Nowelizacja Kodeksu pracy, będąca częściową implementacją unijnej dyrektywy, wprowadza szereg zmian. Pracodawcy będą musieli podawać konkretną kwotę lub przedział wynagrodzenia już w ogłoszeniu rekrutacyjnym lub najpóźniej przed rozmową kwalifikacyjną. Koniec ze sformułowaniami typu "poszukujemy młodej, energicznej dziewczyny do biura". Ogłoszenia muszą być neutralne płciowo, wiekowo i w odniesieniu do innych cech niezwiązanych z pracą. Pracodawcy nie będą mogli pytać kandydatów o wysokość wynagrodzenia w ich poprzedniej pracy. To ma przeciwdziałać utrwalaniu nierówności płacowych. Pracodawcy nie będą mogli zakazywać pracownikom dzielenia się informacją o swoich zarobkach, a ujawnienie pensji nie będzie wiązało się z konsekwencjami. Pracodawca poinformuje także o zasadach wynagradzania wynikających z regulaminów pracy czy układów zbiorowych.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad pełną implementacją dyrektywy. Powołano specjalny zespół z udziałem przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwości, Kancelarii Premiera, GUS i Państwowej Inspekcji Pracy Kolejne zmiany, spodziewane w pierwszych miesiącach przyszłego roku, rozszerzą zasadę przejrzystości m.in. o obowiązek wartościowania stanowisk pracy.
Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki przypomina, że choć szef może różnicować zarobki (ze względu na kwalifikacje, doświadczenie, zakres obowiązków), nie może nikogo dyskryminować. W razie wątpliwości pracownicy powinni zgłosić się po pomoc do PIP.vStanecki podsumowuje: Równość w wynagrodzeniach to fundament sprawiedliwości społecznej, praw człowieka i równych szans w dostępie do rynku pracy.
