Ekoschematy 2025 ARiMR – od ilu hektarów? Jakie punkty za ekoschematy? Jakie stawki i terminy składania wniosków?

Ekoschematy 2025 to dodatkowe dopłaty za stosowanie praktyk korzystnych dla środowiska, klimatu lub dobrostanu zwierząt. Rolnik sam wybiera, które ekoschematy chce realizować na swoim gospodarstwie, zaznaczając je we wniosku. Jakie stawki dopłat do ekoschematów w 2025? Jakie terminy składania wniosków? W artykule najważniejsze zmiany w ekoschematach.

Ekoschematy 2025 - terminy składania wniosków w 2025 roku

Od 15 marca do 15 maja 2025 – podstawowy termin składania wniosków o dopłaty. W tym okresie można bez żadnych kar złożyć wniosek za pomocą systemu elektronicznego.
Po 15 maja, do 9 czerwca 2025 – termin spóźniony (dla „zapominalskich”). Wnioski złożone po 15 maja, ale najpóźniej do 9 czerwca, będą przyjęte, jednak za każdy dzień roboczy opóźnienia płatność zostanie zmniejszona o 1%. Kary 1% nie liczą się za soboty, niedziele i święta, więc w praktyce liczone są dni robocze.
Po 9 czerwca 2025 – koniec przyjmowania wniosków. Wnioski złożone po 9 czerwca 2025 r. nie będą już w ogóle rozpatrywane, więc rolnik traci możliwość otrzymania dopłat za dany rok, jeśli tak bardzo się spóźni.

Zmiany i poprawki we wnioskach o ekoschematy we 2025

Jeżeli rolnik zorientuje się, że zrobił błąd lub musi coś zmienić, może wprowadzać zmiany do 2 czerwca 2025 bez żadnych konsekwencji. Zmiany wprowadzone od 3 do 9 czerwca są traktowane podobnie jak spóźnione wnioski – powodują zmniejszenie płatności o 1% za każdy dzień opóźnienia. Po 9 czerwca korekty są możliwe tylko w szczególnych sytuacjach (np. wycofanie części wniosku przed decyzją lub korekty wskazane przez kontrolę ARiMR).

Jakie ekoschematy 2025? Jakie stawki dopłat do ekoschematów?

W 2025 roku dostępne są następujące ekoschematy:

Obszary z roślinami miododajnymi – 269,21 euro/ha. To dopłata za wysianie na określonej działce mieszanek roślin kwitnących (np. facelia, gryka, gorczyca) przyciągających pszczoły i zaprzestanie na niej normalnej produkcji rolnej w sezonie (łączy aspekt ekologiczny z wspieraniem pszczelarstwa).

Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi – system punktowy, 1 punkt = 22,47 euro/ha. Ten ekoschemat obejmuje wiele praktyk, które poprawiają glebę i ograniczają emisję CO₂. Rolnik może wybrać jedną lub kilka praktyk z poniższej listy, a każda ma przypisaną liczbę punktów:

Ekstensywne użytkowanie trwałych użytków zielonych z obsadą zwierząt – 5 pkt.
Międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe – 5 pkt.
Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia – wariant podstawowy 1 pkt, wariant z wapnowaniem 3 pkt.
Zróżnicowana struktura upraw (spełnienie wymogu różnorodności) – 3 pkt.
Wymieszanie obornika z glebą w ciągu 12 godzin od aplikacji – 2 pkt.
Stosowanie nawozów naturalnych płynnych (gnojowicy) innymi metodami niż rozbryzgowo – 3 pkt (czyli aplikatory doglebowe, węże rozlewowe, itp.).
Uproszczone systemy uprawy (rola bez orkowa, siew bezpośredni itp.) – 3 pkt.
Wymieszanie słomy z glebą (pozostawienie słomy na polu i przyoranie jej) – 1 pkt.

