Decyzja zapadła w sprawie pytania prejudycjalnego zadanego TSUE przez Sąd Okręgowy w Krakowie. Polski sąd rozpatruje sprawy, w których bank oraz konsument dochodzą wzajemnych roszczeń po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do franka szwajcarskiego.
TSUE kwestionuje polską praktykę sądową
TSUE zakwestionował obowiązującą w polskiej praktyce sądowej tzw. teorię dwóch kondykcji, zgodnie z którą po unieważnieniu umowy bank może dochodzić od konsumenta całej wypłaconej kwoty kredytu, niezależnie od dokonanych spłat. Trybunał uznał, że takie podejście narusza przepisy unijnej dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich.
TSUE: ważna ochrona konsumentów
Trybunał odniósł się również do obowiązku nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokom, które zasądzają na rzecz banków roszczenia uznane przez konsumentów. W ocenie TSUE automatyczne nadanie rygoru może narazić konsumenta na poważne konsekwencje finansowe i zniechęcać do dochodzenia swoich praw. W takich przypadkach sądy krajowe muszą stosować prawo w sposób, który nie osłabia ochrony wynikającej z prawa UE.
TSUE podkreślił, że sądy krajowe mają obowiązek stosowania wszelkich środków, które pozwolą uniknąć szczególnie szkodliwych skutków dla konsumentów. Wyrok ma istotne znaczenie dla tysięcy trwających w Polsce spraw dotyczących kredytów frankowych.
Sprawy frankowiczów w polskich sądach
Polski rząd pracuje nad kompleksowymi rozwiązaniami w postaci tzw. ustawy o usprawnianiu postępowań frankowych, które radykalnie zmienią sposób prowadzenia tych spraw. Kluczowe jest nie tylko odciążenie wymiaru sprawiedliwości, zapewnienie frankowiczom prostszej i szybszej drogi do rozwiązania ich problemów, ale przede wszystkim zapewnienie wszystkim obywatelom prawa do sądu i sprawnego rozstrzygania ich spraw przez sądy. Przyjęty plan działań zakłada wejście ustawy w życie jeszcze w tym roku (14 dni vacatio legis).
Tymczasem Ministerstwo Sprawiedliwości na początku czerwca udostępniło statystyki według których w pierwszym kwartale 2025 roku zawarto 11 495 ugód. Łączna liczba ugód zawartych od początku 2024 roku wyniosła już 55 506.
