Kodeks pracy gwarantuje dodatkowe dni wolne za święta wypadające w sobotę, ale w niedzielę już nie
Od 2025 roku w Polsce obowiązuje 14 dni ustawowo wolnych od pracy. Kwestie te reguluje ustawa z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. Zgodnie z jej zapisami do dni wolnych zaliczają się:
- 1 stycznia – Nowy Rok;
- 6 stycznia – Święto Trzech Króli;
- pierwszy dzień Wielkiej Nocy (święto ruchome obchodzone w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca);
- drugi dzień Wielkiej Nocy (święto ruchome);
- 1 maja – Święto Państwowe;
- 3 maja – Święto Narodowe Trzeciego Maja;
- pierwszy dzień Zielonych Świątek (święto ruchome obchodzone 46 dni po Wielkiej Nocy);
- Boże Ciało (święto ruchome obchodzone 60 dni po Wielkiej Nocy);
- 15 sierpnia – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny;
- 1 listopada – Wszystkich Świętych;
- 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości;
- 24 grudnia – Wigilia Bożego Narodzenia;
- 25 grudnia – pierwszy dzień Bożego Narodzenia;
- 26 grudnia – drugi dzień Bożego Narodzenia.
Dniami ustawowo wolnymi od pracy są również wszystkie niedziele.
Ponadto, zgodnie z art. 130 § 2 Kodeksu pracy, każde święto przypadające w dzień inny niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin. W sytuacji, gdy święto wypada w sobotę będącą dniem wolnym, pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi dodatkowego dnia wolnego w innym terminie.
Dodatkowy dzień wolny nie jest natomiast przyznawany w przypadku święta przypadającego w niedzielę, dlatego rzeczywista liczba dni wolnych od pracy może się różnić w zależności od układu kalendarza w danym roku. W 2026 roku dni ustawowo wolne od pracy to:
- 1 stycznia (czwartek) - Nowy Rok, Świętej Bożej Rodzicielki;
- 6 stycznia (wtorek) - Trzech Króli (Objawienie Pańskie);
- 5 kwietnia (niedziela) – Wielkanoc;
- 6 kwietnia (poniedziałek) - Poniedziałek Wielkanocny;
- 1 maja (piątek) - Święto Pracy;
- 3 maja (niedziela) - Święto Konstytucji 3 Maja;
- 24 maja (niedziela) - Zesłanie Ducha Świętego (Zielone Świątki);
- 4 czerwca (czwartek) - Boże Ciało;
- 15 sierpnia (sobota) - Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny;
- 1 listopada (niedziela) - Wszystkich Świętych;
- 11 listopada (środa) - Narodowe Święto Niepodległości;
- 24 grudnia (czwartek) - Wigilia Bożego Narodzenia;
- 25 grudnia (piątek) - pierwszy dzień Bożego Narodzenia;
- 26 grudnia (sobota) - drugi dzień Bożego Narodzenia.
W praktyce liczba dni wolnych wynikających ze świąt jest niższa i wynosi 10, a nie 14. Dzieje się tak dlatego, że cztery święta – w tym dwa przypadające co roku – wypadają w niedzielę, a za takie dni nie przysługuje dodatkowy dzień wolny.
Dla porównania, w 2025 roku rzeczywistych dni wolnych było 12, ponieważ poza Wielkanocą i Zielonymi Świątkami, które zawsze przypadają w niedzielę, żadne inne święto nie wypadało tego dnia. Z kolei w 2027 roku liczba ta ponownie wyniesie 10, gdyż w niedzielę przypadną również 15 sierpnia (Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny) oraz 26 grudnia (drugi dzień Bożego Narodzenia).
Dodatkowe dni wolne także za święta przypadające w niedziele – petycja trafiła do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Na niekorzystny dla pracowników układ kalendarza w 2026 roku zwrócili uwagę przedstawiciele fundacji "Można Lepiej!". 14 stycznia 2026 r. skierowali oni do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej petycję, w której postulują wprowadzenie dodatkowych dni wolnych również za święta przypadające w niedziele.
