Autorzy listu wskazują na fundamentalną niesprawiedliwość systemu, w którym jedynym kryterium różnicującym staje się moment utraty zdolności do pracy, a nie faktyczny stopień niepełnosprawności. Dodatku dopełniającego nie otrzymują osoby z takim samym orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, które pobierają inne świadczenia:
- rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
- emeryturę przyznaną po wcześniejszym pobieraniu renty z tytułu niezdolności do pracy.
Dodatku nie otrzymują również osoby, które nie mają prawa do żadnego świadczenia, ponieważ utraciły sprawność po zakończeniu nauki, ale przed uzyskaniem wymaganego stażu ubezpieczeniowego. "Jedynym więc kryterium różniącym te grupy jest moment, w którym doszło do utraty zdolności do pracy. To czynnik całkowicie niezależny od człowieka" – podkreślają apelujący.
Co istotne, wysokość dodatku dopełniającego w wielu przypadkach przewyższa wysokość świadczenia podstawowego przysługującego osobom pobierającym inne świadczenia niż renta socjalna, pogłębiając dyskryminację finansową.
Dodatek dopełniający dla większej ilości osób. Na jakim etapie są prace?
Mimo że rząd przyznaje, że problem istnieje, prace nad nowym prawem utknęły na etapie uzgodnień międzyresortowych. Wiceminister rodziny Łukasz Krasoń w marcu br. potwierdził, że kierownictwo resortu "ma świadomość występowania nierówności" między osobami z rentą socjalną a tymi z rentą z tytułu niezdolności do pracy, które są całkowicie niezdolne do samodzielnej egzystencji. Resort opracował założenia projektu ustawy o dodatku dopełniającym dla osób pobierających rentę z tytułu niezdolności do pracy. Wiceminister Krasoń poinformował, że wniosek o wpis projektu skierowano do Wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Zespół do Spraw Programowania Prac Rządu w KPRM zobowiązał jednak projektodawcę do dokonania przeglądu już funkcjonujących instrumentów wsparcia. W lipcu wiceminister Krasoń potwierdził, że "nic się w tej sprawie nie zmieniło", co wzbudza frustrację w środowisku osób z niepełnosprawnościami.
Autorzy listu odwołują się do najwyższych wartości państwa, wzywając prezydenta do odpowiedzialności. "Wykluczenie części osób z orzeczoną niezdolnością do samodzielnej egzystencji z prawa do dodatku dopełniającego narusza te wartości i podważa zaufanie obywateli do państwa. To nie tylko wyraz odpowiedzialności państwa wobec najsłabszych, lecz także potwierdzenie, że Polska rzeczywiście realizuje swoje zobowiązania konstytucyjne i międzynarodowe dotyczące praw osób z niepełnosprawnościami" – piszą autorzy listu otwartego. Grupa apeluje o pilne podjęcie prac legislacyjnych w celu rozszerzenia prawa do dodatku dopełniającego na wszystkie osoby z orzeczoną niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
Dodatek dopełniający do renty socjalnej w 2025 r.
Obecnie dodatek dopełniający przysługuje tylko uprawnionym do renty socjalnej, którzy posiadają orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Od 1 marca 2025 r. dodatek dopełniający wynosi 2610,72 zł brutto i podlega corocznej waloryzacji w marcu. Osoby, które na 1 stycznia 2025 r. miały już orzeczoną niezdolność do samodzielnej egzystencji i prawo do renty socjalnej, otrzymały dodatek automatycznie, z urzędu, wraz z wyrównaniem od 1 stycznia 2025 r. Pierwsza wypłata nastąpiła w maju 2025 r., razem z rentą socjalną.
Prawo do dodatku może zostać zawieszone lub zmniejszone w zależności od osiąganego przychodu. Dodatek nie przysługuje również w przypadku tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności (z wyjątkiem dozoru elektronicznego). Osoby, którym ustalono prawo do dodatku dopełniającego, tracą prawo do świadczenia uzupełniającego (dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji), ponieważ dodatek wchodzi do puli świadczeń emerytalno-rentowych, która nie może przekraczać 2552,39 zł od 1 marca 2025 r.
Polecamy: Kalendarz 2026
