Osobom po 56. roku życia przysługuje 1993,76 zł brutto co miesiąc

Kodeks pracy zapewnia ochronę przed zwolnieniem kobietom po 56 roku życia i mężczyznom po 61 roku życia

Zgodnie z art. 39 Kodeksu pracy pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę są objęci szczególną ochroną przed wypowiedzeniem, jeśli do osiągnięcia wieku emerytalnego pozostały im nie więcej niż cztery lata, a ich okres zatrudnienia umożliwia uzyskanie prawa do emerytury po osiągnięciu tego wieku. Oznacza to, że pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę kobiecie, która ukończyła 56 lat, ani mężczyźnie po 61. roku życia, pod warunkiem spełnienia pozostałych ustawowych wymagań.

W tych sytuacjach ochrona przedemerytalna pracownika po 56. roku życia nie obowiązuje

Ochrona przedemerytalna nie działa jednak w każdej sytuacji. Nie przysługuje m.in. osobom zatrudnionym na podstawie umowy na czas określony, która kończy się przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Przepisy dotyczące tej ochrony nie obowiązują również w razie ogłoszenia upadłości pracodawcy lub likwidacji zakładu pracy.

Pracownicy, którzy utracą zatrudnienie w takich okolicznościach, nie muszą jednak pozostawać bez środków do życia. Jedną z dostępnych form wsparcia jest świadczenie przedemerytalne, którego zasady przyznawania określa ustawa z 30 kwietnia 2004 roku. Mogą się o nie ubiegać osoby zbliżające się do wieku emerytalnego, które straciły pracę z przyczyn od siebie niezależnych, np. wskutek likwidacji zakładu pracy, i pomimo poszukiwań nie zdołały znaleźć kolejnego zatrudnienia.

Świadczenie przedemerytalne ma zapewnić regularne źródło dochodu do czasu uzyskania prawa do emerytury. Jego przyznanie zależy jednak od spełnienia ustawowych kryteriów, dotyczących między innymi wieku, wymaganego stażu ubezpieczeniowego oraz rejestracji w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna.

Jakie warunki należy spełnić, żeby otrzymać świadczenie przedemerytalne?

Przepisy przewidują kilka sytuacji, w których osoby zbliżające się do wieku emerytalnego mogą ubiegać się o świadczenie przedemerytalne. Aby uzyskać prawo do wypłaty pieniędzy, trzeba spełnić co najmniej jeden z warunków określonych w ustawie. Znaczenie mają przede wszystkim okoliczności utraty zatrudnienia, wiek oraz długość okresów składkowych i nieskładkowych.

O świadczenie przedemerytalne mogą ubiegać się między innymi osoby, które:

• straciły pracę wskutek likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy – w dniu rozwiązania stosunku pracy miały ukończone co najmniej 56 lat (kobiety) lub 61 lat (mężczyźni) i posiadały odpowiednio minimum 20 lub 25 lat stażu uprawniającego do emerytury;
• zostały zwolnione z przyczyn leżących po stronie pracodawcy – były u niego zatrudnione przez co najmniej 6 miesięcy, osiągnęły wiek 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni) oraz mają odpowiednio 30 lub 35 lat okresów składkowych i nieskładkowych;
• prowadziły działalność gospodarczą przez minimum 24 miesiące – w tym czasie opłacały składki na ubezpieczenia społeczne, a działalność zakończyły w związku z ogłoszeniem upadłości;
• utraciły prawo do renty lub określonego świadczenia opiekuńczego – renta była pobierana przez co najmniej 5 lat, natomiast świadczenie opiekuńcze przez minimum 365 dni bez przerwy;
• mają odpowiednio długi staż ubezpieczeniowy – co najmniej 35 lat w przypadku kobiet i 40 lat w przypadku mężczyzn, a zatrudnienie utraciły z przyczyn dotyczących pracodawcy.

Konieczne jest również zarejestrowanie się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i pobieranie zasiłku dla bezrobotnych przez minimum 180 dni. Następnie należy wystąpić do ZUS z odpowiednim wnioskiem, w terminie 30 dni od otrzymania dokumentu potwierdzającego wymagany okres pobierania zasiłku.

Ile wynosi świadczenie przedemerytalne w 2026 roku?

Świadczenie przedemerytalne podlega corocznej waloryzacji zgodnie z przepisami ustawy z 30 kwietnia 2004 roku. Jest wypłacane w stałej, jednakowej dla wszystkich uprawnionych wysokości, ponieważ ma charakter ryczałtowy. Od 1 marca 2026 roku miesięczna kwota świadczenia przedemerytalnego wynosi 1993,76 zł.

Ile wyniesie świadczenie przedemerytalne w 2027 roku?

