Darowizna bez podatku w 2026/2027 r. Ważny jest jeden szczegół

Darowizna bez podatku?

W praktyce wiele osób myśli o darowiźnie dopiero wtedy, gdy chodzi o większą kwotę: pomoc przy zakupie mieszkania, wkład własny, remont albo wsparcie dziecka na starcie. Tymczasem dla skarbówki znaczenie ma nie tylko to, ile pieniędzy przekazano za jednym razem, ale też ile łącznie trafiło od tej samej osoby do obdarowanego.

Z ustawy wynika, że przy darowiznach od jednego darczyńcy liczy się suma nabyć z roku, w którym nastąpiła ostatnia darowizna, oraz z 5 lat poprzedzających ten rok. To oznacza, że kilka mniejszych przelewów może zostać potraktowanych łącznie.

Ile wynosi kwota wolna od podatku od darowizny?

Kwoty wolne zależą od tego, do której grupy podatkowej należy obdarowany. Aktualnie wynoszą:

• 36 120 zł – dla osób z I grupy podatkowej,
• 27 090 zł – dla osób z II grupy podatkowej,
• 5733 zł – dla osób z III grupy podatkowej.

Takie limity wynikają z art. 9 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

O co chodzi z tymi grupami podatkowymi?

• Do I grupy podatkowej należą m.in. małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie.
• Do II grupy zalicza się dalszą rodzinę, m.in. zstępnych rodzeństwa czy rodzeństwo rodziców.
• III grupa obejmuje pozostałych nabywców.

Najbliższa rodzina ma specjalne "prawa"

Najkorzystniejsze zasady dotyczą tzw. najbliższej rodziny, potocznie nazywanej „grupą zerową”. To m.in. małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha.

W ich przypadku darowizna może być zwolniona z podatku nawet wtedy, gdy przekracza 36 120 zł. Trzeba jednak spełnić warunki: zgłosić nabycie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy oraz – przy darowiźnie pieniężnej przekraczającej limit – udokumentować przekazanie środków przelewem, przekazem pocztowym albo wpłatą na rachunek.

Kiedy nie trzeba zgłaszać darowizny do urzędu?

Nie każda rodzinna darowizna oznacza od razu wizytę w urzędzie albo formularz SD-Z2. Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy wartość majątku od tej samej osoby – liczona razem z wcześniejszymi darowiznami z ustawowego okresu – nie przekracza limitu dla I grupy, czyli 36 120 zł. Zgłoszenia nie trzeba też składać, gdy darowizna została dokonana w formie aktu notarialnego.

To ważne zwłaszcza przy regularnym wspieraniu dzieci przez rodziców. Jeśli kwoty są niewielkie, mogą zmieścić się w limicie. Jeśli jednak suma rośnie, trzeba już pilnować formalności.

Kilka przelewów od rodziców?

Przy kilku przelewach (bo tak to robić najlepiej) urząd zsumuje je razem. Poniżej przykład:

Jeżeli suma przekracza limit, w grę wchodzi zgłoszenie. W przypadku najbliższej rodziny pozwala ono zachować pełne zwolnienie z podatku. Bez zgłoszenia darowizna może zostać opodatkowana na zasadach przewidzianych dla I grupy podatkowej.

Spóźnienie nie zawsze musi oznaczać utratę ulgi

Od 7 stycznia 2026 r. obowiązują korzystniejsze zasady dotyczące rozliczania podatku od spadków i darowizn. Ministerstwo Finansów informowało, że nowe przepisy pozwalają w określonych sytuacjach przywrócić termin zgłoszenia nabycia majątku od najbliższej rodziny, jeśli podatnik uprawdopodobni, że przekroczenie terminu nastąpiło bez jego winy.

To nie znaczy jednak, że termin można lekceważyć. Podstawowa zasada pozostaje prosta: 6 miesięcy na zgłoszenie i dokumenty potwierdzające przekazanie pieniędzy.

Fiskus może zastosować 20 proc. podatku?

Najbardziej kosztowny scenariusz dotyczy sytuacji, w której darowizna wychodzi na jaw dopiero w trakcie czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, a należny podatek nie został zapłacony. W takim przypadku przepisy przewidują stawkę 20 proc.

Dlatego przy większych kwotach lepiej nie zostawiać sprawy „na później”. Przelew, potwierdzenie i zgłoszenie w terminie mogą oszczędzić sporo nerwów.

Darowizna bez podatku. O tym trzeba pamiętać

• Po pierwsze: darowiznę można przekazywać kilka razy.
• Po drugie: liczy się suma darowizn od tej samej osoby.
• Po trzecie: przy najbliższej rodzinie możliwe jest pełne zwolnienie, nawet ponad limit.
• Po czwarte: pieniądze najlepiej przekazać przelewem.
• Po piąte: przy przekroczeniu limitu trzeba pamiętać o zgłoszeniu w terminie 6 miesięcy.

Wniosek jest prosty: przepisy pozwalają przekazać bliskim nawet dużą kwotę bez podatku. Warunek jest jeden – darowizna musi być dobrze udokumentowana i zgłoszona wtedy, gdy wymagają tego przepisy.

FAQ - Darowizna bez podatku

Źródła

1. Ustawa z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn – tekst jednolity opublikowany w Dzienniku Ustaw 2026 poz. 478.
2. Serwis podatki.gov.pl – Podatek od spadków i darowizn, informacje podstawowe.
3. Ministerstwo Finansów / podatki.gov.pl – Nowe korzystne zasady rozliczania podatku od spadków i darowizn. Komunikat o zmianach obowiązujących od 7 stycznia 2026 r.