Obserwacja, wywiad, podsłuchy, sieć informatorów – to tylko niektóre narzędzia, jakimi w swojej pracy posługują się służby specjalne czy policja. Do niedawna nadzór nad prowadzonymi przez nie czynnościami sprawowały wyłącznie prokuratura i sądy. W tym roku wgląd w pracę policji i Straży Granicznej dostał minister spraw wewnętrznych. Teraz podobne uprawnienia szykuje sobie minister finansów. Będzie doglądał działań Służby Celno-Skarbowej.
Zapis na ten temat znalazł się w nowelizacji ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, która trafiła do konsultacji na początku sierpnia. – czytamy w projekcie.
Po co Teresie Czerwińskiej, szefowej MF, takie kompetencje? Biuro prasowe resortu wyjaśnia, że celem jest "większy profesjonalizm działania KAS w walce z oszustami podatkowymi oraz eliminowanie ewentualnych nieprawidłowości w pracy funkcjonariuszy i urzędników skarbowych".
– – mówi DGP Stanisław Żaryn, rzecznik prasowy ministra koordynatora służb Mariusza Kamińskiego.
Eksperci są innego zdania. Uważają, że zmiany niosą ze sobą zagrożenia. – – komentuje Przemysław Antas, radca prawny w Antas Legal.
Podobnie sprawę widzi były wiceminister finansów. –– uważa Janusz Cichoń, obecnie poseł PO.
Fiskus idzie w ślady MSW. "To niebezpieczne" – ostrzegają eksperci.
Po wejściu w życie noweli ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej minister finansów uzyska nowe uprawnienia: dostęp do materiałów operacyjnych z pracy funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. Może to wywołać podobną polityczną burzę, jaka miała miejsce pod koniec roku. Wtedy w tożsame kompetencje wyposażano szefa resortu spraw wewnętrznych. Wówczas powołano w MSW Biuro Nadzoru Wewnętrznego. To dzięki niemu minister ma wgląd w czynności operacyjno-rozpoznawcze policji czy Straży Granicznej.
– odpisało biuro prasowe MSWiA na naszą prośbę o komentarz do pomysłu rozszerzenia o takie same kompetencje uprawnień ministra finansów.
MF przedstawia podobne uzasadnienie.
odpowiada nam biuro prasowe MF.
Kusząca wizja władzy
Poseł PO Janusz Cichoń, były wiceminister finansów, który nadzorował m.in. kwestie podatkowe, przyznaje w rozmowie z DGP, że w swojej pracy w MF kilkukrotnie zetknął się z sytuacjami, w których dostęp do danych pochodzących ze źródeł operacyjnych wydawał się niezbędny.
– podkreśla Cichoń. Zwraca uwagę, że w nieodpowiednich rękach taka wiedza staje się niebezpieczna.
– – tak Weronika Adamska, ekspertka fundacji Panoptykon, przestrzegała kilka miesięcy temu przed nadawaniem nowych uprawnień ministrowi spraw wewnętrznych. Organizacja zwracała wówczas uwagę na fakt, że do tej pory szef MSWiA dysponował jedynie materiałami przetworzonymi, przedstawionymi mu przez odpowiednią formację.
Tamten projekt spotkał się również z krytyką, m.in. Rządowego Centrum Legislacji czy związków zawodowych działających w służbach.
Zaskoczony szef KAS
Zdaniem ekspertów, jeśli już ma dojść do wyposażenia szefa MF w tak potężne narzędzia, to potrzebne są odpowiednie bezpieczniki. – – uważa Przemysław Antas, radca prawny w Antas Legal.
W projektowanej nowelizacji specjaliści widzą jednak również pozytywy. Przepisy prowadzą do uszczegółowienia uprawnień ministra finansów, jeśli chodzi o nadzór nad szefem KAS.
komentuje Antas.
Nasi informatorzy z MF wskazują jednak, że nadanie ministrowi finansów prawa wglądu w materiały operacyjne wzbudziło duże zdziwienie wśród funkcjonariuszy służb specjalnych pracujących w KAS. – mówi nam urzędnik pragnący zachować anonimowość.
MF nie odniosło się do naszego pytania, czy artykuł projektu dający szerokie uprawnienia ministrowi i plan powołania w MF komórki nadzoru wewnętrznego były konsultowane z szefem KAS.
