Miesięczny Indeks Koniunktury (MIK)
Jak wskazał w raporcie PIE, w maju Miesięczny Indeks Koniunktury (MIK) spadł względem poprzedniego miesiąca o 9,1 pkt do poziomu 94,5 pkt, co oznacza, że po kwietniowym wzroście ponownie znajduje się poniżej poziomu neutralnego, wynoszącego 100 pkt. Wskaźnik był poniżej 100 pkt w lutym i marcu br., ale w maju jego wartość jest najniższa w 2026 r. Spośród siedmiu komponentów tworzących MIK w dwóch - w wynagrodzeniach oraz płynności finansowej - widoczna jest przewaga ocen pozytywnych nad negatywnymi. W pozostałych pięciu sytuacja jest odwrotna.
Wyraźne pogorszenie koniunktury w sektorze przedsiębiorstw
„Majowy odczyt MIK wskazuje na wyraźne pogorszenie koniunktury w sektorze przedsiębiorstw. Głównym powodem jest osłabienie popytu, co skutkuje niższą sprzedażą i ograniczeniem nowych zamówień, szczególnie w handlu i budownictwie. W tych branżach firmy częściej sygnalizują pogorszenie bieżącej aktywności, co może zapowiadać słabsze wyniki w kolejnych miesiącach” - poinformował Instytut.
Dodał, że relatywnie lepiej wypadają: produkcja, usługi i TSL (transport-spedycja-logistyka). W tych branżach jest więcej firm ze wzrostem sprzedaży i liczby nowych zamówień, a przedsiębiorstwa nadal deklarują plany zwiększania zatrudnienia. Jednocześnie we wszystkich branżach widoczna jest ostrożność inwestycyjna, co sugeruje podwyższoną niepewność i ograniczoną aktywność rozwojową przedsiębiorstw - ocenił PIE.
Zaznaczył, że dodatkowym sygnałem presji kosztowej pozostaje polityka cenowa firm. Z badań Polskiego Instytutu Ekonomicznego wynika, że 45 proc. przedsiębiorstw podniosło ceny w pierwszym kwartale br., a 37 proc. planuje podwyżki w drugim kwartale. „Oznacza to, że mimo słabnącego popytu firmy nadal próbują przenosić rosnące koszty na klientów, co może dodatkowo ograniczać popyt i wydłużać okres spowolnienia” - wskazano w raporcie.
Relatywnie stabilna sytuacja finansowa
Zdaniem PIE, firmy nadal utrzymują zdolność do regulowania bieżących zobowiązań, co wskazuje na ich relatywnie stabilną sytuację finansową. Spadki w ujęciu miesięcznym i rocznym sugerują jednak stopniowe pogarszanie się sytuacji w tym obszarze, co może być efektem słabszych wpływów ze sprzedaży. Dość wysoka pozostaje też presja płacowa. Jak zaznaczono, mimo pogorszenia koniunktury wynagrodzenia rosną w przypadku 6 proc. firm, a w 92 proc. nie ulegają zmianie.
Firmy nie chcą zmieniać zatrudnienia
Firmy wstrzymują decyzje kadrowe i przechodzą w tryb ostrożności - 80 proc. z nich nie chce zmieniać zatrudnienia. Wyraźny spadek miesiąc do miesiąca może - w ocenie PIE - zapowiadać przyszłe ograniczenia zatrudnienia, jeśli utrzyma się słaby popyt.
PIE przekazał, że 67 proc. firm wstrzymuje wydatki rozwojowe i odkłada decyzje kapitałowe. Dane Instytutu wskazują na wysoką niepewność gospodarczą i brak skłonności do podejmowania ryzyka.
Koszty pracownicze główną barierą dla firm
„W maju główną barierą utrudniającą działalność są koszty pracownicze, na które wskazuje prawie 2/3 firm. Ponad 60 proc. skarży się na niepewność sytuacji gospodarczej, a 54 proc. na rosnące ceny energii. Nieco mniej niż połowa narzeka na zatory płatnicze i niedostępność pracowników, najrzadziej wymienianymi barierami pozostają koszty finansowania i niedostępność pracowników” - ocenili ekonomiści.
MIK służy do badania nastrojów gospodarczych przedsiębiorstw w Polsce; powstaje co miesiąc na podstawie pomiarów dokonanych w siedmiu obszarach działalności przedsiębiorstw - to wartość sprzedaży, nowe zamówienia, zatrudnienie, wynagrodzenia, moce produkcyjne, wydatki inwestycyjne, sytuacja finansowa. W badaniu uczestniczy 500 przedsiębiorstw.
Polski Instytut Ekonomiczny to publiczny think tank ekonomiczny; przygotowuje raporty, analizy i rekomendacje dotyczące kluczowych obszarów gospodarki oraz życia społecznego.