Każdy 1 punkt jest wart około 22,47 euro, więc np. za międzyplon (5 pkt) stawka to 5 × 22,47 = 112,35 euro/ha. Rolnik sumuje punkty z maksymalnie dwóch praktyk na danej działce (patrz ograniczenia niżej). System punktowy dotyczy także niektórych praktyk dobrostanowych dla zwierząt (tam również przydzielane są punkty za spełnienie warunków).

Integrowana produkcja roślin – dopłata za certyfikowane praktyki integrowanej ochrony roślin (mniej chemii, monitoring agrofagów). Stawki zależą od typu uprawy:

Uprawy rolnicze (np. zboża) – 146,07 euro/ha.
Uprawy sadownicze (sady) – 342,70 euro/ha.
Uprawy jagodowe (np. borówki, maliny) – 309,21 euro/ha.
Uprawy warzywne – 309,21 euro/ha.

Biologiczna uprawa – ekoschemat rozszerzony w 2025 roku (wcześniej pod nazwą Biologiczna ochrona upraw):

Stosowanie mikrobiologicznych środków ochrony roślin (zamiast chemicznych pestycydów) – 89,89 euro/ha.
Stosowanie nawozowych produktów mikrobiologicznych (np. preparaty poprawiające żyzność gleby) – 22,47 euro/ha. Uwaga: począwszy od 2025 r. praktyki te objęto wspólnym ekoschematem “Biologiczna uprawa”, aby zachęcić do stosowania biologicznych preparatów w rolnictwie.

Stosowanie materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany – NOWY ekoschemat w 2025 r. Rolnik otrzyma dopłatę, jeśli wysieje na polu nasiona wysokiej jakości (kwalifikowane lub elitarne, zamiast własnego materiału siewnego). Stawki różnią się w zależności od uprawy:

Zboża i ich mieszanki – 26,74 euro/ha.
Rośliny strączkowe – 43,37 euro/ha.
Ziemniaki (sadzeniaki kwalifikowane) – 112,13 euro/ha.

Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych (TUZ) – 63,15 euro/ha. Dopłata za utrzymywanie łąk i pastwisk tak, by poprawiały retencję wody (np. poprzez niezbyt intensywne użytkowanie, pozostawianie wody, niedrenowanie). Od 2025 r. poszerzono ten ekoschemat – można go realizować także na terenach podmokłych objętych normą GAEC 2 (o normach GAEC2 niżej).

Grunty wyłączone z produkcji – 126,52 euro/ha. Dopłata za pozostawienie do 4% gruntów ornych jako odłogowanych (bez produkcji) w danym roku. Zniesiono obowiązek obowiązkowego odłogu 4% (który był planowany), ale w zamian wprowadzono ten dobrowolny ekoschemat – rolnik może z własnej woli wyłączyć kawałek pola z uprawy i dostać za to pieniądze. Na tak wyłączonym gruncie nie wolno prowadzić produkcji rolnej (ani uprawy, ani wypasu, ani nawet koszenia), nie można też stosować środków ochrony roślin. Chodzi o to, by ziemia “odpoczęła” i zwiększyła bioróżnorodność. W 2025 r. rozszerzono ten ekoschemat o elementy krajobrazu – prawdopodobnie chodzi o to, że oprócz pełnego odłogu, zalicza się też utrzymywanie elementów takich jak oczka wodne, zagajniki śródpolne itp. (szczegóły w przepisach).

Dobrostan zwierząt – płatności za zapewnienie zwierzętom lepszych warunków niż minimalne wymagane. System również jest punktowy – 1 punkt = 22,47 euro. Różne działania dobrostanowe (np. zwiększenie powierzchni w budynkach na jedną sztukę, zapewnienie wybiegu, wydłużenie okresu wypasu) mają przypisaną określoną liczbę punktów. Ten ekoschemat dzieli się na wiele wariantów, m.in.:

Dobrostan loch (trzody chlewnej – macior).
Dobrostan tuczników (utuczonych świń).
Dobrostan krów mlecznych.
Dobrostan krów mamek (krowy utrzymywane na cielęta, rozdzielony na utrzymywane w budynkach i w systemie otwartym – pastwiskowym).
Dobrostan opasów (byki na opas).
Dobrostan owiec.
Dobrostan kur niosek.
Dobrostan kurcząt brojlerów.
Dobrostan indyków (na mięso).
Dobrostan kóz.

