Ustawa wprowadzająca program "Aktywny Rodzic” to element kompleksowej reformy systemu wspierania opieki nad dziećmi do lat 3. W jej skład wchodzą 3 nowe świadczenia:
- Aktywni rodzice w pracy (tzw. babciowe) - dla rodziców aktywnych zawodowo 1500 zł miesięcznie na organizację opieki nad maluchem w wieku 12 - 35 miesięcy, w domu;
- Aktywnie w żłobku - dofinansowanie do żłobka do 1500 zł miesięcznie na dziecko na pokrycie kosztów pobytu dziecka w żłobku, klubie dziecięcym czy u dziennego opiekuna;
- Aktywnie w domu - 500 zł miesięcznie na dziecko w wieku 12 - 35 miesięcy dla rodziców, którzy wychowują swojego malucha w domu.
Komu przysługują świadczenia z ZUS
Każdy rodzic, który wychowuje dziecko w wieku 12 -35 miesięcy, może otrzymać jedno wsparcie w zależności od własnego wyboru czy sytuacji zawodowej, na każde dziecko, w wieku 12 - 35 miesięcy. Żadne ze świadczeń nie będzie uzależnione od warunku kryterium dochodowego. Natomiast w przypadku świadczenia "Aktywni rodzice w pracy" sprawdzane będzie, czy rodzic jest zatrudniony i w jakim wymiarze. Będzie ono przysługiwać jeżeli oboje rodzice dziecka są aktywni zawodowo.
Aktywny Rodzic jest dla pracujących osób, które zarabiają co najmniej wynagrodzenie minimalne. Nie można go dostać, jeśli dziecko uczęszcza do żłobka, przedszkola, klubu dziecięcego lub jest pod opieką dziennego opiekuna. Wtedy można ubiegać się o Aktywnie w żłobku.
Świadczenia przysługują zamieszkałym w Polsce, czyli obywatelom polskim, obywatelom UE/EFTA oraz Wielkiej Brytanii pozostałym cudzoziemcom, o ile spełniają warunek legalnego pobytu w Polsce na podstawie karty pobytu z dostępem do rynku pracy albo na podstawie innego dokumentu.
Dwóch rodzajów pomocy - w ramach programów Aktywni rodzice w pracy i Aktywnie w domu - nie dostaną obywatele Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku z działaniami wojennymi. Natomiast przysługuje im świadczenie Aktywnie w żłobku, pod warunkiem, że przebywali legalnie w Polsce jako osoby ze statusem "UKR" nieprzerwanie przez okres co najmniej 365 dni. Dotyczy to również dziecka obywatela Ukrainy, które ma status "UKR”.
Świadczenie Aktywnie w żłobku
Przysługuje na dofinansowanie kosztów objęcia dziecka opieką w żłobku, klubie dziecięcym albo sprawowaną przez dziennego opiekuna. Dotyczy dzieci, które uczęszczają do żłobka, klubu dziecięcego (znajdującego się w rejestrze żłobków i klubów dziecięcych) lub są objęte opieką opiekuna dziennego (znajdującego się w wykazie opiekunów dziennych). Jak informuje ZUS, przyznaje się je do końca roku szkolnego, w którym dziecko skończy 3 lata, a gdy niemożliwe lub utrudnione jest objęcie dziecka wychowaniem przedszkolnym – do końca roku szkolnego, w którym skończy 4 lata.
Świadczenie Aktywnie w domu
Przysługuje na każde dziecko w rodzinie, które skończyło 12 miesięcy, do ukończenia przez nie 35. miesiąca życia. Wniosek o świadczenie może złożyć rodzic dziecka (matka albo ojciec) oraz opiekun faktyczny. Ten rodzaj pomocy zastąpi rodzinny kapitał opiekuńczy (RKO). Wnioski do ZUS może rodzic dziecka (matka albo ojciec) oraz opiekun.
ZUS o wysokości świadczeń
Świadczenie Aktywni rodzice w pracy i Aktywnie w żłobku wynosi 1500 złotych miesięcznie, albo1900 złotych miesięcznie, jeżeli dziecko ma orzeczenie o niepełnosprawności. Nie może jednak być wyższe niż opłata rodzica za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna.
Świadczenie aktywnie w domu przysługuje w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko, niezależnie od tego, czy dziecko ma orzeczenie o niepełnosprawności. Wnioski można będzie składać tylko elektronicznie od 1 października 2024 r. Wniosek złożony w formie papierowej nie zostanie przez ZUS rozpatrzony. Pierwsze świadczenia zostaną wypłacone już w 4 kwartale bieżącego roku.
