Renta wdowia. Dlaczego ZUS odrzuca wnioski?
Prezes ZUS Zbigniew Derdziuk w rozmowie z "Faktem" przyznał, że wypłaty renty wdowiej w tym roku mają pochłonąć 3,2 miliarda złotych. W przyszłym roku ta kwota ma wzrosnąć do 8 miliardów złotych. Mimo tak ogromnego kosztu, jak podaje "Fakt", wiele osób nie spełnia warunków programu. Najczęstszy powód odmowy to zbyt wysoka kwota aktualnie wypłacanego świadczenia. Do tej pory wpłynęło już 1465 odwołań, a ZUS tłumaczy, że często wnioski składają osoby, które liczą na zmianę kryteriów w przyszłości, mimo że obecnie nie spełniają wymogów.
Nowe zasady od 1 lipca 2025 roku
Od 1 stycznia 2025 roku weszły w życie nowe przepisy, które umożliwiają tak zwany zbieg świadczeń. Oznacza to, że wdowy i wdowcy mogą pobierać jednocześnie rentę rodzinną po zmarłym małżonku i własną emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy. Wypłaty ruszyły od 1 lipca 2025 roku, a wnioski można było składać już od stycznia.
Nowe zasady działają w ten sposób:
- Wdowa lub wdowiec sam decyduje, które świadczenie będzie pobierać w całości.
- Drugie świadczenie jest wypłacane w określonej części.
- Od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r. drugie świadczenie wynosi 15% pierwotnej kwoty.
- Od 1 stycznia 2027 r. wysokość drugiego świadczenia wzrośnie do 25%.
- Maksymalna kwota, jaką można otrzymać, to trzykrotność najniższej emerytury. Od 1 marca 2024 r. najniższa emerytura wynosi 1780,96 zł, a więc limit wynosi 5342,88 zł. W marcu 2025 r. najniższa emerytura zostanie podniesiona, więc limit również wzrośnie. Jeśli łączna kwota świadczeń przekroczy limit, ZUS pomniejszy kwotę drugiego świadczenia. W tej maksymalnej kwocie uwzględnione są również inne dodatki, takie jak dodatek pielęgnacyjny czy kombatancki.
Kto może skorzystać z renty wdowiej?
Renta wdowia, jak podaje ZUS, przysługuje osobom, które spełniają kilka warunków. Należy pamiętać, że prawo do świadczeń w zbiegu ustaje z dniem poprzedzającym zawarcie nowego związku małżeńskiego. Aby otrzymać rentę wdowią, trzeba spełnić następujące warunki:
- Osiągnąć powszechny wiek emerytalny: 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.
- Pozostawać we wspólnym małżeństwie do dnia śmierci małżonka.
- Uzyskać prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż pięć lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego (czyli po ukończeniu 55. roku życia dla kobiety i 60. roku życia dla mężczyzny).
- Nie zawrzeć nowego związku małżeńskiego.
Jak złożyć wniosek o rentę wdowią?
Wniosek o ustalenie prawa do zbiegu świadczeń należy złożyć osobiście, pocztą lub elektronicznie przez platformę ePUAP. Można to zrobić w dowolnej jednostce organizacyjnej ZUS lub KRUS. Prawo do wypłaty świadczeń w zbiegu przyznaje się od dnia spełnienia wszystkich warunków, nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku i nie wcześniej niż od 1 lipca 2025 roku.
Jeśli wdowa lub wdowiec nie ma jeszcze ustalonego prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku, wniosek o nią można złożyć w każdej chwili. W tym przypadku ZUS wyda decyzję o prawie do świadczenia, ale nie rozpocznie jego wypłaty, ponieważ obecnie obowiązują przepisy, które pozwalają na pobieranie tylko jednego świadczenia. Złożenie wniosku o rentę rodzinną z wyprzedzeniem może jednak przyspieszyć późniejsze procedowanie wniosku o zbieg świadczeń.
