To wniosek z najnowszego raportu przygotowanego przez Fundację CASE Komisji Europejskiej. Autorzy podliczyli statystyki dotyczące tego, jak wyglądała ucieczka osób prywatnych do rajów podatkowych w całej UE w latach 2001–2016. W tym niechlubnym zestawieniu prym wiodą Niemcy, którzy w badanym okresie mieli za granicą średnio ok. 381 mld euro. Polski wynik to średnio 14 mld euro. W regionie więcej od nas ukrywali za granicą przed fiskusem jedynie Czesi – przeciętnie 17 mld euro. W przypadku Węgier to 6,5 mld euro, dla Słowacji – 3,2 mld euro.
Z raportu wynika, że z roku na rok zjawisko ucieczki polskich podatników do rajów podatkowych przybierało na sile. Nie tylko wartość majątku ukrytego przed fiskusem w 2016 r. była ponad dwukrotnie większa od średniej z całego badanego okresu, ale też wyraźnie wzrosły straty fiskusa z tego tytułu: z ok. 150 mln euro rocznie do 1,4 mld euro. Ucieczka do raju to w rzeczywistości ukrycie bieżącego dochodu przed podatkiem, ale wiąże się również z nieopodatkowaniem zysków osiąganych z wytransferowanego już kapitału.
– – mówi Grzegorz Poniatowski, dyrektor naukowy do spraw polityki fiskalnej w Fundacji CASE.
Niemniej na tle innych krajów UE Polska na ukrywaniu dochodów traci niewiele.
Radosław Piekarz, doradca podatkowy i partner w kancelarii A&RT, zwraca uwagę, że majątek Polaków zgromadzony w rajach podatkowych to zaledwie 0,43 proc. wszystkich należących do nich środków. A także 7 proc. PKB. Daje nam to 18. miejsce w zestawieniu, w którym króluje Cypr – podatnicy z tego kraju ukrywają majątek wart połowę tamtejszego PKB. Polski udział jest też niższy od unijnej średniej, która wynosi 9,7 proc. PKB.
–– mówi Radosław Piekarz.
Józef Banach, radca prawny w kancelarii Banach, Szczypiński i Partnerzy, dodaje, że na podstawie danych zgromadzonych na potrzeby raportu można postawić tezę, że Polska ciągle pozostaje krajem na dorobku z relatywnie niewielkim kapitałem.
– – mówi ekspert. Poza Niemcami są to Francja i Wielka Brytania.
Z tą opinią zgadza się Grzegorz Poniatowski, jeden z autorów raportu. Według niego skala nadużyć może być pochodną stosunkowo niewielu majętnych podatników. A to właśnie tacy mają największą motywację, by ukrywać dochód w raju podatkowym. W raporcie "The Global Wealth Report 2018" bank Credit Suisse podlicza liczbę osób z majątkiem netto powyżej 1 mln dol. w Polsce na ok. 62 tys. W Wielkiej Brytanii takich osób jest ponad 2,4 mln.
– – mówi Grzegorz Poniatowski.
Według niego zmiany w prawie podatkowym UE wprowadzone po 2016 r., zwłaszcza zobowiązanie krajów członkowskich do wymiany informacji podatkowej, mogą mieć wpływ na ograniczenie zjawiska. W przeciwnym kierunku zadziałałyby takie rozwiązania, jak zniesienie limitu 30-krotności średniej płacy, powyżej którego nie płaci się dziś składek na ZUS, czy dalsze zwiększanie obciążeń najwyższych dochodów, które może przybierać różne formy. W ostatnich latach był to np. specjalny podatek solidarnościowy płacony od nadwyżki powyżej 1 mln zł dochodów.
Józef Banach także uważa, że zmiany wprowadzone w ostatnich latach mogłyby mieć wpływ na statystyki z raportu KE. –– uważa ekspert.
Radosław Piekarz podkreśla natomiast, że mimo to nie należy porzucać idei uszczelniania systemu podatkowego. – – uważa ekspert.
