W Polsce świadczenia pobiera obecnie około ośmiu milionów emerytów i rencistów. Czy w razie wojny będą nadal je dostawać? Prawo do zabezpieczenia społecznego gwarantuje Konstytucja RP (art. 67).
Rozdział dotyczący stanów nadzwyczajnych np. wojennego dopuszcza czasowe ograniczenia w wypłatach. Mogą one zostać czasowo zawieszone, albo zmniejszone. W praktyce jednak wstrzymanie wypłat byłoby możliwe wyłącznie w przypadku poważnego paraliżu państwa.
ZUS działał w czasie II wojny światowej
Nawet w czasie II wojny światowej Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie przestał funkcjonować, a zarządzali nim niemieccy okupanci. Wtedy jednak działalność instytucji była mocno ograniczona, tylko do obszaru Generalnego Gubernatorstwa.
"W 1943 r., mimo poważnych ograniczeń, świadczenia pobierało 105 tys. osób. Wielu ludzi ratowało to przed pracami przymusowymi, które niejednokrotnie były równoznaczne z wyrokiem śmierci. Dla setek rodzin niewielkie zapomogi bywały często jedynym źródłem utrzymania" - czytamy na stronie ZUS.
Na Ukrainie, która jest w stanie wojny z Rosją, emerytury nadal są wypłacane. Świadczenia wypłacają krajowy operator pocztowy i autoryzowane banki.
ZUS jest stabilną instytucją?
Dobrą informacją jest to, że ZUS znajduje się obecnie w dobre sytuacji finansowej. W pierwszym półroczu 2025 r. na jego konto trafiło 190 mld zł składek. Zakład Ubezpieczeń Społecznych funkcjonuje od 91 lat i niezawodnie wypłaca świadczenia - powiedział prezes ZUS Zbigniew Derdziuk w rozmowie z PAP. Zbigniew Derdziuk zapewnił również, że ZUS jest przygotowany na wyzwania demograficzne i ma wieloletnie prognozy, nawet do 2080 roku, które przewidują, jaka jest wydolność systemu emerytalnego.
Wstrzymanie emerytur w czasie wojny?
Podsumowując więc można przypuszczać, że nawet w czasie poważnego kryzysu wdrożone zostaną odpowiednie procedury, a jedyne co zagraża, to tymczasowe trudności organizacyjne. Całkowite wstrzymanie wypłat emerytur, rent czy zasiłków jest mało prawdopodobne, ponieważ rząd rozważa najgorsze scenariusze i chce być przygotowany do awaryjnego funkcjonowania państwa w różnych dziecinach.
Według rządu, polski system emerytalny jest dziś w znacznie lepszym stanie niż w przeszłości. ZUS inwestuje w centralizację i zabezpieczenie danych oraz rozwija Platformę Usług Elektronicznych. W rejestrach są informacje obejmujące 25 mln ubezpieczonych. Nawet częściowe ich zniszczenie nie sparaliżuje systemu.