Każdy z powyższych ma swoje szczegółowe wymogi (np. karmić zwierzęta paszą bez GMO, zapewnić ściółkę, dostęp do wybiegu, niższe zagęszczenie w kurniku itp.), za co przyznawane są punkty lub konkretne dopłaty. Ważne: 0d kampanii 2024 zniesiono zasadę, że wniosek o dobrostan blokuje wypłatę zaliczek innych dopłat – teraz rolnik może korzystać z ekoschematów dobrostanowych i nadal otrzyma zaliczki na resztę płatności.

Ekoschematy - ważne zmiany w 2025 roku

W 2025 roku w ekoschematach wprowadzono kilka ważnych zmian, które wpływają zarówno na stawki, jak i zasady udziału. Oto najważniejsze z nich w prostej i zrozumiałej formie:

Ograniczenie liczby ekoschematów na jednej działce

Maksymalnie 2 praktyki/warianty ekoschematów można realizować na jednej działce w tym samym roku.
Trzeba dokładnie zaplanować, które działania przynoszą największy zysk punktowy i finansowy. Oznacza to, że np. na tym samym polu można jednocześnie zasiać rośliny miododajne i zastosować międzyplon ozimy (to już dwa działania), ale nie można dorzucić do tego jeszcze np. materiału siewnego kwalifikowanego jako trzeci ekoschemat – trzeci już nie będzie płatny. Z założenia każdy punkt ekoschematu ma być wart około 22,47 euro – więc rolnik może kalkulować, które dwie praktyki dadzą mu najwięcej punktów czy najwyższą stawkę na danej działce.

Limit powierzchni dla ekoschematów

Płatności do maksymalnie 300 ha w gospodarstwie – do takiej powierzchni gospodarstwa maksymalnie przysługują płatności z ekoschematów obszarowych. Wyjątki: niektóre warianty z „Rolnictwa węglowego” i retencjonowanie wody mogą przekraczać limit. One mogą być warunkiem, żeby móc skorzystać z ekoschematu materiał siewny na dużym areale (ta część jest dość specjalistyczna, ale ogólnie większość gospodarstw w Polsce i tak nie przekracza 300 ha).

Zmiany w punktacji ekoschematu „Rolnictwo węglowe”

Niektóre praktyki obniżono punktowo, co oznacza niższą stawkę dopłaty: uproszczona uprawa roli – z 4 pkt do 3 pkt. wwymieszanie słomy – z 2 pkt do 1 pkt. Chodzi o zmniejszenie nadmiernego zainteresowani wariantami niskopłatnymi i skupienie wsparcia na bardziej efektywnych działaniach.

Nowy ekoschemat – „Stosowanie materiału siewnego kwalifikowanego”

Dopłata za użycie kwalifikowanych nasion lub sadzeniaków: zboża – 26,74 euro/ha, rośliny strączkowe – 43,37 euro/ha, ziemniaki – 112,13 euro/ha.

Rozszerzenie ekoschematu „Biologiczna uprawa”

Obejmuje teraz dwa działania: stosowanie mikrobiologicznych środków ochrony roślin – 89,89 euro/ha, stosowanie mikrobiologicznych nawozów – 22,47 euro/ha

Zmiany w ekoschemacie „Grunty wyłączone z produkcji”

Wprowadzono dobrowolny ekoschemat zamiast obowiązkowego ugorowania 4%. Dopłata: 126,52 euro/ha. Można zaliczyć też elementy krajobrazu (np. oczka wodne, zadrzewienia).