Koordynacja świadczeń oznacza, że gdy ktoś podejmuje legalną pracę np. w Niemczech, to na wypadek choroby nikt nie odmówi takiej osobie wypłaty świadczenia tylko dlatego, że jest z Polski. W Unii Europejskiej obowiązuje zasada równego traktowania obywateli. Zgodnie z tą zasadą obywatele jednego państwa członkowskiego, którzy przebywają w innym państwie członkowskim, mają takie same obowiązki i korzystają z takich samych praw, jak obywatele tego państwa.
Wykluczona jest jakakolwiek dyskryminacja ze względu na obywatelstwo, także w dziedzinie świadczeń związanych z chorobą i macierzyństwem. Zatem jeżeli Polak podejmie pracę u pracodawcy zagranicznego lub rozpocznie wykonywanie pracy na własny rachunek w innym państwie członkowskim, będzie podlegał przepisom prawnym tego państwa.
Gdy zachoruje lub urodzi dziecko, będą mu przysługiwały odpowiednio takie same świadczenia pieniężne w razie choroby i macierzyństwa, jakie będą przysługiwały obywatelom tego państwa. Koordynacją objęte są takie świadczenia jak: wynagrodzenie chorobowe, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne oraz zasiłek macierzyński i zasiłek opiekuńczy.
Ale w wielu państwach Unii Europejskiej prawo do świadczeń pieniężnych jest uzależnione od posiadania pewnego okresu zatrudnienia, ubezpieczenia, a niekiedy zamieszkania. W tych przypadkach ma zastosowanie zasada sumowania wspomnianych wcześniej okresów z różnych państw Unii, w których przebywała osoba ubezpieczona. Może się zdarzyć, że osoba zatrudniona za granicą zachoruje akurat w czasie pobytu w Polsce.
Kto w takim wypadku będzie wypłacał świadczenia? Otóż w świetle unijnych przepisów, świadczenia pieniężne w razie choroby i macierzyństwa wypłaca instytucja właściwa w państwie, w którym dana osoba jest ubezpieczona. Instytucja właściwa wypłaca świadczenia także wtedy, gdy osoba do nich uprawniona mieszka lub przebywa w innym państwie członkowskim.
Na przykład Polka, która podęła pracę w Niemczech podlega z tego tytułu ustawodawstwu niemieckiemu. Nadal jednak na stałe mieszka w Polsce. Jeżeli w czasie pobytu w Polsce zachoruje, to od polskiego lekarza otrzyma zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy. Za okres, w którym nie może świadczyć pracy z powodu choroby, otrzyma świadczenia chorobowe od właściwej niemieckiej instytucji. Instytucja ta ustali prawo do świadczeń na podstawie przepisów niemieckich i wypłaci świadczenia bezpośrednio uprawnionej.
Artykuł opracowany przez ekspertów centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
