Już pod koniec stycznia ZUS zyska nowe narzędzia do walki z nadużyciami. Urzędnicy będą mogli sprawniej sprawdzać, czy zwolnienie wystawiono zasadnie. ZUS zyskał jednoznaczne prawo do kontrolowania zwolnień branych na opiekę nad chorym dzieckiem lub innym członkiem rodziny. Jeśli ZUS zapuka do Twoich drzwi lub wyśle pismo, masz obowiązek udzielić wyjaśnień dotyczących Twojego stanu zdrowia i przebiegu zwolnienia. Informacje o lekarzach, którzy masowo lub błędnie wystawiają e-ZLA, trafią bezpośrednio do samorządów zawodowych (izb lekarskich), co może skutkować odpowiedzialnością zawodową medyka.

Co wolno na L4?

13 kwietnia 2026 r. to najważniejsza data dla pracowników. Przepisy jasno określają, za co można stracić zasiłek chorobowy. Ustawa wprowadza dwie kluczowe definicje:

Reklama
  • Praca zarobkowa: To każda czynność przynosząca dochód. Wyjątkiem są tylko sytuacje "incydentalne", których wymagają istotne okoliczności (ale uwaga: polecenie szefa nie jest taką okolicznością).
  • Aktywność niezgodna z celem zwolnienia: To działania, które utrudniają powrót do zdrowia (np. remont mieszkania czy wyjazd na narty). Przepis ten nie dotyczy zwykłych czynności dnia codziennego, jak wyjście po bułki do sklepu czy do apteki.

Osoby kontrolujące prawidłowość wykorzystania zwolnień (zarówno z ZUS, jak i od pracodawcy) zyskują uprawnienia. Będą mogli legitymować osobę kontrolowaną w celu potwierdzenia tożsamości, wchodzić do miejsca, w którym przebywa chory, żądać informacji od chorego, jego pracodawcy, a nawet lekarza prowadzącego.

Nowi orzecznicy. Nie tylko lekarz Cię zbada

ZUS walczy z brakiem kadr medycznych. Od kwietnia 2026 r. orzeczenia będą mogli wydawać także inni specjaliści:

  • Fizjoterapeuci – ocenią Twoje potrzeby w sprawach rehabilitacji leczniczej.
  • Pielęgniarki i pielęgniarze – wydadzą orzeczenia w sprawach o niezdolność do samodzielnej egzystencji (tzw. 500+ dla osób niesamodzielnych).
  • Młodsi lekarze – orzekać będą mogli także lekarze w trakcie specjalizacji lub tacy, którzy wykonują zawód od co najmniej 5 lat.

Chorujesz w jednej pracy, pracujesz w drugiej

Obecnie L4 u jednego pracodawcy automatycznie blokuje pracę u wszystkich innych. Za rok to się zmieni. Na czym polega rewolucja? Jeśli pracujesz w dwóch miejscach o skrajnie różnym charakterze (np. rano jesteś kurierem, a wieczorem tłumaczem online), będziesz mógł wziąć L4 tylko na jedną z tych aktywności. Jeśli skręcona noga uniemożliwia Ci jazdę autem, ale pozwala na pracę przy komputerze, lekarz – na Twoje żądanie – nie wystawi zwolnienia na tę drugą pracę. Będziesz mógł chorować w jednej firmie i legalnie zarabiać w drugiej.

E-wizyty

W 2027 roku proces orzekania ma być szybszy i bardziej przejrzysty. Znikają trzyosobowe komisje lekarskie. Sprawy (nawet odwołania) rozpatrzy jeden lekarz, co skróci czas oczekiwania. Badanie lekarskie dla potrzeb ZUS będzie mogło odbyć się zdalnie przez system teleinformatyczny. ZUS będzie miał maksymalnie 30 dni na wydanie orzeczenia. Jeśli przekroczy ten termin, będziesz mógł wnieść oficjalne ponaglenie.