Państwo wprowadziło rodzicielskie świadczenie uzupełniające, aby zapewnić podstawowe środki utrzymania osobom, które nie wypracowały emerytury lub otrzymują świadczenie niższe od ustawowego minimum. To rozwiązanie docenia trud włożony w wychowanie dzieci, który często uniemożliwiał rodzicom budowanie stażu pracy potrzebnego do uzyskania własnej emerytury.
Świadczenie finansuje budżet państwa. ZUS lub KRUS wypłaca je jako kwotę wyrównującą do wysokości najniższej emerytury. Od 1 marca 2026 roku kwota ta wynosi 1978,49 zł. Jeśli nie pobierasz żadnej emerytury, otrzymasz pełną kwotę tego świadczenia. Jeśli pobierasz za niską emeryturę, ZUS dopłaci Ci różnicę.
Kto może otrzymać świadczenie?
O pieniądze wnioskować mogą matki oraz – w określonych sytuacjach – ojcowie. Oto kluczowe warunki:
- Wiek: Kobiety muszą ukończyć 60 lat, a mężczyźni 65 lat.
- Liczba dzieci: Musisz urodzić i wychować (lub tylko wychować) co najmniej czworo dzieci.
- Sytuacja majątkowa: Świadczenie przysługuje osobom, które nie posiadają niezbędnych środków utrzymania (nie mają emerytury lub ich emerytura jest zbyt niska).
- Miejsce zamieszkania: Musisz mieszkać w Polsce i mieć tutaj tzw. ośrodek interesów życiowych przez co najmniej 10 lat (po ukończeniu 16. roku życia).
- Ojciec może starać się o świadczenie, jeśli matka dzieci zmarła, porzuciła je lub długotrwale zaprzestała ich wychowywania.
Jak złożyć wniosek?
Wniosek o świadczenie składasz osobiście w oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Organy rentowe rozpatrują każdą sprawę indywidualnie w drodze decyzji administracyjnej. Co musisz dołączyć do wniosku?
- Informację o numerach PESEL dzieci.
- Oświadczenie o swojej sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej i materialnej.
- Zagraniczne dokumenty stanu cywilnego (jeśli dzieci urodziły się poza Polską, a akt nie widnieje w polskim rejestrze).
- Orzeczenia sądu (w przypadku pieczy zastępczej).
- Inne dokumenty, które potwierdzają Twoją sytuację (np. zaświadczenia o dochodach).
W oświadczeniu musisz potwierdzić m.in. fakt wychowania co najmniej 4 dzieci, brak posiadania emerytury lub wysokość otrzymywanych dochodów, a także fakt zamieszkiwania w Polsce.
Kiedy ZUS odmówi wypłaty?
Prawo do świadczenia nie jest gwarantowane w każdej sytuacji. Instytucje odmówią przyznania pieniędzy, jeśli pobierasz już emeryturę lub rentę w wysokości co najmniej najniższej emerytury, sąd pozbawił Cię władzy rodzicielskiej lub ograniczył ją poprzez umieszczenie dzieci w pieczy zastępczej, długotrwale zaprzestałeś wychowywania dzieci, przebywasz w areszcie śledczym lub zakładzie karnym (z wyjątkiem odbywania kary w systemie dozoru elektronicznego).
Świadczenie podlega corocznej waloryzacji, podobnie jak emerytury.
Jeśli Twoja sytuacja materialna się zmieni (np. zaczniesz pobierać wyższą emeryturę, wyjedziesz z Polski na stałe lub zaczniesz uzyskiwać dochody przekraczające limit), prawo do świadczenia ustanie. Masz obowiązek poinformować organ rentowy o takich zmianach.
