Jak informuje portal gazetaprawna.pl, rolnik, który na skutek choroby lub urazu nie jest już w stanie pracować na gospodarstwie, jest uważany za całkowicie niezdolnego do pracy. Jeśli jego stan zdrowia się nie poprawi i nie będzie mógł wrócić do pracy, to jego niezdolność jest uznana za trwałą. Jeśli istnieje szansa, że wyzdrowieje, to niezdolność jest uznana za okresową. Decyzję o niezdolności ubezpieczonego do pracy podejmuje lekarz rzeczoznawca KRUS w pierwszej instancji, a w przypadku odwołania - komisja lekarska KRUS.
Obserwuj kanał Dziennik.pl na WhatsAppie
Renta rolnicza - jakie warunki trzeba spełnić?
Rolnik ma prawo do renty rolniczej, jeżeli nie jest w stanie wykonywać żadnej pracy w gospodarstwie rolnym, niezależnie od tego, czy niezdolność ta jest trwała, czy czasowa. Aby otrzymać rentę rolniczą, niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym musi powstać w okresie, w którym rolnik lub domownik był objęty ubezpieczeniem emerytalno-rentowym, lub w określonych wcześniej okresach, bądź też nie później niż półtora roku po ich zakończeniu. Renta rolnicza przysługuje ubezpieczonemu rolnikowi lub domownikowi, który spełnia określone wymagania.
Jednym z nich jest posiadanie odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego. Okres podlegania ubezpieczeniu zależy od tego, w jakim wieku jest rolnik. Musi on wynosić co najmniej:
- rok (w wieku do 20 lat),
- 2 lata (w wieku od 20 do 22 lat),
- 3 lata (w wieku od 22 do 25 lat),
- 4 lata (w wieku od 25 do 30 lat),
- 5 lat (w wieku powyżej 30 lat). Te 5 lat powinno przypadać w okresie ostatnich 10 lat przed złożeniem wniosku o przyznanie renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy.
Osoby całkowicie niezdolne do pracy w gospodarstwie rolnym, które były ubezpieczone przez minimum 25 lat, są zwolnione z części standardowych wymogów. W szczególności nie muszą wykazać, że niezdolność do pracy powstała podczas ubezpieczenia lub w ciągu 18 miesięcy po jego zakończeniu. Ponadto nie jest wymagane posiadanie 5 lat ubezpieczenia w ciągu ostatnich 10 lat przed złożeniem wniosku o rentę.
Okresy podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu
Do okresu ubezpieczenia, który uprawnia do renty rolniczej, wlicza się nie tylko lata podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników po 1990 roku, ale także: okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego przed 1 stycznia 1983 roku, okresy ubezpieczenia społecznego rolników w latach 1983-1990 oraz wszystkie okresy, które są brane pod uwagę przy ustalaniu prawa do innych rodzajów emerytur, zgodnie z przepisami o emeryturach i rentach z FUS. Obejmuje to zarówno okresy składkowe, jak i nieskładkowe, a także okresy pracy za granicą.
Okresy wymienione powyżej nie mogą być jednocześnie uwzględnione przy ustalaniu prawa do renty rolniczej, jeśli zostały już zaliczone do okresów uprawniających do innej emerytury lub renty, zgodnie z innymi przepisami. W przypadku, gdy niezdolność do pracy jest skutkiem wypadku przy pracy rolniczej lub choroby zawodowej, wystarczy jakikolwiek okres ubezpieczenia, który obejmuje datę wystąpienia zdarzenia powodującego tę niezdolność.
Emerytura rolnicza
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyznaje emeryturę rolniczą osobom pobierającym rentę z tytułu niezdolności do pracy, które osiągnęły wiek emerytalny i mają wymagany staż ubezpieczenia. Jeśli ten staż wynosi co najmniej 25 lat i dotyczy wyłącznie ubezpieczenia rolniczego, to nowa emerytura będzie co najmniej równa poprzedniej rencie. Jednak, jeśli część okresu ubezpieczenia była związana z innym rodzajem ubezpieczenia, to wysokość nowej emerytury może być niższa.
Emerytura pracownicza
Rolnicy urodzeni po 1948 roku, którzy są niezdolni do pracy i pobierają z tego powodu rentę, mogą stracić to świadczenie, jeśli spełnią warunki do otrzymania emerytury z tytułu pracy zawodowej. Aby zachować rentę rolniczą, muszą złożyć specjalne oświadczenie przed złożeniem wniosku o emeryturę pracowniczą. W konsekwencji złożenia takiego oświadczenia, środki zgromadzone w otwartym funduszu emerytalnym na indywidualnym rachunku ubezpieczonego zostaną przekazane do budżetu państwa za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Należy pamiętać, że decyzja o wyborze świadczenia jest ostateczna i nie może być zmieniona.
Rolnicy, którzy pobierają rentę rolniczą z powodu niezdolności do pracy, a nie spełniają kryteriów do emerytury rolniczej, otrzymają od KRUS pisemne powiadomienie o konieczności złożenia oświadczenia o wyborze świadczenia. To powiadomienie zostanie wysłane najpóźniej na trzy miesiące przed osiągnięciem przez nich wieku emerytalnego.
Najniższa emerytura rolnicza - jaka kwota?
Z dniem 1 marca 2024 roku kwota najniższej emerytury rolniczej uległa znaczącemu zwiększeniu i wynosi obecnie 1623,28 zł netto. Podwyższenie to jest rezultatem corocznej waloryzacji świadczeń. W przypadku, gdy indywidualnie obliczona emerytura rolnicza jest niższa od minimalnej kwoty, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dokonuje automatycznej korekty, gwarantując tym samym minimalny poziom zabezpieczenia finansowego dla rolników.
