Bon senioralny. Na czym polegać będzie świadczenie dla seniorów, które wejdzie w życie w 2026 roku?
Z dotychczasowych założeń wynika, że bon senioralny nie będzie wypłacany w formie gotówki bezpośrednio seniorom. Zamiast tego ma on funkcjonować jako wsparcie w postaci usług opiekuńczych organizowanych przez gminy. Program będzie wdrażany etapami, początkowo w tych gminach, które nie oferują jeszcze publicznych usług opiekuńczych dla osób starszych.
Komu będzie przysługiwałbon senioralny? Nowe świadczenie dla osób po 65. roku życia
Program ma obejmować osoby, które ukończyły 65 lat. To istotna zmiana względem pierwszej wersji projektu z października 2024 roku, kiedy zakładano, że wsparcie trafi wyłącznie do seniorów po 75. roku życia.
Jednym z najważniejszych warunków przyznania bonu będzie kryterium dochodowe. Zarówno wcześniejsze, jak i obecne założenia przewidują, że średni miesięczny dochód z ostatnich trzech miesięcy nie może przekroczyć 3410 zł. Limit ten ma być w przyszłości waloryzowany. Sam dochód nie będzie jednak jedynym kryterium. Gmina oceni również, czy senior rzeczywiście wymaga pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Chodzi m.in. o wsparcie przy:
- przygotowywaniu posiłków,
- robieniu zakupów,
- dbaniu o higienę,
- organizacji codziennych obowiązków,
- kontaktach z lekarzem lub urzędami,
- poruszaniu się.
W praktyce kluczowe znaczenie będzie miał wywiad środowiskowy. Urzędnicy sprawdzą, ile godzin opieki potrzebuje senior oraz czy rodzina nie korzysta już z innych form publicznie finansowanego wsparcia.
Tym osobom bon senioralny nie będzie przysługiwał, nawet jeśli spełnią powyższe warunki
Nie każdy senior po 65. roku życia będzie mógł otrzymać bon senioralny, nawet jeśli spełni podstawowe warunki programu. Z możliwości skorzystania ze wsparcia wyłączone będą osoby, które już korzystają z innych form pomocy. Dotyczy to m.in. seniorów pobierających lub korzystających z:
- świadczenia wspierającego,
- usług sąsiedzkich,
- specjalistycznych usług opiekuńczych realizowanych w ośrodkach wsparcia,
- całodobowej opieki stacjonarnej w domu pomocy społecznej,
- opieki zapewnianej przez zakład opiekuńczo-leczniczy lub pielęgnacyjno-opiekuńczy,
- całodobowej opieki dla osób niepełnosprawnych, przewlekle chorych lub w podeszłym wieku,
- opieki całodobowej świadczonej przez inne placówki,
- instytucjonalnej opieki dziennej.
Przewidziano jednak wyjątek od tej zasady. Jeśli wymienione formy wsparcia mają charakter tymczasowy i trwają nie dłużej niż 14 dni, senior nadal będzie mógł ubiegać się o bon senioralny.
Ile wyniesie nowe świadczenie dla seniorów po 65. roku życia?
W pierwotnych założeniach bon senioralny miał mieć wartość do 2150 zł miesięcznie, co miałoby odpowiadać około 50 godzinom profesjonalnej opieki. Liczbę godzin, a co za tym idzie – wartość pomocy, planowano przyznawać na podstawie oceny poziomu niezaspokojonych potrzeb w zakresie podstawowych czynności życia codziennego. Bon senioralny w latach 2026-2028 mieli otrzymywać seniorzy z wynikiem od 11 do 60 punktów wg następujących zasad:
Seniorom od 75. do 79. roku życia:
- od 11 do 20 punktów – przysługiwałoby od 5 do 7 godzin usług wsparcia w ramach bonu senioralnego miesięcznie, przy czym nie więcej niż 301 złotych;
- od 21 do 35 punktów – przysługiwałoby od 10 do 14 godzin usług wsparcia w ramach bonu senioralnego miesięcznie, przy czym nie więcej niż 602 złote;
- od 36 do 50 punktów – przysługiwałoby od 15 do 22 godzin usług wsparcia w ramach bonu senioralnego miesięcznie, przy czym nie więcej niż 924 złote;
- od 51 do 60 punktów – przysługiwałoby od 23 do 30 godzin usług wsparcia w ramach bonu senioralnego miesięcznie, przy czym nie więcej niż 1290 złotych.
Seniorom od 80. do 84. roku życia:
- od 11 do 20 punktów – przysługiwałoby od 4 do 10 godzin usług wsparcia w ramach bonu senioralnego miesięcznie, przy czym nie więcej niż 430 zł;
- od 21 do 35 punktów – przysługiwałoby od 11 do 19 godzin usług wsparcia w ramach bonu senioralnego miesięcznie, przy czym nie więcej niż 817 zł;
- od 36 do 50 punktów – przysługiwałoby od 20 do 29 godzin usług wsparcia w ramach bonu senioralnego miesięcznie, przy czym nie więcej niż 1247 zł);
- od 51 do 60 punktów – przysługiwałoby od 30 do 40 godzin usług wsparcia w ramach bonu senioralnego miesięcznie, przy czym nie więcej niż 1720 zł.
Seniorom od 85. roku życia:
- od 11 do 20 punktów – przysługiwałoby od 4 do 12 godzin usług wsparcia w ramach bonu senioralnego miesięcznie, przy czym nie więcej niż 516 zł;
- od 21 do 35 punktów – przysługiwałoby od 13 do 24 godzin usług wsparcia w ramach bonu senioralnego miesięcznie, przy czym nie więcej niż 1032 zł;
- od 36 do 50 punktów – przysługiwałoby od 25 do 36 godzin usług wsparcia w ramach bonu senioralnego miesięcznie, przy czym przy czym nie więcej niż 1548 zł;
- od 51 do 60 punktów – przysługiwałoby od 37 do 50 godzin usług wsparcia w ramach bonu senioralnego miesięcznie, przy czym nie więcej niż 2150 zł.
Ważne
Szczegółowy sposób przyznawania bonu senioralnego i jego realizacji określi Rada Ministrów w drodze rozporządzenia.
Na co będzie można przeznaczyć bon senioralny – nowe świadczenie dla osób po 65. roku życia?
Bon senioralny będzie finansował usługi w czterech najważniejszych obszarach:
- codzienne potrzeby życiowe – zakupy, przygotowywanie posiłków, sprzątanie, wsparcie w załatwianiu spraw urzędowych;
- wsparcie zdrowotne – pomoc podczas wizyt u lekarza, przypominanie o przyjmowaniu leków, organizacja dojazdów na rehabilitację;
- opieka higieniczno-pielęgnacyjna – kąpiel, mycie, dbanie o higienę i kondycję fizyczną seniora;
- kontakty społeczne – towarzyszenie osobie starszej, organizacja jej wolnego czasu, przeciwdziałanie izolacji i samotności.
Kiedy ruszy bon senioralny – nowe świadczenie dla osób po 65. roku życia?
Rząd planuje, że pilotażowy etap programu będzie realizowany w latach 2026–2028. Łączne wydatki na ten cel mają wynieść około 1 mld zł, z czego:
- 100 mln zł przewidziano na 2026 rok,
- 400 mln zł na 2027 rok,
- 500 mln zł na 2028 rok.
Uruchomienie programu zaplanowano na 2026 rok. Prawdopodobnie będzie to miało miejsce w ostatnim kwartale.
Podstawa prawna:
- Projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych