Pracownik ma prawo do minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jest to kwota, która mu przysługuje niezależnie od kwalifikacji, zaszeregowania osobistego, składników wynagrodzenia, systemu i rozkładu czasu pracy stosowanych u pracodawcy, jak również szczególnych właściwości i warunków pracy.
Ile osób w Polsce otrzymuje płacę minimalną?
Według szacunków MRPiPS płacę minimalną w Polsce w 2025 r. zarabia około 3 mln osób.
Minimalne wynagrodzenie jest corocznie waloryzowane. Rząd do 15 czerwca każdego roku jest zobowiązany przedstawić Radzie Dialogu Społecznego propozycję w tym zakresie. W ubiegłym tygodniu resort pracy poinformował PAP, że będzie rekomendował Radzie Ministrów minimalne wynagrodzenie w wysokości 4986 zł oraz minimalną stawkę godzinową w wysokości 32,60 zł. „Oznacza to wzrost odpowiednio o 180 zł (3,7 proc.) i o 1,20 zł (3,8 proc.)” – podał resort.
Ile wynosi obecnie płaca minimalna i stawka godzinowa?
Obecnie minimalne wynagrodzenie wynosi 4806 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa 31,40 zł brutto.
Proponowana przez resort kwota 4986 zł to 50 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w 2027, które ma wynieść 9971 zł.
Ostatecznie to Rada Ministrów przedstawi RDS propozycję w tej sprawie. Posiedzenie w tej sprawie zaplanowano na wtorek.
Ile wynosiła pensja minimalna 10 lat temu?
W ciągu 10 lat pensja minimalna wzrosła o 3056 zł (w 2015 r. było to 1750 zł).
Największy wzrost płacy minimalnej był w 2023 i 2024 roku. Wtedy też kwotę tę podwyższano dwukrotnie w ciągu roku. Wynikało to z przepisów ustawowych, które mówią, że jeżeli prognozowany na następny rok wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem wynosi co najmniej 105 proc. – ustala się dwa terminy zmiany wysokości minimalnego wynagrodzenia oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej: od 1 stycznia i od 1 lipca.
I tak od 1 stycznia 2023 r. płaca minimalna wzrosła do 3490 zł, a od 1 lipca 2023 r. do 3600 zł. W sumie – w porównaniu z 2022 r. – był to wzrost o 590 zł.
Z kolei od 1 stycznia 2024 r. minimalne wynagrodzenie wynosiło 4242 zł, a od 1 lipca 2024 r. – 4300 zł. To więcej o 700 zł niż rok wcześniej.
Ile wynosi płaca minimalna "na rękę"?
W 2025 r. pensja minimalna wzrosła natomiast do 4666 zł, a w tym roku została podwyższona o 140 zł do 4806 zł brutto. Na rękę jest to około 3605 zł. Wraz z minimalnym wynagrodzeniem o 90 groszy wzrosła także minimalna stawka godzinowa dla określonych umów cywilnoprawnych, która wynosi teraz 31,40 zł.
Co wlicza się do minimalnego wynagrodzenia?
Płaca minimalna podawana jest w wartościach brutto, to znaczy przed odliczeniem podatku i składek na ubezpieczenie społeczne płaconych przez pracownika.
Na przestrzeni dekady wzrosły też koszty życia, głównie z powodu inflacji. Dane GUS pokazują wzrost indeksu cen od 100 w 2015 r. i do 148,7 w 2024 r. Oznacza to, że w ciągu 10 lat ceny wzrosły o około 50 proc.
Ustawa gwarantuje coroczny wzrost wysokości minimalnego wynagrodzenia w stopniu nie niższym niż prognozowany na dany rok wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem. Jednocześnie, jeśli w pierwszym kwartale roku, w którym odbywają się negocjacje, wysokość minimalnego wynagrodzenia jest niższa od połowy wysokości przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, gwarancja ta jest zwiększona dodatkowo o dwie trzecie prognozowanego wskaźnika realnego przyrostu PKB.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami minimalne wynagrodzenie za pracę nie ma charakteru jedynie wynagrodzenia zasadniczego. Jest to łączny przychód pracownika za nominalny czas pracy w danym miesiącu. Dlatego poza wynagrodzeniem zasadniczym obejmuje również inne składniki wynagrodzenia i świadczenia pracownicze.
Do ustalania wysokości minimalnego wynagrodzenia nie wlicza się jednak dodatku stażowego, dodatku za pracę w nadgodzinach, nagrody jubileuszowej, odprawy emerytalnej i rentowej oraz dodatku za pracę w nocy.
Karolina Kropiwiec
