W administracji rządowej nie ma formalnego zakazu wypłat nagród czy zwiększania zatrudnienia. Nie ma nawet zaleceń szukania oszczędności. Do tej pory urzędy robiły wszystko, aby tuż przed końcem roku budżetowego wydawać każdą złotówkę, bo inaczej pieniądze z funduszu wynagrodzeń wracały do budżetu centralnego, a w kolejnym roku środki na ten cel były automatycznie pomniejszane. Pandemia to jednak prawdopodobnie zmieni. Rada Ministrów w każdej chwili może w rozporządzeniu zdecydować o natychmiastowym zwalnianiu lub obniżeniu pensji. Takie upoważnienie znalazło się w ustawie z 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 695), która w tym zakresie obowiązuje od 18 kwietnia.
Trwają analizy
Zgodnie z art. 15zzzzzo ust. 1 tej ustawy w przypadku, gdy negatywne skutki gospodarcze COVID-19 spowodowują stan zagrożenia dla finansów publicznych państwa, w szczególności wyższy od zakładanego w ustawie budżetowej wzrost deficytu budżetu lub długu publicznego, Rada Ministrów – na wniosek szefa kancelarii premiera, zaopiniowany przez szefa służby cywilnej – może w drodze rozporządzenia zarządzić ograniczenie kosztów wynagrodzeń w administracji rządowej. Wydanie takiego rozporządzenia musi jednak uwzględnić i potrzeby budżetu państwa, i konieczność prawidłowego realizowania zadań administracji rządowej.
– – mówi DGP Łukasz Schreiber, minister w kancelarii premiera i współautor wprowadzonych rozwiązań.
– – dodaje.
Z kolei Dobrosław Dowiat Urbański, szef służby cywilnej, nie informuje o tym, czy szef KPRM poprosił go już o wymaganą do wydania rozporządzenia opinię.
W samej administracji rządowej jest ponad 1,8 tys. urzędów, zatem analizy mogą trochę potrwać. Tym bardziej że przepisy zakładają, iż dla każdego z tych urzędów oddzielnie trzeba określić sposób i skalę redukcji. Z informacji, do których dotarł DGP, wynika, że ze wszystkich rządowych urzędów zebrano już dane dotyczące liczby pracowników, którzy osiągnęli wiek emerytalny, a także pracujących na umowach terminowych.
– – dodaje.
Niższe pensje
Nadzieją dla urzędników na zachowanie pracy może jednak być to, że Rada Ministrów zdecyduje, że w niektórych urzędach trzeba szukać oszczędności w inny sposób. Wtedy – w myśl art. 15zzzzzu – ograniczenie wydatków może polegać na zawieszeniu prawa do dodatkowych składników wynagrodzeń (np. dodatku zadaniowego), nagród, premii i innych świadczeń o takim charakterze. Przepis ten może też być podstawą do zawieszenia prawa do dodatkowego urlopu (z dodatkowego 12-dniowego wolnego korzystają urzędnicy mianowani).
– – mówi Robert Barabasz, przewodniczący NSZZ „Solidarność” w Łódzkim Urzędzie Wojewódzkim. – – dodaje.
Urzędnicze związki uważają, że ograniczenia w zatrudnieniu i wynagrodzeniu rząd powinien zacząć od siebie, a nie od członków korpusu służby cywilnej. Wskazują też, że takie restrykcyjne rozwiązania wobec swoich pracowników chce wprowadzać tylko administracja rządowa. Podobnych planów nie mają kancelarie Sejmu, Senatu czy Kancelaria Prezydenta. W tym ostatnim przypadku wszystko uzależnione jest od wyników wyborów prezydenckich.
– – mówi Tadeusz Woźniak, poseł PiS i przewodniczący Rady Służby Publicznej.
Jednak jego zdaniem, jeśli przy tworzeniu budżetu na 2021 r. będzie mniej środków dla tych urzędów, to siłą rzeczy i one będą musiały poczynić oszczędności.
