– mówi PAP Strachota.
wskazuje analityk.
Protesty w Kazachstanie
Protesty, które rozpoczęły na zachodzie kraju w Żangaozen od sprzeciwu wobec dwukrotnej podwyżki ceny gazu LPG, używanego powszechnie jako paliwo, szybko się rozszerzyły i nabrały charakteru politycznego. Ich uczestnicy domagali się rozliczeń z lokalnymi władzami oraz odejścia wieloletniego przywódcy Nursułtana Nazarbajewa, formalnie szefa Rady Bezpieczeństwa, lecz wciąż odgrywającego kluczową rolę w krajowej polityce.
5 stycznia eskalowała sytuacja na południu kraju, przede wszystkim w Ałmaty, gdzie zbuntowany tłum zajął budynki użyteczności publicznej – siedziby lokalnych władz i służby bezpieczeństwa, lotnisko. Doszło do starć, pogromów, maruderstwa, niszczenia własności publicznej i prywatnej.
– podsumowuje Strachota, w ocenie którego była to reakcja Tokajewa na narastający chaos, demoralizację aparatu państwowego i struktur siłowych. Kierownictwu KNB, głównej służby bezpieczeństwa, zarzucono zaniechania, pasywność lub wręcz sprzyjanie spiskowi, a jego szefa Kasyma Masymowa oskarżono o zdradę stanu.
W efekcie starć i późniejszej pacyfikacji władze podały informację o 164 ofiarach, jednak, zdaniem Strachoty, liczba ta może być znacznie zaniżona.
Oczywisty kryzys społeczno-polityczny oraz interwencja międzynarodowa przesłania ostry konflikt w elicie kazachskiej (pierwszą ofiarą sukcesu protestów padłby sam Tokajew). Jednym z efektów ostatnich wydarzeń jest wyraźne wzmocnienie Tokajewa w wymiarze wewnętrznym, zdyscyplinowanie i przetasowanie elity i co najmniej ograniczenie wpływów rodziny Nazarbajewa.
ocenia Strachota.
Zwraca uwagę na specyfikę ustroju politycznego w Kazachstanie, największego, najbogatszego i do tej pory najstabilniejszego kraju w regionie i na obszarze poradzieckim. – wyjaśnia Strachota.
Tak czy inaczej, Tokajew wykorzystał kryzys, by umocnić swoją pozycję i, jak ocenia ekspert OSW, „w sposób bardzo burzliwy, niebezpieczny i kosztowny wyczerpał się pewien, obowiązujący od dziesięcioleci, sposób patriarchalnego zarządzania krajem”. – ocenia ekspert.
Pewnych informacji na temat miejsca pobytu byłego prezydenta i „ojca narodu” obecnie nie ma. Jego rzecznik w sobotę zapewniał, że polityk przebywa w stolicy, jednak od wybuchu protestów ani razu nie pokazał się publicznie.
"Pomarańczowa rewolucja"
Wraz z wkroczeniem do Kazachstanu tzw. sił pokojowych ODKB na czele z głównym rozgrywającym, Rosją, ze stolic od Moskwy po Mińsk zaczęła płynąć wersja o „pomarańczowej rewolucji”, próbie sterowanego z zewnątrz przewrotu– mówi Strachota.
dodaje analityk.
W geopolitycznej rozgrywce, która po zaangażowaniu Rosji i jej sojuszników rozegrała się w Kazachstanie równolegle z wewnętrznym kryzysem, Moskwa wysłała Zachodowi wyraźny sygnał, że „to ona oraz podporządkowany jej blok polityczno-wojskowy odgrywa kluczową rolę w dziedzinie bezpieczeństwa i polityki na obszarze poradzieckim, że został zrobiony kolejny krok w kierunku reintegracji na terenie dawnego ZSRR i proces ten postępuje”. P– ocenia Strachota.
