1 marca 2026 r. odbyła się coroczna waloryzacja emerytur i rent, która objęła także część dodatków do świadczeń. Jednym z nich jest dodatek dla sołtysów wypłacany przez KRUS. Świadczenie to zostało wprowadzone w 2023 roku i każdego roku jest podwyższane zgodnie z obowiązującym wskaźnikiem waloryzacji. W 2026 roku wskaźnik ten wyniósł 105,3 proc.
Dodatek emerytalny dla sołtysów. Podstawa prawna
Zasady przyznawania dodatku określa ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz.U. 2023 poz. 1073). Na jej podstawie byli sołtysi spełniający ustawowe warunki mogą otrzymywać stałe świadczenie wypłacane co miesiąc. W momencie wprowadzenia programu dodatek wynosił 300 zł, jednak jego wysokość jest corocznie waloryzowana, dzięki czemu rośnie wraz ze zmianami wskaźników ekonomicznych. Ponieważ funkcja sołtysa ma charakter społeczny, a wysokość przysługujących diet zależy od decyzji poszczególnych gmin i może się znacznie różnić, świadczenie to ma być formą uhonorowania oraz wsparcia osób, które przez lata działały na rzecz swoich lokalnych społeczności.
Ile wynosi dodatek emerytalny dla sołtysów w 2026 roku?
Waloryzacja emerytur i dodatków, w tym świadczenia dla byłych sołtysów, odbywa się na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wskaźnik waloryzacji wyliczany jest w oparciu o dwa czynniki: średnioroczny wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw emerytów i rencistów oraz realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia.
Do końca lutego 2026 r. dodatek dla sołtysów wynosił 354,86 zł miesięcznie. Po marcowej waloryzacji na poziomie 5,3 proc. świadczenie wzrosło do 373,67 zł.
Kto może otrzymać dodatek dla sołtysów?
Świadczenie dla byłych sołtysów przysługuje osobom, które jednocześnie spełniają kilka warunków. Podstawowym wymogiem jest pełnienie funkcji sołtysa przez minimum 7 lat oraz osiągnięcie wieku emerytalnego, czyli 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.
Przepisy nie wymagają, aby okres sprawowania funkcji był nieprzerwany – do wymaganego stażu mogą zostać zaliczone także rozdzielone kadencje. Jeśli osoba ubiegająca się o dodatek nie posiada dokumentów potwierdzających pełnienie funkcji przez wymagany czas, może przedstawić pisemne oświadczenie. Powinno ono zostać potwierdzone przez co najmniej trzech mieszkańców sołectwa, którzy zamieszkiwali je w okresie sprawowania przez nią funkcji sołtysa.
Komu nie przysługuje dodatek dla sołtysa?
Nawet spełnienie warunku wieku oraz wymagany co najmniej 7-letni staż pełnienia funkcji sołtysa nie gwarantują przyznania świadczenia. Zgodnie z art. 1 ust. 4 ustawy z 26 maja 2023 r., prawo do dodatku nie przysługuje osobom prawomocnie skazanym za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, jeśli czyn ten był związany z wykonywaniem obowiązków sołtysa.
Jak ubiegać się o dodatek dla sołtysa?
Aby otrzymać dodatek dla sołtysów, należy złożyć wniosek w jednostce organizacyjnej KRUS – w oddziale regionalnym lub placówce terenowej. Dokument można przekazać na kilka sposobów:
- osobiście w placówce KRUS,
- za pośrednictwem operatora pocztowego,
- przez elektroniczną skrzynkę podawczą KRUS (ePUAP),
- w formie dokumentu elektronicznego podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym.
KRUS jest jedyną instytucją uprawnioną do przyznawania i wypłaty tego świadczenia, również w przypadku osób pobierających emeryturę lub rentę z ZUS bądź innych organów emerytalno-rentowych.
Do wniosku należy dołączyć:
- zaświadczenie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta potwierdzające okres pełnienia funkcji sołtysa,
- w przypadku braku takiego zaświadczenia – własne oświadczenie oraz pisemne potwierdzenie od co najmniej trzech mieszkańców sołectwa,
- oświadczenie o niekaralności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji sołtysa.
Ile osób otrzymuje dodatek dla sołtysa?
Według danych z lipca 2024 roku w Polsce dodatek emerytalny za pełnienie funkcji sołtysa pobierało około 32,5 tys. osób. Oznacza to wzrost względem stycznia 2024 roku, kiedy świadczenie otrzymywało 31 457 beneficjentów. Zwiększenie liczby uprawnionych było efektem zmian w przepisach, które ułatwiły dostęp do dodatku. Nowelizacja objęła m.in. skrócenie wymaganego okresu pełnienia funkcji sołtysa z 8 do 7 lat oraz rozszerzenie uprawnień na osoby, które pełniły tę funkcję przed 1990 rokiem.
