W Polsce rozpoczęła się kwalifikacja wojskowa, która dotyczy setek tysięcy osób w całym kraju. Wezwania na komisję wojskową otrzymują nie tylko młodzi mężczyźni, ale także kobiety, a w niektórych przypadkach nawet seniorzy. Kto zatem powinien spodziewać się takiego wezwania, a jakie konsekwencje wiążą się z jego ignorowaniem?
Kwalifikacja wojskowa 2025
W tym roku 230 tysięcy osób będzie musiało stawić się na komisji wojskowej. Wezwania będą doręczane do końca kwietnia, a osoby, które znajdą się na liście, muszą się stawić.
Kto otrzyma wezwanie?
Zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa Obrony Narodowej, na komisję wojskową zostaną wezwane osoby w następujących kategoriach:
- Mężczyźni, którzy skończyli 19 lat i urodzili się w 2006 roku,
- Mężczyźni w wieku 20-24 lata (urodzeni w latach 2001–2005), którzy nie posiadają jeszcze określonej kategorii zdolności do służby wojskowej,
- Osoby, które zostały uznane przez powiatowe komisje lekarskie za czasowo niezdolne do służby wojskowej z powodu stanu zdrowia, jeśli ten stan zdrowia poprawi się przed zakończeniem kwalifikacji,
- Kobiety urodzone w latach 1998-2006, które posiadają kwalifikacje przydatne do służby wojskowej (np. w zawodach medycznych, weterynaryjnych, informatycznych), a także te, które kończą naukę w kierunkach wymagających tych kwalifikacji w roku akademickim 2024/2025,
- Osoby, które ukończyły 18 lat i dobrowolnie zgłosiły się do kwalifikacji wojskowej, a także ci, którzy nie uregulowali swojego statusu wojskowego i mają mniej niż 60 lat.
Komisja lekarska decyduje, do której z czterech kategorii zostanie przypisana dana osoba.
Co oznaczają poszczególne kategorie?
- Kategoria A – Pełna zdolność do służby wojskowej oraz służby zastępczej (z wyjątkiem służby zawodowej). Osoby z tą kategorią są w pełni gotowe do pełnienia obowiązków wojskowych.
- Kategoria B – Czasowa niezdolność do służby. Dotyczy osób, które mają problemy zdrowotne, ale ich stan może się poprawić w ciągu najbliższych dwóch lat. Po tym czasie konieczna jest ponowna ocena.
- Kategoria D – Niezdolność do służby wojskowej w czasie pokoju. Jednak w niektórych przypadkach osoba z tą kategorią może zostać powołana na określone stanowiska w Wojskach Obrony Terytorialnej.
- Kategoria E – Całkowita i trwała niezdolność do służby wojskowej – zarówno w czasie pokoju, jak i w razie mobilizacji czy wojny.
Jakie korzyści przysługują osobom wezwanym?
Osoby wezwane na komisję wojskową mają prawo do pewnych rekompensat, które mogą pomóc zrekompensować im czas poświęcony na stawienie się przed komisją.
- Zwrot kosztów dojazdu – osoba wezwana może ubiegać się o zwrot kosztów transportu do miejsca stawienia się na kwalifikację oraz powrotu do miejsca zamieszkania. Zwrot przysługuje na podstawie udokumentowanego oświadczenia, a wysokość zależy od środka transportu (np. pojemność silnika w przypadku podróży samochodowej).
- Rekompensata za utracone zarobki – za każdy dzień nieobecności w pracy związany z koniecznością stawienia się na kwalifikację wojskową przysługuje rekompensata w wysokości 1/30 minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu poprzedniego roku. W 2024 roku minimalna pensja wynosiła 4300 zł, co oznacza, że za jeden dzień nieobecności można otrzymać około 143 zł.
Konsekwencje za niestawienie się na komisji
Osoby, które nie stawią się na komisji wojskowej, narażają się na konsekwencje prawne, w tym możliwość nałożenia grzywny. Wojsko jednak uspokaja, że samo pojawienie się na komisji nie oznacza automatycznego powołania do służby wojskowej. To tylko etap, który ma na celu określenie zdolności do służby.
