Nowe poziomy stóp procentowych w strefie euro
Po kwietniowym posiedzeniu Rady Prezesów EBC ogłoszono, że:
- Stopa depozytowa wynosi 2,25%
- Stopa podstawowych operacji refinansujących: 2,40%
To najniższe poziomy stóp procentowych w strefie euro od 2023 roku.
Kolejna obniżka w cyklu – EBC kontynuuje luzowanie
To piąta z rzędu decyzja o obniżce stóp procentowych przez Europejski Bank Centralny. Cykl rozpoczął się w czerwcu 2024 r., z przerwą w lipcu. Od tego czasu:
- stopa refinansowa została obniżona łącznie o 2,10 pkt proc.
- stopa depozytowa – o 1,75 pkt proc.
Dlaczego Europejski Bank Centralny obniża stopy procentowe?
Główną przyczyną są aktualne dane o inflacji. Proces dezinflacji w strefie euro postępuje. W marcu:
- inflacja ogólna spadła do 2,2% r/r
- inflacja bazowa – do 2,5% r/r
Dodatkowo, spadły ceny usług, a dynamika płac zaczęła słabnąć. W efekcie inflacyjne napięcia są coraz mniejsze, co daje przestrzeń do łagodzenia polityki pieniężnej.
Obawy o wpływ napięć handlowych
EBC zwraca uwagę na ryzyka wynikające z międzynarodowych napięć, m.in. w relacjach handlowych z USA. Nowe cła mogą wpłynąć na zaufanie konsumentów i firm, a także na warunki finansowania. To może dodatkowo pogorszyć perspektywy wzrostu gospodarczego w Europie.
Co obniżka stóp EBC oznacza dla konsumentów i firm?
Dla gospodarstw domowych może to oznaczać tańsze kredyty denominowane w euro, ale także niższe oprocentowanie lokat. Firmy mogą uzyskać korzystniejsze warunki kredytowe, co może pobudzić inwestycje. Wszystko zależy od tego, czy banki komercyjne przekażą te zmiany swoim klientom.
Czy Polska także obniży stopy procentowe?
Choć decyzje EBC nie mają bezpośredniego wpływu na stopy procentowe w Polsce, mogą oddziaływać pośrednio na decyzje Rady Polityki Pieniężnej. Obecnie RPP pozostaje ostrożna, ale jeśli inflacja w Polsce będzie nadal spadać, również NBP może rozważyć cięcia.
Trzy możliwe scenariusze dla polityki EBC w kolejnych miesiącach
1. Dalsze obniżki stóp
Jeśli dane o inflacji i wzroście gospodarczym nadal będą słabe, EBC może kontynuować luzowanie. Rynek spodziewa się kolejnych cięć w czerwcu i lipcu. Możliwe, że do końca 2025 roku stopy spadną poniżej 2%.
2. Pauza w cyklu i obserwacja danych
EBC może wstrzymać się z kolejnymi decyzjami i analizować efekty dotychczasowych działań. W takiej sytuacji stopy pozostaną na obecnym poziomie przez kilka miesięcy.
3. Odwrót od cięć w razie wzrostu inflacji
Jeśli nastąpi nagły wzrost inflacji, np. w wyniku wzrostu cen energii czy presji płacowej, EBC może zmienić kierunek polityki i powrócić do bardziej restrykcyjnego podejścia.
Co dalej? Komentarze analityków
„Bank kontynuuje cykl łagodzenia polityki w warunkach słabnącej presji inflacyjnej. Największe gospodarki UE nadal tkwią w stagnacji, a napięcia handlowe z USA dodatkowo pogarszają perspektywy wzrostu. W takim otoczeniu dalsze luzowanie polityki pieniężnej wydaje się uzasadnione” – komentują analitycy platformy Portu.
„W najbliższych okresach należy się spodziewać kontynuacji cyklu obniżek stóp procentowych, choć potencjalna wojna handlowa i wydatki zbrojeniowe mogą zwiększać niepewność” – ocenia Piotr Bawolski z Michael/Ström Domu Maklerskiego.
„Choć decyzja EBC o obniżeniu stopy depozytowej z 2,5% do 2,25% była oczekiwana, komunikat wyraźnie wskazuje na dalsze łagodzenie polityki. EBC zauważa pogorszenie perspektyw wzrostu z powodu rosnących napięć handlowych i przewiduje, że zwiększona niepewność prawdopodobnie osłabi zaufanie gospodarstw domowych i firm” - Andrew Kenningham, główny ekonomista ds. Europy w Capital Economics; cyt. za Reuters.
„EBC wybrał kontynuację sprawdzonej strategii: obniżka stóp o 25 pb bez konkretnych wskazówek co do przyszłych działań. To może być rozsądne podejście w obliczu ogromnej niepewności dotyczącej przyszłych relacji handlowych” - Natasha May, analityczka rynków globalnych, J.P. Morgan Asset Management; cyt. za IFA Magazine.
„Obecne ryzyko inflacyjne jest bardziej skierowane w dół. EBC nie deklaruje z góry określonej ścieżki stóp, ale utrzymuje otwartość na różne opcje polityki monetarnej w nadchodzących miesiącach” - François Villeroy de Galhau, członek Rady Prezesów EBC; cyt. za Reuters.
„Każdy bank centralny zmaga się z komplikacjami wynikającymi z wojny handlowej. Odpowiedź zależy od wrażliwości gospodarki na handel z USA.” - Douglas Porter, główny ekonomista BMO Capital Markets; cyt. za Investopedia.
„Politycy EBC balansują między obawami o wzrost a presją fiskalną ze strony największych państw UE.” - Dean Turner, główny ekonomista ds. strefy euro w UBS GWM; cyt. za Reuters.
Podsumowanie
Europejski Bank Centralny rozpoczął kolejny etap luzowania polityki pieniężnej. Obniżka stóp procentowych to reakcja na słabnącą inflację i rosnące zagrożenia zewnętrzne. W kolejnych miesiącach możemy spodziewać się dalszych cięć, jeśli sytuacja gospodarcza się nie poprawi.
