Senatorowie podjęli kluczową decyzję dla domowych budżetów. Większość 60 głosów (przy 23 przeciw i 2 wstrzymujących się) przypieczętowała losy ustawy o Osobistych Kontach Inwestycyjnych. Wyższa izba parlamentu odrzuciła poprawki opozycji, które zmierzały do wykreślenia ulg podatkowych dla tradycyjnych lokat bankowych. Ustawodawca chce w ten sposób pobudzić krajowy rynek kapitałowy i zachęcić obywateli do aktywnego pomnażania oszczędności.
Ustawa czeka obecnie na podpis Prezydenta RP. Jeśli głowa państwa złoży podpis pod dokumentem, pierwsze konta OKI instytucje finansowe zaoferują klientom 1 stycznia 2027 roku. Rządowe prognozy zakładają, że nowe rozwiązanie przyciągnie na Warszawską Giełdę Papierów Wartościowych gigantyczny strumień gotówki. Śledzący rynek analitycy wyliczają, że do 2030 roku na GPW trafi dodatkowe 25 miliardów złotych, a do 2040 roku kwota ta wzrośnie aż do 74 miliardów złotych.
Dwa limity zwolnienia. Ile zarobisz bez podatku Belki?
Nowe przepisy reformują dotychczasowy system opodatkowania zysków kapitałowych, który obowiązuje w Polsce niezmiennie od 2002 roku. Zamiast oddawać fiskusowi 19 procent od każdego wypracowanego zysku, oszczędzający skorzystają z pełnego zwolnienia. Ustawa wprowadza jednak dwa wyraźne limity kwotowe, uzależnione od rodzaju wybranych aktywów:
- Limit 100 000 złotych – dotyczy aktywów o charakterze inwestycyjnym. Zwolnienie z podatku obejmie pieniądze ulokowane w akcjach spółek giełdowych, jednostkach funduszy inwestycyjnych czy innych papierach wartościowych notowanych na rynku regulowanym.
- Limit 25 000 złotych – obejmuje bezpieczne produkty oszczędnościowe. W tym limitie zmieścisz tradycyjne lokaty bankowe, rachunki oszczędnościowe oraz detaliczne obligacje skarbowe.
Co istotne, inwestor zyska prawo do gromadzenia środków zarówno w polskich złotych, jak i w walutach obcych – pod warunkiem, że pochodzą one z krajów Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub organizacji OECD.
Przekroczysz próg? Fiskus naliczy podatek od wartości majątku
Co się stanie, gdy suma Twoich oszczędności na kontach OKI przekroczy ustawowe progi? Wtedy do akcji wkroczy całkowicie nowy mechanizm skarbowy. Zamiast tradycyjnej stawki od zysku, zapłacisz podatek od całkowitej wartości zgromadzonych aktywów.
Ministerstwo Finansów uspokaja, że nowa stawka podatkowa nie przekroczy 1 procenta wartości majątku w skali roku. Wyliczeniem należnej kwoty zajmą się automatycznie instytucje finansowe, wykorzystując do tego specjalny algorytm. Matematyczny wzór uwzględni m.in.:
- bieżące, dzienne wyceny Twoich aktywów,
- bilans wpłat i wypłat dokonanych w danym roku,
- dokładny czas posiadania danego konta.
Trzeba pamiętać o jednej ważnej zasadzie: podatek od wartości aktywów zapłacisz również wtedy, gdy Twoje inwestycje przyniosą w danym roku stratę. Nowe przepisy stanowią wyraźnie, że taka inwestycyjna strata nie pomniejszy standardowego dochodu w rocznym rozliczeniu PIT.
Kto i na jakich zasadach założy konto OKI?
Osobiste Konto Inwestycyjne otworzy wyłącznie pełnoletnia osoba fizyczna, która ukończyła 18 lat. Przepisy kategorycznie zakazują prowadzenia rachunków wspólnych (na przykład dla małżeństw) – każdy inwestor musie posiadać własne, indywidualne konto. Ustawa daje jednak pełną swobodę w zakresie liczby posiadanych rachunków: jeden obywatel podpisze umowy z kilkoma różnymi instytucjami. W ramach OKI zgromadzisz szeroki wachlarz produktów finansowych. Na swoim koncie ulokujesz:
- środki pieniężne na rachunkach bankowych i maklerskich,
- oszczędnościowe obligacje skarbowe,
- jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych (FIO oraz SFIO),
- papiery wartościowe notowane na giełdzie i w alternatywnych systemach obrotu,
- jednostki w ubezpieczeniowych funduszach kapitałowych (UFK) oraz Dobrowolnych Funduszach Emerytalnych (DFE).
Banki, domy maklerskie, towarzystwa funduszy inwestycyjnych oraz zakłady ubezpieczeń zaoferują klientom tzw. umowy parasolowe. Dzięki nim jeden koordynator sprawnie obsłuży różne formy Twoich inwestycji w ramach jednego pakietu.
Ustawodawca położył duży nacisk na cyfryzację i ochronę interesów klientów. Umowę o prowadzenie OKI zawrzesz w wygodnej formie elektronicznej. Całą obsługę podatkową zrealizujesz bez wychodzenia z domu – wszystkie raporty, wyliczenia i roczne deklaracje podatkowe znajdziesz bezpośrednio na swoim koncie w e-Urzędzie Skarbowym.
Przepisy chronią również inwestorów przed ukrytymi opłatami. Banki i domy maklerskie pobiorą wyłącznie te koszty, które wprost przewiduje umowa oraz regulaminy. Ustawa zabrania nakładania dodatkowych opłat za sam fakt otwarcia konta, dokonywanie wpłat i wypłat czy okresową bezczynność na rachunku.
Dodatkowo, w przypadku problemów finansowych lub upadłości instytucji prowadzącej Twoje OKI, Twoje środki osłonzą systemy gwarancyjne – Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) lub Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG). Nad prawidłowym funkcjonowaniem całego rynku OKI nieustanny nadzór sprawować będzie Komisja Nadzoru Finansowego (KNF), która co pół roku opublikuje oficjalne raporty ze statystykami.
Olga Skórko, dziennikarka, redaktorka, wydawczyni Dziennik.pl. Studiowała edukację medialną i dziennikarstwo na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Z marką INFOR związana od 2019 r. Pracę rozpoczynała w serwisie Dziennik zajmując się głównie poszukiwaniem i opisywaniem wiadomości z kraju i świata. Wcześniej współpracowała m.in. z Radiem ZET. Aktualnie wydawca serwisu Dziennik.pl.