Jeszcze w marcu rząd zakładał, że inflacja emerycka, obliczana na podstawie zmian cen towarów i usług kupowanych przez gospodarstwa domowe emerytów i rencistów, osiągnie około 2,8 proc. Oznaczałoby to wynik o 0,3 pkt proc. wyższy od ogólnego wskaźnika inflacji. Późniejsze prognozy wskazywały jednak na większy wzrost cen. W ustawie budżetowej z 28 sierpnia 2026 roku przyjęto, że inflacja w całej gospodarce wyniesie 3 proc., co stało się podstawą do szacowania inflacji emeryckiej na poziomie około 3,3 proc.

Zmiana prognoz wpłynęła także na przewidywaną wysokość waloryzacji emerytur i rent w 2027 roku. Według wyliczeń dr. Łukasza Wacławika z Wydziału Zarządzania Akademii Górniczo-Hutniczej świadczenia mogą wzrosnąć od marca 2027 roku o około 3,96 proc. Gdyby taki wskaźnik został zastosowany, świadczenie przedemerytalne od 1 marca 2027 roku wzrosłoby do około 2072,71 zł miesięcznie. Ostateczna kwota będzie jednak zależała od rzeczywistego wskaźnika waloryzacji.

Jak długo można pobierać świadczenie przedemerytalne?

Świadczenie przedemerytalne jest wypłacane do momentu osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego, który wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Ma ono zapewnić tymczasowe wsparcie finansowe osobom, które utraciły zatrudnienie i nie mogą jeszcze przejść na emeryturę.

Z chwilą osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego prawo do świadczenia przedemerytalnego wygasa. ZUS przyznaje wówczas emeryturę z urzędu, co oznacza, że nie trzeba składać dodatkowego wniosku o jej przyznanie.

Dorabianie na świadczeniu przedemerytalnym. Można, ale są limity

Pobieranie świadczenia przedemerytalnego nie wyklucza możliwości podjęcia pracy i uzyskiwania dodatkowych zarobków. Osoby korzystające z tego wsparcia muszą jednak pamiętać o limitach przychodów. Ich przekroczenie może spowodować obniżenie wysokości świadczenia, a w niektórych sytuacjach nawet wstrzymanie jego wypłaty.

Na prawo do świadczenia przedemerytalnego lub wysokość wypłacanej kwoty mogą wpływać między innymi:

• osiąganie przychodów z działalności podlegającej obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym – dotyczy to zarówno zatrudnienia, jak i prowadzenia własnej działalności gospodarczej;
• rozpoczęcie zawodowej służby wojskowej lub służby w formacjach mundurowych – m.in. w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Więziennej, Służbie Celno-Skarbowej, CBA, ABW, AW, SKW czy SWW;
• nabycie prawa do innego świadczenia – np. renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej, renty strukturalnej albo podobnego świadczenia wypłacanego przez zagraniczną instytucję.

W przypadku uzyskania prawa do jednego z wymienionych świadczeń rentowych prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje, a ZUS kończy jego wypłatę.

Świadczenie przedemerytalne – limity dorabiania od 1 marca 2026

Osoby pobierające świadczenie przedemerytalne muszą kontrolować wysokość dodatkowych zarobków. Jeśli ich miesięczny przychód przekroczy 25 proc. przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego roku, czyli tzw. dopuszczalną kwotę przychodu, ZUS może obniżyć wypłacane świadczenie. Dopóki zarobki nie przekraczają 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia, określanego jako graniczna kwota przychodu, pieniądze nadal będą wypłacane, ale w pomniejszonej wysokości. Kwota świadczenia zostanie obniżona o sumę, o jaką przychód przekroczył niższy próg.

Inaczej wygląda sytuacja po przekroczeniu wyższego limitu. Jeżeli miesięczny przychód będzie większy od granicznej kwoty przychodu, ZUS zawiesi wypłatę świadczenia przedemerytalnego.

W okresie od 1 marca 2026 roku do 28 lutego 2027 roku obowiązują dwa limity dodatkowych zarobków:

• 2255,90 zł miesięcznie – dopuszczalna kwota przychodu, której przekroczenie może skutkować zmniejszeniem świadczenia;
• 6232,50 zł miesięcznie – graniczna kwota przychodu, po przekroczeniu której wypłata świadczenia zostaje zawieszona.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 1974 Nr 24 poz. 141)
• Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. 2004 nr 120 poz. 1252)
• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 1998 Nr 162 poz. 1118)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. (Dz.U. z 2025 r., poz. 1048)
• Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 stycznia 2026 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2025 r.
• Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 stycznia 2026 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r.
• Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. w stosunku do 2024 r.
• Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2025 r.
• Komunikat Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 lutego 2026 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. (M.P. 2026 poz. 202)