Decyzja prezydenta. Takie inwestowanie wolne od tzw. podatku Belki

W czwartek prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o Osobistych Kontach Inwestycyjnych. Realizuje ona jeden z priorytetów obecnego rządu, czyli rozwój krajowego rynku kapitałowego.

Ustawa o OKI podpisana przez prezydenta

Zgodnie z ustawą o OKI aktywa inwestycyjne denominowane w złotych (np. akcje i jednostki funduszy inwestycyjnych) będą zwolnione z tzw. podatku Belki do kwoty 100 tys. zł. Z kolei aktywa o charakterze oszczędnościowym (np. obligacje i lokaty) - do 25 tys. zł.

Co dalej z cenami paliw? Kluczowa decyzja rządu w sprawie CPN

Zobacz również

Limity oszczędności

Limit 25 tys. zł na oszczędności zawiera się w łącznym limicie 100 tys. zł (nie są one sumowane do 125 tys. zł). Od 2030 r. kwoty te będą podlegały corocznej waloryzacji o wskaźnik inflacji za pierwsze trzy kwartały poprzedniego roku w porównaniu z analogicznym okresem roku wcześniejszego. Kwoty będą zaokrąglane w dół do pełnych 100 zł.

Euro w Polsce stało się tematem tabu. Marek Belka wskazuje, co mogłoby to zmienić [WYWIAD]

Zobacz również

Zgodnie z ustawą wszystkie aktywa zgromadzone na OKI i przekraczające limity będą objęte nowym podatkiem od ich wartości, który ma nie przekraczać 1 proc. i być wyliczany według szczegółowego algorytmu uwzględniającego dzienne wyceny, saldo wpłat i czas posiadania konta. W 2027 r. jego stawka ma wynieść 0,85 proc.

Prof. Belka mocno: Niemcy są w pułapce taniej waluty, Polska też częściowo tam jest

Zobacz również

Rząd o wdrożeniu OKI

Rząd uważa, że wdrożenie OKI może spowodować, iż na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie trafi ok. 25 mld zł do 2030 r. i 74 mld zł do 2040 r. Dane Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych wskazują, że liczba prowadzonych w Polsce rachunków maklerskich stale rośnie. Na koniec czerwca 2026 r. było ich ponad 2,9 mln, czyli o niemal 57,7 tys. więcej niż miesiąc wcześniej i o ponad 739,4 tys. więcej niż rok wcześniej.

Natomiast z danych Eurostatu wynika, że ponad 117 mld zł, czyli 3 proc. oszczędności Polaków na koniec 2025 r. trzymanych było w akcjach spółek giełdowych. To wynik plasujący nas na 19. miejscu w Unii Europejskiej, tym samym co Włochy. Najwięcej swoich oszczędności w akcje inwestują Finowie, ponad 13 proc. Łączne oszczędności Polaków (aktywa i pasywa) na koniec ubiegłego roku przekraczały 3,9 bln zł. Największą część stanowiły środki zgromadzone w walucie i depozytach - ponad 1,9 bln zł.

W polskich realiach prawnych istnieją już instrumenty inwestycyjne, w ramach których obowiązuje zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych, choć dotyczą one jedynie oszczędności emerytalnych. Przykładowo Indywidualne Konta Emerytalne (IKE) zwalniają z daniny przy wypłacie środków po 60 roku życia.

Zgodnie z danymi Komisji Nadzoru Finansowego, na koniec 2025 r. działało niemal 1,19 mln kont IKE. W samym ubiegłym roku otworzono ponad 313 tys. takich kont. Więcej IKE posiadali mężczyźni (ponad 634,5 tys. sztuk) niż kobiety (niemal 554,7 tys.), choć w porównaniu na płeć i grupę wiekową najwięcej takich kont mają kobiety powyżej 60 roku życia (niemal 178,7 tys. sztuk). Kolejni są mężczyźni w wieku od 41 do 50 lat (ok. 139,3 tys. sztuk). Średnio w całym 2025 r. na jedno IKE wpłacano 8,7 tys. zł.

Z kolei Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) pozwalają odliczyć wpłaty od podstawy opodatkowania PIT każdego roku, ale przy wypłacie po 65 roku życia płaci się 10 proc. ryczałt. W tym przypadku dane KNF wskazują, że na koniec 2025 r. prowadzonych było niemal 770 tys. takich kont, a w samym ubiegłym roku otworzono ich blisko 213,6 tys. Podobnie jak w przypadku IKE, więcej IKZE posiadają mężczyźni (niemal 412,9 tys.) niż kobiety (ponad 357,1 tys.), a najwięcej takich kont mają mężczyźni w wieku od 41 do 50 lat (120,8 tys.) oraz w wieku od 31 do 40 lat (103,2 tys.).

Ile razy można dać darowiznę bez podatku? Ważny jest jeden szczegół. Uważaj na limit i termin 6 miesięcy

Zobacz również

IKZE - wysokość wpłat

Średnia wysokość wpłat na IKZE wyniosła ok. 8 tys. zł, co jest kwotą niższą niż prawny limit wpłat na to konto w ubiegłym roku (zgodnie z obwieszczeniem było to 10,4 tys. zł oraz 15,6 tys. zł dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą). Grupa Kapitałowa GPW obejmuje najważniejsze instytucje rynku kapitałowego i towarowego w Polsce, i jest największą giełdą w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Na koniec 2025 r. łączna kapitalizacja spółek notowanych na GPW wzrosła o 63,3 proc. rok do roku do ponad 2,4 mld zł i była na najwyższym poziomie w historii. Najwyższa w historii była też wartość obrotów akcjami w ramach arkusza zleceń w 2025 r. na głównym rynku, która wyniosła 470,3 mld zł rosnąc o 41,9 proc. rdr. Średnia dzienna wartość obrotów wyniosła niemal 1,9 mld zł. Liczba spółek notowanych na Głównym Rynku GPW na koniec 2025 r. sięgnęła 399 wobec 411 na koniec 2024 r. Było to 356 spółek krajowych i 43 zagraniczne.

Co to jest podatek Belki?

Tzw. podatek Belki, czyli właściwie podatek od zysków kapitałowych został wprowadzony w Polsce w 2002 r. przez ówczesnego ministra finansów Marka Belkę, który pełnił tę funkcję w rządzie Leszka Millera. Od jego nazwiska wzięła się popularna nazwa daniny. Obejmuje on dochody z obligacji, lokat bankowych oraz zyski ze sprzedaży papierów wartościowych, a więc np. jednostek funduszy czy akcji. Stawka podatku wynosi 19 proc. Sposób poboru i rozliczenia podatku uzależniony jest od rodzaju aktywów, od których jest on pobierany.

Nowy podatek w Polsce od 2027 roku. Szykuje się rewolucja w portfelach Polaków

Zobacz również

Z danych resortu finansów wynika, że w 2023 r. przychody budżetowe z tytułu podatku Belki wyniosły ok. 9 mld zł. W 2024 r. było to ok. 10,5 mld zł, a w 2025 r. - ponad 9,3 mld zł. W tym roku Ministerstwo Finansów szacuje, że wpływy budżetowe z tytułu podatku Belki przekroczą 9 mld zł. Tegoroczna ustawa budżetowa przewiduje, że dochody państwa wyniosą w 2026 r. 647,2 mld zł, z czego z PIT, do którego zalicza się podatek Belki, do kasy państwa ma trafić ponad 32 mld zł.