Pozwów frankowych jest tak dużo, że nawet powołanie specjalnego wydziału w Sądzie Okręgowym w Warszawie (XXVIII Wydział Cywilny) nie przyśpieszyło ich rozstrzygania. Wręcz przeciwnie, liczba spraw z każdym miesiącem przyrasta w sposób lawinowy, a sam wydział liczy 20 sędziów. O ile jeszcze miesiąc temu średnia liczba pozwów wynosiła 1600 na jednego sędziego, to dziś przeciętnie w referacie każdego z nich jest już 1800 spraw, a do końca roku będzie ich pewnie 2000. W konsekwencji terminy są już wyznaczane na kwiecień 2025 r.
Pozwy koncentrują się w Warszawie z uwagi na to, że to właśnie w stolicy mają siedzibę największe banki. Pozostałe sądy funkcjonujące w innych dużych ośrodkach miejskich także mierzą się z dużym wpływem tzw. spraw frankowych. Rodzi to ryzyko przewlekłości postępowań, za które koniec końców będzie musiał zapłacić Skarb Państwa. Co prawda reformą kodeksu postępowania cywilnego z 2019 r. dodano art. 372 k.p.c., dzięki któremu roszczenia przeciwko bankom można wytoczyć również przed sądem właściwym dla miejsca zamieszkania powoda, ale większość pozwów jest składanych nadal według ogólnych przepisów o właściwości miejscowej - czyli do sądu właściwego dla siedziby pozwanego.
W lokalnym sądzie
Aby odciążyć sądy w największych miastach (a w szczególności w Warszawie), posłowie chcą zmienić przepisy. Przy okazji reformy k.p.c., a więc ustawy, która naprawia niedociągnięcia nowelizacji z 2019 r., w sejmowej podkomisji dodano przepis epizodyczny, który na pięć lat wprowadzi dla konsumentów przymus składania pozwów w sądzie właściwym dla ich miejsca zamieszkania. Zgodnie z projektowaną regulacją w okresie pięciu lat od dnia wejścia w życie ustawy powództwo konsumenta o roszczenie związane z zawarciem umowy kredytu waloryzowanego, denominowanego lub indeksowanego do waluty innej niż waluta polska (w tym o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, o ustalenie bezskuteczności postanowień umowy, o zwrot świadczeń etc.) wytacza się wyłącznie przed sądem, w okręgu którego powód ma miejsce zamieszkania.
Dotyczyć to będzie tylko nowych spraw. Nie będzie więc tak, że teraz sądy zamiast rozpoznawać sprawy, będą je przenosić według nowej właściwości miejscowej.
To jednak nie wszystko. Projektowane przepisy przewidują, że nawet jeśli konsument przeleje swoje roszczenie związane z kredytem walutowym wobec banku, to nie wpłynie to na właściwość sądu określoną w tym przepisie. Innymi słowy - nawet gdy konsument przeleje swoją wierzytelność na rzecz podmiotów trzecich, to nabywca ten i tak będzie musiał złożyć pozew w sądzie właściwym dla miejsca zamieszkania konsumenta, od którego nabył wierzytelność.
Takie rozwiązanie z entuzjazmem witają sędziowie SO w Warszawie.
- mówi Sylwia Urbańska, rzecznik prasowy SO w Warszawie.
Za i przeciw
Zarazem jednak powstają obawy, czy ustawowe wyjęcie spraw frankowych ze specjalnie przecież utworzonego do rozpoznawania sądu nie wpłynie na jakość orzecznictwa.
- mówi radca prawny Adrian Goska z kancelarii Subigo.
Innego zdania jest sędzia Sylwia Urbańska.
zauważa.
Tak samo ocenia to mec. Karolina Pilawska specjalizująca się w sprawach frankowych.
- mówi mec. Pilawska, dodając, że obecnie największym zmartwieniem frankowiczów nie jest już kierunek rozstrzygnięcia, ale to, kiedy ono zapadnie.
A może dać wybór?
Zdaniem Adriana Goski skoro już ustawodawca chce wyprowadzić sprawy frankowe ze stolicy, to należałoby pójść dalej.
- mówi radca prawny, dodając, że są sądy, które przy znacznym obciążeniu na jednego sędziego rozpoznają sprawy bardzo sprawnie.
- postuluje Adrian Goska.
