Zakaz handlu w niedziele. Podstawa prawna

Zakaz handlu w niedziele reguluje Ustawa z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni. Na jej mocy w niedziele i święta w placówkach handlowych zakazany jest handel oraz wykonywanie czynności związanych z handlem, a także powierzanie pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu. Zakaz ten nie dotyczy:

Reklama
  • stacji paliw płynnych;
  • placówek handlowych, w których przeważająca działalność polega na handlu kwiatami;
  • aptek i punktów aptecznych;
  • zakładów leczniczych dla zwierząt;
  • placówek handlowych, w których przeważająca działalność polega na handlu pamiątkami lub dewocjonaliami;
  • placówek handlowych, w których przeważająca działalność polega na handlu prasą, biletami komunikacji miejskiej, wyrobami tytoniowymi, kuponami gier losowych i zakładów wzajemnych;
  • placówek pocztowych, w których przeważająca działalność polega na świadczeniu usług pocztowych;
  • placówek handlowych w obiektach infrastruktury krytycznej;
  • placówek handlowych w zakładach hotelarskich;
  • placówek handlowych w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku;
  • placówek handlowych organizowanych wyłącznie na potrzeby festynów, jarmarków i innych imprez okolicznościowych, tematycznych lub sportowo-rekreacyjnych, także gdy są one zlokalizowane w halach targowych;
  • placówek handlowych w zakładach leczniczych podmiotów leczniczych i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych;
  • placówek handlowych na dworcach;
  • placówek handlowych w portach lotniczych;
  • stref wolnocłowych;
  • statków, a także morskich statków handlowych, statków powietrznych, platform wiertniczych i innych morskich budowli hydrotechnicznych;
  • placówek handlowych na terenie jednostek penitencjarnych;
  • placówek handlowych na terenie jednostek wojskowych;
  • sklepów i platform internetowych;
  • hurtowni farmaceutycznych;
  • zakładów pogrzebowych;
  • placówek handlowych, w których handel jest prowadzony przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną wyłącznie osobiście, we własnym imieniu i na własny rachunek;
  • piekarni, cukierni i lodziarni;
  • placówek handlowych, w których przeważającą działalnością jest działalność gastronomiczna.

Ponadto w każdym roku kalendarzowym przypada 8 niedziel handlowych. Zakaz handlu nie obowiązuje w:

  • kolejne trzy niedziele poprzedzające Wigilię Bożego Narodzenia;
  • niedzielę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy;
  • ostatnią niedzielę przypadającą w styczniu, kwietniu, czerwcu i sierpniu.

Niedziele handlowe w 2026 roku

W 2026 roku w Polsce przewidziano więc osiem niedziel handlowych, w trakcie których sklepy mogą funkcjonować zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 stycznia 2018 roku o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w wybrane inne dni.

Kalendarz niedziel handlowych w 2026 roku przedstawia się następująco:

  • 25 stycznia,
  • 29 marca,
  • 26 kwietnia,
  • 28 czerwca,
  • 30 sierpnia,
  • 6 grudnia,
  • 13 grudnia,
  • 20 grudnia.

Tylko cztery niedziele handlowe w roku (zamiast dotychczasowych ośmiu) i skrócenie godzin otwarcia sklepów w soboty do 21 – do Sejmu trafiła petycja obywatelska

W dniu 16 lutego 2026 r. do Sejmu wpłynęła petycja obywatelska w sprawie zmniejszenia liczby niedziel handlowych oraz skrócenia czasu pracy sklepów w sobotę, która ma na celu modyfikację przepisów regulujących zasady prowadzenia handlu oraz wykonywania czynności handlowych w niedziele, określonych w ustawie z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni. Zakłada ona zmianę art. 7 tej ustawy, który wprowadza wyjątki od zakazu handlu w niedziele. Zgodnie z założeniami petycji handel dozwolony byłby w:

  • pierwszą niedzielę marca;
  • pierwszą niedzielę czerwca;
  • pierwszą niedzielę września;
  • pierwszą niedzielę grudnia.

W przypadku, gdy handlowa niedziela przypadnie na dzień ustawowo wolny od pracy z innych powodów (święto) nie będzie przenoszona na inny termin.

Dodatkowo, dla sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele wprowadzenie ograniczenia godzin otwarcia w soboty do godziny 21.

Jak wynika z uzasadnienia ww. petycji, obowiązujące ograniczenia handlu w niedziele nie doprowadziły do załamania gospodarki, wzrostu bezrobocia ani innych poważnych negatywnych skutków społecznych czy ekonomicznych – wręcz przeciwnie, okazały się rozwiązaniem korzystnym i dobrze ocenianym społecznie. W związku z tym pojawia się postulat, by pójść o krok dalej.

Nie można bowiem opierać rozwoju gospodarczego i poziomu dobrobytu wyłącznie – lub głównie – na handlu detalicznym i konsumpcji. Obowiązujące regulacje nie powinny być analizowane jedynie przez pryzmat zysków i wyników sprzedaży. Istotne są również inne aspekty, takie jak dobro pracowników oraz kwestie środowiskowe – w niedziele bez handlu setki tysięcy osób rezygnują z dojazdów samochodem na zakupy.

Trudno także uznać za przekonujący argument, że otwarte sklepy w niedziele są niezbędne dla osób, które nie mają możliwości zrobienia zakupów w inne dni. Placówki handlowe funkcjonują od wczesnych godzin porannych do późnego wieczora przez sześć dni w tygodniu, a ich dostępność jest bardzo szeroka. Dodatkowo dynamicznie rozwija się handel internetowy, który umożliwia zakupy przez całą dobę, siedem dni w tygodniu, oferując przy tym wygodne formy dostawy.

Reklama

Idąc krok dalej, autor petycji zauważa także, że niezbędne jest również skrócenie czasu pracy sklepów w soboty do godziny 21.00. Obecnie zdarza się, że niektóre firmy, choć formalnie działają w granicach prawa, wykorzystują je do maksimum, otwierając placówki nawet do 23.30. W efekcie pracownicy kończą pracę w nocy z soboty na niedzielę, co znacząco ogranicza ich możliwość realnego skorzystania z dnia wolnego. Dla wielu zatrudnionych w handlu wolna niedziela staje się więc jedynie iluzją.

Tylko cztery niedziele handlowe w roku (zamiast dotychczasowych ośmiu) i skrócenie godzin otwarcia sklepów w soboty do 21 – na jakim etapie są prace nad rozpatrzeniem petycji?

Petycja obywatelska dotycząca zmniejszenia liczby niedziel handlowych oraz skrócenia czasu pracy sklepów w soboty została złożona w Sejmie 16 lutego 2026 r. 26 lutego 2026 r. skierowano ją do analizy przez sejmową Komisję do Spraw Petycji. Do tej pory nie wyznaczono jeszcze terminu posiedzenia, na którym posłowie zasiadający w komisji mieliby ją rozpatrzyć.