"W 2026 roku kalendarz układa się bardzo niekorzystnie dla pracowników. Dni 3 maja i 1 listopada wypadają w niedzielę, więc święta nie wpłyną na czas jaki trzeba będzie przepracować. Sytuacja wyglądałaby jednak zupełnie inaczej, gdyby uroczystości przypadły na sobotę, wtedy każdy zatrudniony mógłby odebrać w danym okresie rozliczeniowym dzień wolny, co często miało miejsce w ostatnich latach" – czytamy w piśmie skierowanym do resortu.
Przedstawiciele fundacji "Można lepiej!" zwrócili także uwagę na niespójność obowiązujących przepisów. "Może to być dla wielu osób zaskakujące, ale w Kodeksie pracy sobota nie ma jakiegoś specjalnego statusu i jest teoretycznie dniem roboczym jak każdy inny. Przysługujący pracownikowi dwudniowy weekend nie wynika bezpośrednio z jakiegoś przepisu, a jest tylko pośrednim efektem wprowadzenia kilku zasad takich jak na przykład konieczność, co najmniej 35 godzinnego nieprzerwanego wypoczynku obejmującego niedzielę czy pięciodniowego tygodnia pracy. I to właśnie jest przyczyną niespójnych przepisów dotyczących odbioru wolnego za święta. We wprowadzonym ponad 20 lat temu przepisie jest mowa, że uroczystość przypadająca w innym dniu wolnym niż niedziela obniża wymiar czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym. Jak można się domyślać chodziło głównie o sytuacje, gdy ktoś musi pracować podczas święta i w przepisie po prostu zostały uwzględnione wszystkie dni będące formalnie roboczymi. W dodatku regulacja wydaje się nieprecyzyjna i można odnieść wrażenie, że jej twórcy chyba mieli coś innego na myśli. Dlatego większość pracowników możliwość odbioru wolnego za sobotę dostała trochę mimochodem, nawet jeżeli nie muszą w tym dniu normalnie pracować, co przecież dotyczy większości zatrudnionych. Zasada jednak bardzo się przyjęła" – wyjaśniają.
"W ostatnich latach raczej nie pojawiały się głosy, że możliwość odbioru wolnego za święto przypadające w sobotę jakoś dezorganizowała działanie firm. Gdyby rozszerzyć zasadę na niedzielę to liczba dni wolnych w każdym roku byłaby zawsze taka sama, co wydaje się sprawiedliwym rozwiązaniem. Nasza inicjatywa nie oznacza skracania czasu pracy, a tylko chodzi o wprowadzenie spójnych zasad. Tym bardziej, że zdarza się przecież, że przez parę lat żadne święto nie wypada w weekend i sytuacja, gdy pracownikom przysługuje cała pula dni wolnych nie jest dużym obciążeniem dla gospodarki" – kontynuują autorzy petycji.
Dni wolne także za święto przypadające w niedzielę (a nie tylko w sobotę) to dwa dodatkowe dni wolne od pracy dla wszystkich pracowników (niezależnie od stażu pracy i posiadania dzieci) każdego roku
Propozycja nowej ustawy wprowadzającej dni wolne także za święta przypadające w niedzielę, brzmi:
Podstawa prawa
Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, 807, 1423, 1661 oraz z 2026 r poz. 25 ) w art. 130 § 2 skreśla się wyrazy „i przypadające w innym dniu niż niedziela”.
Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia
Warto podkreślić, że wprowadzenie takiego rozwiązania oznaczałoby automatyczne przyznanie pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę dodatkowych dwóch dni wolnych, niezależnie od stażu czy sytuacji rodzinnej. Wynika to z faktu, że wśród świąt ustawowo wolnych znajdują się dwa, które zawsze przypadają w niedzielę – Wielkanoc oraz Zielone Świątki.
Aż 3 dodatkowe dni wolne za święto przypadające w niedzielę w 2026
Gdyby propozycja ujednolicenia zasad przyznawania dnia wolnego za święta przypadające w weekend – bez rozróżnienia na sobotę i niedzielę – zgłoszona przez Fundację "Można Lepiej!" w petycji z 14 stycznia 2026 r. do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej została przyjęta przez ustawodawcę, pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę mogliby w 2026 roku zyskać nawet trzy dodatkowe dni wolne. Dotyczyłoby to świąt przypadających: 3 maja (Święto Konstytucji 3 Maja), 24 maja (Zesłanie Ducha Świętego – Zielone Świątki) oraz 1 listopada (Wszystkich Świętych).
Dodatkowy dzień wolny za 3 maja? – Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na petycję
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej petycję w sprawie odbioru dnia wolnego za święto wypadające w niedzielę rozpatrzyło negatywnie. W uzasadnieniu napisano:
"Obowiązek wyznaczenia pracownikowi dodatkowego dnia wolnego w sytuacji, gdy święto przypada w sobotę, wynika z zasad ustalania wymiaru czasu pracy określonych w Kodeksie pracy. Zgodnie z art. 130 § 2 Kodeksu pracy każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w dniu innym niż niedziela obniża wymiar czasu pracyo 8 godzin.
Jednocześnie art. 129 § 1 Kodeksu pracy wprowadza zasadę przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. W praktyce oznacza to, że oprócz niedzieli pracownik posiada dodatkowy dzień wolny od pracy wynikający z rozkładu czasu pracy, którym w wielu zakładach pracy jest sobota.
W sytuacji, gdy święto określone w ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 296) przypada w sobotę, brak wyznaczenia dodatkowego dnia wolnego prowadziłby do naruszenia zasad obliczania wymiaru czasu pracy określonych w art. 130 Kodeksu pracy. Wymiar czasu pracy zostałby bowiem obniżony o 8 godzin z tytułu święta, jednak pracownik faktycznie wykonywałby pracę w takim samym wymiarze jak w okresie bez święta. W konsekwencji doszłoby do obejścia ustawowej normy czasu pracy i naruszenia zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.
Z konstrukcji tych przepisów wynika, że ustawodawca przyjął model, w którym wystąpienie święta w dniu roboczym powoduje zmniejszenie wymiaru czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym. W sytuacji gdy święto przypada w dniu wolnym wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy (najczęściej w sobotę), dla zachowania prawidłowego wymiaru czasu pracy konieczne jest wyznaczenie pracownikowi innego dnia wolnego od pracy.
Znaczenie tego mechanizmu potwierdził wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 października 2012 r., sygn. K 27/11. Trybunał uznał za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji przepis, który powodował, że święto przypadające w dniu wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy nie obniżało wymiaru czasu pracy. Trybunał wskazał, że prowadziło to do naruszenia konstytucyjnej zasady równości pracowników oraz powodowało zróżnicowanie ich sytuacji prawnej wyłącznie ze względu na układ kalendarza w danym roku. Dwaj pracownicy w tym samym przedsiębiorstwie, wykonujący te same obowiązki, na tych samych zasadach, mieliby różny czas wolny od pracy tylko dlatego, że ich rozkład czasu pracy przewidywał inny dzień wolny. Trybunał podkreślił więc, że mechanizm oddawania dnia wolnego za święto przypadające w dniu wolnym wynika bezpośrednio z konstrukcji norm czasu pracy i służy ich rzeczywistemu zachowaniu.
Odmienna sytuacja dotyczy świąt przypadających w niedzielę. Niedziela jest bowiem dniem ustawowo wolnym od pracy na podstawie art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. Jej charakter prawny różni się od dnia wolnego wynikającego z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. Jednocześnie art. 130 § 2 Kodeksu pracy wprost wskazuje, że obniżenie wymiaru czasu pracy następuje wyłącznie w przypadku święta przypadającego w dniu innym niż niedziela. Oznacza to, że ustawodawca świadomie wyłączył niedzielę z mechanizmu obniżania wymiaru czasu pracy.
W odróżnieniu od soboty nie jest ona dodatkowym dniem wolnym wynikającym z organizacji czasu pracy, lecz dniem wolnym zagwarantowanym przez ustawę. W związku z tym święto przypadające w niedzielę nie powoduje zmniejszenia liczby dni wolnych pracownika w tygodniu ani nie narusza zasady pięciodniowego tygodnia pracy".
Tym samym prace nad petycją zostały zakończone.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. 1951 Nr 4 poz. 28)
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 1974 Nr 24 poz. 141)
