Kontrolerzy poszli do 19 banków, w którychi badali wzorce umów, regulaminy, tabele opłat i prowizji oraz umowy ubezpieczenia kredytów hipotecznych. Głównym celem kontroli było wykrycie nieprawidłowości i wyeliminowanie z obrotu prawnego niekorzystnych dla konsumentów postanowień.
W każdym z banków stwierdzono uchybienia. UOKiK zakwestionował ponad 40 klauzul dotyczących przydzielania takich kredytów.
Skontrolowano banki: Bank BPH, Bank Millennium, Bank PEKAO, Bank Pocztowy, Bank Ochrony Środowiska, Bank Zachodni WBK, BRE Bank, Deutsche Bank PBC, Fortis Bank, GE Money Bank, Getin Bank, ING Bank Śląski, Invest Bank, Kredyt Bank, Lukas Bank, Nordea Bank Polska, Nykredit, PKO Bank Polski i Santander Consumer Bank.
Jakie są najbardziej rażące nieprawidłowości? A choćby umieszczanie we wzorcach umownych postanowień uprawniających banki do przeprowadzania inspekcji nieruchomości, będącej zabezpieczeniem kredytu lub też żądania od konsumenta dostarczenia wyceny takiej nieruchomości. Nie trzeba dodawać, że za wycenę płaci klient.
Zdaniem UOKiK, banki przyznają sobie także zbyt szeroki zakres uprawnień. Urząd zakwestionował postanowienia umożliwiające bankom zmianę waluty i oprocentowania kredytu w przypadku zmiany sytuacji społeczno-politycznej lub ekonomicznej kraju waluty kredytu. O tym, kiedy można to zrobić w praktyce decyduje bank, bo nie sprecyzowano w umowie co oznacza "zmiana sytuacji społeczno-politycznej".
Umowa o przydzielenie kredytu hipotecznego jest jedną z najważniejszym w życiu. Dlatego UOKiK radzi, żeby przed podpisaniem umowę dokładnie przeczytać i sprawdzić pod kątem tzw. haczyków. Warto także poprosić prawnika o sprawdzenie umowy pod kątem jej zgodności z kodeksem cywilnym.
W 2007 roku banki udzieliły kredytów hipotecznych w wysokości prawie 60 miliardów złotych. To o ponad 46 procent więcej niż rok wcześniej. Średnia wartość jednego wynosiła 182 tysięcy złotych.
Przeciwko tym bankom, które nie zmienią kwestionowanych klauzul, Urząd chce wszcząć postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. UOKiK zamierza też skierować pozwy do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie uznania klauzul za niedozwolone.
Zawsze można zwrócić się o pomoc do miejskich i powiatowych rzeczników konsumentów czy organizacji pozarządowych - Federacji Konsumentów i Stowarzyszenia Konsumentów Polskich. Bezpłatne porady udzielane są również pod numerem telefonu 0 800 800 008.
