Obecna ustawa – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1986 ze zm) obowiązuje od 2004 r. Mimo ponad 60 nowelizacji nie przystaje do obecnych czasów. Dlatego minister przedsiębiorczości i technologii Jadwidze Emilewicz tak bardzo zależy na uchwaleniu nowych regulacji jeszcze w tej kadencji parlamentu.
– – mówiła Emilewicz podczas briefingu zorganizowanego po posiedzeniu rządu, podczas którego przyjęto projekt.
Jak rząd zamierza to osiągnąć? Przede wszystkim przez zwiększenie równowagi między uczestnikami. Chodzi o to, by zamawiający przestali narzucać wykonawcom niekorzystne dla nich warunki i przenosili na nich wszystkie ryzyka. Stąd zakaz kształtowania praw i obowiązków w nieproporcjonalny sposób i katalog klauzul abuzywnych dotyczący choćby kar umownych. Jeśli kary te będą rażąco niewspółmierne do przewinień, przedsiębiorcy będą mogli domagać się przed Krajową Izbą Odwoławczą ich obniżenia. Dzisiaj też mogli tego próbować, ale nowe przepisy w sposób bardziej dobitny wskażą na taką możliwość.
Mniej formalności
Chyba największą bolączką polskiego rynku zamówień publicznych jest konkurencyjność – jedna z najniższych ze wszystkich państw UE. Co gorsza wskaźnik ten z roku na rok spada.
– – podkreśliła minister Jadwiga Emilewicz.
Zachętą dla przedsiębiorców, zwłaszcza tych małych i średnich, ma być uproszczenie procedur. Będą one obowiązywać poniżej progów unijnych. Idea jest taka, by zarówno zamawiający, jak i przedsiębiorcy w jednym dziale mieli większość interesujących ich przepisów i nie musieli szukać ich w innych miejscach. Z drugiej strony procedura jest elastyczna i pozostawia zamawiającym dużą swobodę w wyborze poszczególnych jej elementów.
Inną zmianą służącą MSP będzie możliwość zaskarżania decyzji zamawiających. Przy zamówieniach poniżej progów unijnych odwołania kierowane do KIO mogą dzisiaj dotyczyć tylko kilku wymienionych enumeratywnie czynności. Nowa ustawa pozwoli kwestionować wszystkie decyzje.
Jednocześnie w Warszawie powstanie jeden wyspecjalizowany sąd, który będzie rozstrzygał spory przetargowe w II instancji. Dzięki temu pojawi się szansa na bardziej jednolite orzecznictwo. Uaktywnieniu II instancji ma też służyć obniżenie opłaty ponoszonej przy składaniu skargi.
Procesowanie w pośpiechu
Na prace w parlamencie będzie wyjątkowo mało czasu, gdyż do końca kadencji pozostały już tylko trzy posiedzenia Sejmu. Oczywiście wystarczy to do uchwalenia ustawy, ale prace merytoryczne nad projektem będą musiały zostać mocno ograniczone. Tymczasem mówimy o akcie przez samą minister Emilewicz określonym jako monumentalny. Projekt liczy 627 artykułów. Dlatego też część ekspertów uważa, że lepiej byłoby, gdyby na spokojnie zajął się nim Sejm kolejnej kadencji.
–– komentuje Tomasz Czajkowski, były wieloletni prezes Urzędu Zamówień Publicznych, a dzisiaj redaktor naczelny miesięcznika "Zamówienia Publiczne Doradca".
Można jednak spotkać się i z taką opinią, że pośpiech nad uchwaleniem nowej ustawy jest uzasadniony.
– – przekonuje dr Paweł Nowicki, wykładowca na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu i radca prawny w kancelarii Prof. Marek Wierzbowski i Partnerzy.
Dodatkowym argumentem przemawiającym za przyjęciem nowej regulacji w tej kadencji ma być wydłużenie okresu vacatio legis. Ustawa ma zacząć obowiązywać z początkiem 2021 r.
– – zwraca uwagę Hubert Nowak, prezes UZP.
