Fundusz Kościelny - czym jest?
Fundusz Kościelny to nie instytucja, lecz państwowy fundusz celowy powołany w 1950 roku. Pierwotnie miał być rekompensatą za przejęcie przez państwo nieruchomości ziemskich należących do związków wyznaniowych. Dziś środki z niego trafiają do wszystkich legalnie działających w Polsce kościołów i związków wyznaniowych. Obecnie, w kwietniu 2026 roku, jesteśmy świadkami przełomu. Rządowy zespół międzyresortowy sfinalizował prace nad projektem ustawy, która ma zlikwidować Fundusz i zastąpić go dobrowolnym odpisem podatkowym. W kuluarach sejmowych trwa spór o stawkę: rząd optuje za 0,5 proc., podczas gdy strona kościelna, obawiając się spadku wpływów przy coraz mniejszej liczbie wiernych, naciska na co najmniej 1 proc.
Podwójny przelew. Jak działa ten system?
Duchowni w Polsce korzystają ze specyficznego przywileju emerytalnego. Większość z nich po 65. roku życia otrzymuje standardową emeryturę z ZUS (wypracowaną np. przez naukę religii w szkole). Prawdziwy bonus pojawia się jednak po 75. roku życia. Wtedy do akcji wchodzi Fundusz Kościelny, który finansuje składki emerytalne tym duchownym, którzy nie mają innego tytułu do ubezpieczenia, oraz wypłaca dodatkowe świadczenia bezpośrednio z budżetu państwa.
Sławoj Leszek Głódź - emerytalny rekordzista w sutannie
Najwięcej emocji budzi postać abp. Sławoja Leszka Głódzia. Dlaczego? Ponieważ jako były biskup polowy Wojska Polskiego, posiada on stopień generała dywizji. To daje mu prawo do potężnej emerytury mundurowej. Szacuje się, że po marcowej waloryzacji w 2026 roku (5,3 proc.), generał-arcybiskup może otrzymywać łącznie nawet 18 000 - 23 000 zł miesięcznie. Na tę kwotę składa się:
- Emerytura wojskowa (generalska),
- Emerytura z ZUS,
- Dodatki przysługujące hierarchom.
Biskupi żyją jak pączki w maśle?
Przeciętny emerytowany biskup w Polsce może liczyć na ok. 10 000 - 12 000 zł netto miesięcznie. To jednak nie wszystko. W przeciwieństwie do zwykłego emeryta, hierarchowie mają zapewnione:
- Darmowe mieszkanie (często w prestiżowych domach księży emerytów lub przy rezydencjach),
- Wyżywienie i obsługę (często opłacane przez diecezję),
- Kierowcę i opiekę medyczną na najwyższym poziomie.
Dla porównania: najniższa emerytura w Polsce wynosi obecnie 1978,49 zł brutto. Przepaść jest widoczna gołym okiem.
Fundusz Kościelny pod lupą. Czy będą zmiany?
W kwietniu 2026 roku debata o likwidacji Funduszu znów jest na ustach wszystkich. Choć politycy obiecują zmiany, liczby nie kłamią - fundusz ma się świetnie, a wydatki na emerytury duchownych rosną wraz z inflacją. Krytycy wskazują, że nawet po wprowadzeniu odpisu podatkowego, system pozostanie niesprawiedliwy, bo nie dotknie gigantycznych majątków ziemskich i nieruchomości, które związki wyznaniowe już odzyskały.
